5ocakgazetesi.com
Yeni düzenlemeyle çevre danışmanlık firmalarının çalışma şartları yeniden belirlenirken, çevre yönetimi hizmeti almak zorunda olan işletmelere de yeni yükümlülükler getirildi.
Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme, çevre yönetimi hizmeti verecek personel, çevre yönetim birimleri ve çevre danışmanlık firmalarının taşıması gereken şartların yanı sıra, bu hizmeti alacak işletmelerin yükümlülüklerini, denetim süreçlerini ve uygulanacak idari yaptırımları yeniden düzenliyor.
İşletmelerin hizmet alma süreleri belirlendi
Yeni düzenlemenin en önemli başlıklarından biri, işletmelerin çevre yönetimi hizmeti alma süreleri oldu. Buna göre Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği’nin Ek-1 listesinde yer alan işletmeler ayda en az iki iş günü, Ek-2 listesinde bulunan işletmeler ise ayda en az bir iş günü çevre yönetimi hizmeti almak zorunda olacak.
Bu listelerde yer almayan ancak çevre yönetimi hizmeti alan işletmeler için de ayda en az bir iş günü hizmet alma şartı getirildi. Bakanlık ise işletmelerin kirleticilik riski ve kapasitelerini dikkate alarak gerekli gördüğü durumlarda bu süreleri değiştirebilecek.
Çevre danışmanlık firmalarına yeni şartlar
Düzenlemeyle çevre danışmanlık firmalarının yeterlik belgesi alabilmesi için de yeni şartlar getirildi. Buna göre firmalarda tam süreli istihdam edilen en az beş personelin bulunması gerekiyor.
Bu personelden en az birinin çevre alanında yedi yıl veya daha fazla deneyime sahip koordinatör olması, en az birinin beş yıl, en az birinin ise üç yıl veya daha fazla mesleki tecrübeye sahip olması gerekiyor. Diğer personeller ise belirlenen şartlara göre yeni mezun olabilecek.
Firmaların ayrıca geçerli yer uygunluk yazısına, çevre alanındaki faaliyetlerini gösteren Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi kaydına ve Çevre Mühendisleri Odasından alınmış geçerli büro tescil belgesine sahip olması gerekiyor.
Bunun yanında şirket ortaklık yapısında da çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesine sahip kişilerin ağırlığı aranacak. Ortakların yüzde 50’sinden fazlasının çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesine sahip olması ve bu kişilerden en az birinin yönetici veya yetkili olarak görev yapması gerekecek.
Çevresel aykırılıklar Bakanlığa bildirilecek
Yeni düzenlemeyle çevre danışmanlık firmalarının işletmelerde tespit ettikleri aykırılıkları bildirme sorumluluğu da artırıldı.
Danışmanlık firmaları, işletmelerde tespit edilen aykırılıkları aylık faaliyet raporlarına yazacak. İşletmenin, tespit edilen aykırılığın giderilmesine yönelik resmi başvuru sürecini 30 gün içerisinde başlatmaması halinde durum yetkili makama bildirilecek.
Çevre danışmanlık firmaları ayrıca işletmelerdeki uygunsuzlukların aylık faaliyet raporlarında belirtilmesinden ve giderilmesi için işletme sahibine veya sorumlusuna gerekli önerilerin yapılmasından sorumlu olacak. Uygunsuzluğun 90 gün içerisinde giderilmemesi halinde de yetkili makama bildirim yapılacak.
Çevre izinleri ve ölçümler takip edilecek
Danışmanlık firmalarının görevleri arasında çevre izin ve lisans başvurularının işletmeyle birlikte hazırlanması da yer alacak. İşletmenin faaliyetinin gerektirdiği emisyon ölçüm ve analizleri için Bakanlığın Merkezi Laboratuvar Belirleme Sistemi üzerinden süresi içinde başvuru yapılması gerekecek.
Bu düzenlemeyle işletmelerin çevre izin ve lisans süreçlerinin daha düzenli şekilde takip edilmesi ve çevre mevzuatına aykırı faaliyetlerin daha hızlı tespit edilmesi amaçlanıyor.
Danışmanlık hizmetlerinde asgari fiyat uygulanacak
Yönetmelikle çevre danışmanlık hizmetlerinde uygulanacak asgari fiyatın hesaplama yöntemi de yeniden belirlendi.
Buna göre aylık asgari hizmet bedeli, sözleşmenin imzalandığı tarihte geçerli olan net asgari ücret üzerinden hesaplanacak. Ek-1 kapsamındaki işletmeler için net asgari ücretin dörtte üçü, Ek-2 kapsamındaki işletmeler için ise yarısı esas alınacak. Buna ayrıca işletmenin sahip olduğu çevre izin veya lisans konuları için Bakanlık tarafından belirlenen birim fiyat bedellerinin yüzde 5’i eklenecek.
Çevre danışmanlık firmalarıyla sözleşme yapan işletmelerin de belirlenen asgari fiyat tarifesine uygun ödeme yapması gerekecek. Ödemeyi gösteren belgeler aylık faaliyet raporlarına eklenecek.
İşletmelere de sorumluluk getirildi
Düzenlemeyle işletmelerin çevre yönetimi hizmetinin yürütülmesi için gerekli çalışma ortamını ve araç-gereçleri sağlaması, danışmanlık hizmeti kapsamında istenen bilgi ve belgeleri zamanında temin etmesi gerekiyor.
İşletmeler ayrıca çevre danışmanlık firmalarıyla belirlenen asgari fiyat tarifesine uygun sözleşme yapmak ve ödemelerini gerçekleştirmekle yükümlü olacak.
Kurallara uymayanlara yaptırım uygulanacak
Yönetmelikte çevre yönetimi hizmeti almayan işletmelere idari para cezası uygulanması da öngörülüyor.
Denetimlerde çevre yönetimi hizmetine ilişkin gerekli bilgi, belge ve raporları sunmayan işletmeler hakkında da Çevre Kanunu kapsamında idari para cezası uygulanabilecek.
Çevre yönetimi hizmeti veren personel, çevre yönetim birimleri ve firmalara ise yükümlülüklerini yerine getirmemeleri halinde ceza puanı uygulanacak.
Denetimler sırasında yanlış veya yanıltıcı bilgi ya da belge düzenlediği tespit edilenlerin yeterlik belgeleri iki yıl süreyle iptal edilebilecek. Son dört yıl içerisinde toplam 200 ceza puanına ulaşılması halinde de yeterlik belgesinin iki yıl süreyle iptal edilmesi öngörülüyor.
Mevcut sözleşmeler için son tarih 1 Ocak 2027
Daha önce yeterlik belgesi almış çevre danışmanlık firmaları için bazı geçiş hükümleri de getirildi.
Mevcut firmaların büro tescil belgesi şartını 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren sağlaması gerekecek. Ayrıca yönetmelik yürürlüğe girmeden önce işletmeler ile çevre danışmanlık firmaları arasında imzalanan sözleşmelerin de en geç 1 Ocak 2027 tarihine kadar yeni asgari fiyat tarifesine göre yenilenmesi gerekecek.
Ancak mevcut sözleşmenin bedeli yeni belirlenen asgari fiyata eşit veya daha yüksekse sözleşmenin yeniden yapılması gerekmeyecek.
Yeni düzenlemeyle birlikte çevre yönetimi hizmetlerinde işletmeler, çevre danışmanlık firmaları ve Bakanlık arasındaki sorumlulukların daha belirgin hale getirilmesi, çevresel aykırılıkların daha yakından takip edilmesi ve hizmetlerin kayıtlı ve belirli standartlar çerçevesinde yürütülmesi hedefleniyor.
