Çevre

Adana’da Kentsel Dönüşüm Bekleyişi: Mahalleler Yıllardır Risk Altında

Türkiye genelinde deprem riski ve şehirleşme sorunları kentsel dönüşüm çalışmalarını gündemde tutarken, Adana'da bazı mahalleler yıllardır dönüşüm vaatleriyle bekleyişini sürdürüyor.

5ocakgazetesi.com

Özellikle Seyhan ve Yüreğir ilçelerinde bulunan bazı yapı adalarında depreme dayanıksız ve mühendislik hizmeti almamış binalar hala aktif olarak kullanılmaya devam ediyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın güncel verilerine göre Adana genelinde 2024 yılı itibariyle 41 binin üzerinde riskli yapı bulunuyor. Ancak bu yapılarının yalnızca küçük bir kısmı için somut dönüşüm süreci başlatılabilmiş durumda. Büyük bölümü ise “rezerv alan ilanı”, imar planı uyuşmazlıkları veya mülkiyet sorunları nedeniyle beklemede.

Adana’da kentsel dönüşüm süreci çoğunlukla Çukurova ve Sarıçam ilçelerinde yeni yapılaşma ile ilerlerken; Şakirpaşa, Gölbaşı, Küçükdikili, Denizli, Barbaros ve Ova Mahallesi gibi eski yerleşim alanlarında ciddi bir dönüşüm ivmesi yakalanamadı.

Yüksek Risk, Düşük Müdahale

Adana Jeoloji Mühendisleri Odası’nın geçtiğimiz yıllarda yayınladığı rapora göre, Seyhan Nehri’nin batı yakasında bulunan mahallelerde zemin sıvılaşması ve yapı çürüklüğü riski yüksek. Aynı raporda “mevcut yapı stokunun en az yüzde 60’ının mühendislik hizmeti almadan inşa edildiği” vurgulanıyor.

Yerel yönetimler zaman zaman bu alanlarda “saha taraması” ve “risk tespiti” çalışmaları başlatsa da, kamulaştırma ve hak sahipliği konularında ilerleme kaydedilmediği görülüyor.

Bürokratik Tıkanıklıklar

Kentsel dönüşümdeki en büyük engellerden biri olarak plan bütünlüğü eksikliği ve mülkiyet problemleri öne çıkıyor. Bazı mahallelerde hisseli tapular, bazı bölgelerde ise 3194 sayılı İmar Kanunu’na aykırı yapılaşma nedeniyle resmi işlemler gecikiyor.

Ayrıca, TOKİ veya özel sektör eliyle yürütülen dönüşüm projelerinin çoğu alt ve orta gelir grubu için erişilebilir fiyatlar sunamıyor, bu da dönüşümün sosyal kabulünü zorlaştırıyor.

Riskli Alanlar Haritalanmalı

Uzmanlar, deprem riskiyle karşı karşıya olan Adana’da acil önceliklendirme yapılması ve riskli alanların güncel haritalanması gerektiğini belirtiyor. Zemin yapısı, nüfus yoğunluğu ve yapı ömrü gibi verilerin entegre edildiği bir dönüşüm stratejisinin oluşturulması gerektiği vurgulanıyor.