5ocakgazetesi.com
Uzmanlar, sosyal konut projelerinin makro düzeyde yarattığı etkiyi analiz ederken, Ceyhan özelinde gayrimenkul piyasasının şu an bir "geçiş ve bekleme" evresinde olduğunu vurguluyor.
İşte bağımsız analistlerin tespitleriyle Ceyhan'daki TOKİ etkisinin üç ana boyutu:
1. KİRALIK PİYASASINDA 'BEKLE-GÖR' DURGUNLUĞU
Sözleşmelerin imzalanması, kısa vadede kiralık konut arzında (piyasaya düşen boş ev sayısında) beklenen artışı yaratmadı.
-
Uzman Tespiti: Bağımsız emlak araştırmacılarına göre; TOKİ'den ev hakkı kazanan ve sözleşmesini imzalayan vatandaşlar, evleri teslim edilene kadar mevcut kiralık dairelerinde oturmaya devam ediyor. Bu süreçte yeni evlenip kiralık ev arayanlar ile tayinci memurların talebi sürdüğü için, Ceyhan merkezindeki kiralık ev stokunda bir gevşeme yaşanmadı. Analistler, asıl büyük taşınma dalgası ve kiralarda gerçek anlamda dengelenmenin ancak konutların fiziki teslimat aşamasında görülebileceğini raporluyor.
2. ŞANTİYE ÇEVRESİNDE 'ARSA' SPEKÜLASYONU
Konut piyasası beklemedeyken, TOKİ şantiyelerinin kurulduğu ve kentin yeni gelişim aksı olarak belirlenen bölgelerin etrafındaki boş arazilerde astronomik bir değer artışı yaşanıyor.
-
Uzman Tespiti: Gayrimenkul değerleme uzmanlarının saha verileri, TOKİ inşaat alanlarına komşu olan tarlaların ve imarsız arsaların bile fiyatında fahiş artışlar olduğunu doğruluyor. Bölgeye gelecek yeni altyapı, yol, okul ve ticari alan beklentisi, özel sektör yatırımcılarının ve arsa spekülatörlerinin bu bölgelere akın etmesine neden oldu. Uzmanlar, bu durumun "sosyal konut çevresinde lüks konutlaşma" gibi yeni bir bölgesel rant kapısı araladığına dikkat çekiyor.
3. YEREL İNŞAAT SEKTÖRÜNDE 'MALİYET' BASKISI
Devletin yaptığı bu büyük konut hamlesi, ilçedeki yerel ve küçük çaplı müteahhitleri de dolaylı olarak etkiliyor.
-
Uzman Tespiti: Bağımsız inşaat ekonomistlerinin analizlerine göre; devasa TOKİ şantiyelerinin bölgedeki demir, çimento ve özellikle kalıp ustası/işçi arzını büyük ölçüde kendi bünyesine çekmesi, Ceyhan'da kendi projesini yürüten yerel müteahhitlerin maliyetlerini artırdı. Taşeron firmaların ve işçilerin büyük devlet projelerine yönelmesi nedeniyle, ilçedeki diğer özel inşaat projelerinin yavaşlama eğilimi gösterdiği ifade ediliyor.
Bağımsız analistler, Ceyhan gayrimenkul piyasasının TOKİ kaynaklı asıl büyük sınavını, konutların anahtar teslimi yapıldığında kiralık piyasasına girecek devasa konut arzı ile vereceğini vurguluyor. O güne kadar ilçedeki gayrimenkul hareketliliği, konutlardan çok arsalar üzerinden şekillenmeye devam edecek.