Bugün dünya futbolunda sıcak hava koşullarında futbolcuların sağlığını korumak amacıyla uygulanan "su molası", 19 yıl önce Adana'da başlayan bilimsel bir çalışmanın ürünü olarak hayata geçirildi. Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Spor Fizyolojisi Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Sadi Kurdak, FIFA tarafından kabul edilen uygulamanın ortaya çıkış sürecini anlattı.
Prof. Dr. Kurdak, 2007 yılında Çukurova Üniversitesi, Türkiye Futbol Federasyonu ve Ankara Üniversitesi iş birliğiyle yürütülen bilimsel araştırmanın, futbolcuların sıcak havalarda yaşadığı sağlık risklerini ortaya koyduğunu belirtti.
Projenin çıkışını anlatan Sadi Kurdak, “Dönemin Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Sağlık Komisyonu Başkanı, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Binnet ile bir görüşmemiz oldu. Kendisi bana sıcak hava koşullarında futbolcuların performansı ve sağlığı üzerine bir proje yapma fikrimi sordu. Ben de bu düşüncemi memnuniyetle paylaştım.
Bunun üzerine Prof. Dr. Mehmet Binnet ve çalışma ekibi Adana'ya gelerek bizi ziyaret etti. O dönem heyette; Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu'nun (bugünkü Spor Bilimleri Fakültesi) Müdürü ve Dekanı Prof. Dr. Gülfem Ersöz, TFF Sağlık Komisyonu Üyesi Muhlis Polat, TFF Genel Sekreteri Lütfi Arıboğan ve TFF Bölge Müdürü Mustafa Çürük de yer aldı.
Heyet, ilk olarak Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İsmet Tan hocamızı makamında ziyaret etti. Bu ziyarette Çukurova Üniversitesi Spor Fizyolojisi ekibi adına ben ve Kenan Özbilen hocamız da hazır bulunduk.
Yapılan görüşmenin ardından taraflar el sıkışarak projeyi başlatma kararı aldı. Böylece projenin yürütülmesi görevi Adana'da bulunan Çukurova Üniversitesi Spor Fizyolojisi grubuna verildi.”dedi.
"KÜRESEL ISINMA BİZİ BU PROJEYE YÖNELTTİ"
Projeye küresel ısınmanın etkilerinin neden olduğunu ifade eden Prof. Dr. Kurdak, özellikle sıcak ve nemli havalarda futbolcuların ciddi sağlık sorunları yaşayabildiğini söyledi.
Kurdak, "Vücut sıcaklığı arttıkça performans düşüyor, su ve elektrolit kaybı yaşanıyor. Özellikle Adana gibi sıcaklığın ve nemin yüksek olduğu bölgelerde bu risk çok daha fazla ortaya çıkıyor. Bu nedenle futbolcuların sağlığını koruyacak bilimsel bir çözüm üretmek amacıyla çalışmalara başladık." dedi.
İLK ÇALIŞMALAR MUHARREM GÜLERGİN STADI'NDA YAPILDI
Araştırmanın ilk etap çalışmalarının 2007 yılında Adana'daki Muharrem Gülergin Stadı ile İncirlik'teki sahalarda gerçekleştirildiğini belirten Kurdak, Çukurova Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi futbolcuları üzerinde kapsamlı ölçümler yaptıklarını söyledi.
Bilimsel çalışmalarda futbolcuların; Vücut sıcaklıkları, Kat ettikleri mesafeler, Su ve elektrolit kayıpları ve Fiziksel performansları özel cihazlarla takip edildi. Elde edilen verilerin ardından FIFA ve UEFA temsilcilerinin de Adana'ya gelerek çalışmaları yerinde izlediğini ifade eden Kurdak, projenin uluslararası boyuta taşındığını dile getirdi.
FIFA'NIN DAVETİYLE İKİNCİ PROJE BAŞLADI
İlk araştırmanın sonuçlarının dikkat çekmesi üzerine FIFA'nın kendilerini İsviçre'nin Zürih kentine davet ettiğini belirten Prof. Dr. Kurdak, daha sonra ikinci bilimsel projenin yine Adana'da gerçekleştirildiğini söyledi. Bu kez maçlar dönemin 5 Ocak Fatih Terim Stadı'nda oynanırken, futbolcular profesyonel maç atmosferinde takip edildi.
Araştırmada futbolculara her devrede kısa süreli mola verilerek hem su içmeleri hem de başlarına soğuk su uygulanması sağlandı.
SONUÇ: VÜCUT SICAKLIĞI DÜŞTÜ, PERFORMANS KORUNDU
Prof. Dr. Sadi Kurdak, araştırmanın sonunda futbolcuların vücut sıcaklığında anlamlı düşüş sağlandığını belirterek, bu uygulamanın sağlık açısından önemli kazanımlar ortaya koyduğunu söyledi. Bilimsel sonuçların FIFA Sağlık Komisyonu'na sunulmasının ardından su molası uygulamasının resmi organizasyonlarda kullanılmasına karar verildi.
İLK KEZ 2008 PEKİN OLİMPİYATLARI FİNALİNDE UYGULANDI
Su molası uygulamasının ilk kez 2008 Pekin Olimpiyat Oyunları futbol finalinde Nijerya ile Arjantin arasında oynanan karşılaşmada kullanıldığını hatırlatan Kurdak, futbolculardan alınan olumlu geri bildirimlerin FIFA'nın uygulamayı kalıcı hale getirmesinde etkili olduğunu söyledi.
Bugün FIFA Dünya Kupası başta olmak üzere dünyanın birçok önemli organizasyonunda kullanılan su molası uygulamasının temelini oluşturan bilimsel çalışmaların Adana'da gerçekleştirildiğini vurgulayan Kurdak, bunun kent adına önemli bir gurur kaynağı olduğunu ifade etti.
"BU BAŞARI ORTAK EMEĞİN ÜRÜNÜ"
Projede Türkiye Futbol Federasyonu, Ankara Üniversitesi, Çukurova Üniversitesi, Meteoroloji Bölge Müdürlüğü ve Adana'daki birçok kurumun, ismin destek verdiğini belirten Prof. Dr. Kurdak, başarının ekip çalışmasının sonucu olduğunu söyledi.
Adana'daki yerel yöneticilere, akademisyenlere ve çalışma arkadaşlarına teşekkür eden Kurdak, "Doğru insanlar, doğru bilimsel yöntemlerle çalışınca dünya futboluna yön veren projeler ortaya çıkabiliyor. Su molası uygulaması bunun en güzel örneklerinden biridir." ifadelerini kullandı.
