Ekonomi

Konutu olanları şaşırtan karar geldi: Fiyatları böyle ortaya çıkacak

Son yıllarda hızla yükselen konut fiyatları ve kayıt dışı işlemler, sektörün en önemli tartışma başlıklarından biri olmuştu. Bakanlığın başlatacağı yeni proje, gayrimenkul piyasasına düzen getirmeyi hedefliyor. Değer Bilgi Merkezi adı verilen sistemle taşınmazların gerçek değerleri tek bir merkezde işlenecek.

Uygulama ilk etapta İstanbul’da devreye alınacak. Ardından 2027 yılı itibarıyla ülke genelinde kullanılacak. Uzmanlar, bu dijital dönüşümün piyasada büyük etki yaratacağını düşünüyor.

Parsel bazlı fiyat dönemi
Yeni sistemde her taşınmazın değeri parsel düzeyinde hesaplanacak. Böylece sadece ilçe bazlı değil, sokak bazlı ayrıntılı analizler de görülebilecek. Veriler düzenli olarak güncellenecek ve kullanıcıların erişimine açılacak. Gayrimenkul danışmanları, şeffaf fiyatlandırmanın hem yatırımcıyı hem satıcıyı koruyacağını ifade ediyor. Bu sayede bilgi kirliliği azalacak. Ayrıca alım–satım sürecinde pazarlık aralıklarının daha makul seviyelere ineceği belirtiliyor.

Uzmanlardan algoritma uyarısı
Hukukçular, sistemin sağlıklı çalışması için verilerin doğru ve eksiksiz olması gerektiğini vurguluyor. Algoritmaların manipülasyona açık olmaması gerektiği ifade ediliyor. Çoklu veri kaynağının ve uzman doğrulamasının şart olduğu dile getiriliyor. Ayrıca değer tespitinin bağlayıcı değil rehber nitelikli kullanılması gerektiği belirtiliyor. Bu sayede piyasanın esnekliği korunacak. Uzmanlar, yanlış verilerin piyasayı olumsuz etkileyebileceğini hatırlatıyor.

Vergi kayıpları azalır mı?
Gerçek değer analizi, tapu işlemlerinde oluşan vergi kayıplarının azaltılması açısından önemli görülüyor. Çünkü birçok satış hâlâ düşük rayiç değer üzerinden işlem görüyor. Yeni sistemle belediye rayiç değeri ile gerçek piyasa değeri arasındaki fark daha net ortaya çıkacak. Devlet gelirlerinin bu sayede artabileceği ifade ediliyor. Denetimlerin sıklaştırılmasıyla kayıt dışı oranının düşeceği tahmin ediliyor. Gayrimenkul uzmanları, bu dönüşümün uzun vadede daha sağlıklı bir piyasa ortamı yaratacağını belirtiyor.