5ocakgazetesi.com
Türkiye genelinde nüfusun yenilenme seviyesinin altına düşen doğum oranları, Adana’da da benzer bir seyir izliyor. Açıklanan 2025 yılı doğum istatistiklerine göre, Adana'da hem toplam doğum sayısı hem de kadın başına düşen ortalama çocuk sayısını ifade eden toplam doğurganlık hızı gerilemeye devam etti. Kentte anne olma yaşı yükselirken, eğitim durumu ve yaşanılan bölgenin niteliği doğurganlık tercihlerinde belirleyici rol oynadı.
Doğum Sayısında Dikkat Çeken Düşüş
Adana'da 2020 yılında 30 bin 926 olarak gerçekleşen toplam canlı doğum sayısı, yıllar içinde kademeli bir düşüş sergileyerek 2025 yılında 24 bin 587’ye kadar geriledi. Nüfusa yeni katılan bebeklerin cinsiyet dağılımına bakıldığında, 2025 yılında doğanların 12 bin 672’sini erkek bebekler, 11 bin 915’ini ise kız bebekler oluşturdu.
Doğurganlık Hızı Yenilenme Eşiğinin Altında
Nüfusun kendini yenileyebilmesi için kritik eşik kabul edilen 2,10 seviyesi, Adana’da son yıllarda bütünüyle geride kaldı. Kentin 2020 yılında 1,88 olan toplam doğurganlık hızı, 2023'te 1,69'a, 2024'te 1,65'e ve nihayet 2025 yılında 1,55 çocuk seviyesine kadar düştü. Adana bu oranla, Türkiye ortalaması olan 1,42'nin üzerinde yer alsa da kendi geçmiş verilerinin oldukça gerisinde kaldı.
Kentsel Yaşam ve Yüksek Eğitim Doğurganlığı Sınırlıyor
Mekânsal Adres Kayıt Sistemi (MAKS) verilerine göre Adana’daki doğurganlık hızı incelendiğinde, kentleşme yoğunluğunun çocuk sayısını doğrudan etkilediği görüldü. 2025 yılında Adana'nın "orta yoğun kent" olarak sınıflandırılan bölgelerinde doğurganlık hızı 1,92 çocuk ile en yüksek seviyeye ulaşırken, tarımsal ve kırsal alanları kapsayan "kır" bölgelerinde bu oran 1,55 oldu. Apartmanlaşmanın ve sanayileşmenin yoğun olduğu "yoğun kent" merkezlerinde ise doğurganlık hızı 1,50 çocuk düzeyine kadar indi.
Annenin eğitim düzeyi de çocuk sahibi olma oranlarında en belirleyici etkenlerden biri olarak öne çıktı. Adana'da okuma yazma bilmeyen ya da bir okul bitirmeyen annelerin toplam doğurganlık hızı 2,09, ilkokul mezunu annelerin 2,67, ortaokul mezunlarının ise 2,14 çocuk olarak gerçekleşti. Buna karşın eğitim seviyesi yükseldikçe çocuk sayısı keskin bir düşüş gösterdi; lise mezunu annelerde doğurganlık hızı 1,33'e gerilerken, yükseköğretim mezunu annelerde bu oran 1,70 olarak kayıtlara geçti.
İlk Doğum Yaşı Yükseliyor, Doğum Arasındaki Süre Uzuyor
Ekonomik ve sosyal dinamiklerin değişmesiyle birlikte Adanalı kadınların ilk kez anne olma yaşı da yukarı taşındı. Kentte 2020 yılında 26,0 olan ilk doğumdaki ortalama anne yaşı, her yıl düzenli artış göstererek 2025 yılında 26,7’ye yükseldi.
Çocuklar arasındaki yaş farkı incelendiğinde ise Adana’da annelerin son iki doğumu arasındaki ortalama süre 2025 yılı itibarıyla 4,7 yıl olarak hesaplandı. Annelerin ikinci doğum ile birinci doğum arasındaki bekleme süresi ortalama 4,1 yıl olurken, üçüncü çocuk ile ikinci çocuk arasındaki süre 5,5 yıla kadar uzadı. Dördüncü doğuma geçişte bu süre 5,1 yıl, beşinci ve üzeri doğumlarda ise 4,5 yıl olarak tespit edildi.
Adana genelindeki bu tablo, kentin demografik yapısının hızla değiştiğini, modern kent yaşamı ve eğitim olanaklarının artmasıyla birlikte ailelerin daha geç yaşta ve daha az sayıda çocuk sahibi olmayı tercih ettiğini açıkça ortaya koyuyor.
