ZİRAAT MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİMİ, NEDEN 21. YÜZ YILIN GEREKLERİNE CEVAP VER

27/02/2020 22:18 672

 

Diğer taraftan öğretim üyelerinin ekonomik zorluklarının da etkisiyle yeterince öğretim üyesi olmayan fakültelerin açtığı ikili öğretim büsbütün Ziraat Mühendisliği enflasyonunun artırmıştır. Ziraat mühendisliği eğitiminde yeni programların yeniden tartışılması ve alt programların oluşturulmasında eski bölümlerin yanında çağın gereksinimi olan yeni alt programları ve yan-dal eğitimi konuları tartışılmaktadır.
İkincisi, mevcut eğitim sistemi yalnızca öğretme merkezli olması nedeniyle, birçok öğretim üyesi yıllar öncesi edindiği bilgi ve becerileri ile öğretim faaliyeti yapmaya çalışmaktadırlar. Ancak iletişim teknolojileri çağının karmaşık ve ileri üretim teknikleri ortamında öğretim üyelerinin kendilerini hızla bu tür gereksinimleri öğrencilere kazandıracak şekilde donatması kaçınılmaz gözüküyor. Çağdaş eğitim teknikleri ve okuryazarı olmamak, eleştirel-analitik düşünme becerilerinin öğrenciye nasıl kazandırılacağının bilmek ve bu konuda motivasyon sahibi olmak da, çağın gereksinimleri içinde belirtilmektedir. Bu şekilde düşünen eğitim kadrolarının eğitim sürecinden geçmemiş ve iyi eğitilmemiş Ziraat Mühendisleri, gerek kamuda ve gerekse özel kuruluşlarda kendilerinden beklenilen performansı göstermeleri beklenmemelidir. Son yılarda eğitimde çokça tartışılan Eğitimde Toplam Kalitenin felsefesi ve sınırları mesleğimizde tam olarak belirlenmediği için, Ziraat Mühendisi eğitiminde klasik öğreti ile devam edilmektedir. Toplam kalite anlayışı hâkim olmadığı için sorunlar ve ihtiyaçların dikkate alındığı dinamik bir eğitim yapılamamaktadır.

Helen günümüzde hangi bilgi birikimine ve donanıma sahip bir nasıl bir ziraat mühendisi aranıyor sorusuna, aranan cevap net değil. Bu bağlamda, kamudan çok özel sektörün amaca yönelik beklentileri bulunuyor, ancak ağırlıklı olarak kamuda istihdam edilen ziraat mühendisi iş tanımı ve aranılan yetkinlikler net değil.
Ziraat Mühendisi nasıl taraf edilir? Ziraat Mühendisi (Tarım mühendisliği), tarımsal üretim ve kırsal gelişme için doğal kaynakları kullanarak, doğal, biyolojik ve çevre faktörlerinin devamlılığını sağlayan, mühendislik sistemleri ve işletme stratejilerinin geliştirilmesi amacıyla, gerekli mesleki teorik ve uygulamalı bilgi ve deneyim sağlayan disiplinler arası uygulamalı bir bilim dalıdır (Sabancı, 2001 (Ekin Dergisi 11 Ocak 2001). Ortaş, 2001, CBT, Sayı 7227).

21. Yüz Yılda Ziraat Mühendisliği Eğitimi İçin Arana Eğitim Beceri ve Yetkinlikleri Nelerdir?
İletişim ve teknolojileri, çağının tarım her alanında üretimden pazara kadar otomasyon ve iletişim ağı yapısı mezunlarda yeni yetkinlikler ve becerilerin aranmasına neden olmaktadır. Çağın yetkinlik gereksinimlerinin başında; Yaratıcı ve eleştirel düşünme becerisi
Enformasyon ve teknoloji okuryazarlık becerileri,
Sosyal ve kültürel yetkinlik gibi temel becerilere sahip olmayı gerektiriyor.

İletişim teknolojileri çağının önümüze koyduğu yapay zekâ, Endüstri 4.0, nano-bio teknoloji ve sosyal medya olgularının gereği olan, nitelikli mezunların yetiştirilmesi gerekmektedir. Tek boyutlu insan yerine çok boyutlu, çözümleyici, eleştirel düşünen, değişik varsayımlar üreterek bunları test edebilen, üretimde ve yönetimde yer alabilen, uzak görüşlü ve stratejik düşünebilen insanların yetiştirtmesi hedeflenmektedir. Proje konusunda bilgi ve deneyim sahibi ve kimlikte olmalıdır mühendis. Bu bilgiler yanında bağımsız düşünebilen, üreten ve değerlendiren bilgiye ulaşabilen ve elde ettiği bilgiyi ve ürünü rasyonel kullanabilen çok yönlü olmalıdır mühendis.
Yukarıdaki tanımlamalardan mesleğin doğası gereği çok boyutlu ve geniş bir alanda bilgi, beceri yetenek sahibi olmayı gerekmektedir. Örneğin, herhangi bir çiftçi tarlasında bir bitkinin yetiştiriciliği, beslenmesi, hastalık ve zararlı ve toprak işlemeden sulamaya kadar birçok disiplinin bir tek bitki yetiştiriciliğinde gereksinim duyulduğu düşünüldüğünde konu ile ilgili mezunun (mühendisin) bir bütünlük (holistik bakış açısından) içerisinde bütün bilgilerin kullanacak şekilde donatılması gerekmektedir.
Bu durumda soru; Ziraat mühendisliği eğitimi belirli konuda eğitilmiş uzman (specialist) olarak mı yetiştirilmeli, (I. tipi) yoksa genel bilgi ile donatılmış (generalist) şekilde mi eğitilmelidir. (T tipi). Veya disiplinler arası yaklaşımı sembolize eden, pi π tipi eğitim modeli ile fen bilimleri, iletişim teknolojileri ve mühendislik disiplinlerinin birikimlerini bütüncül olarak kavrayan eğitim modeli (Ortaş, 2002, http://vizyon21y.com/documan/Egitim_Ogretim/Onemli_Insanlari/Bil_Ins_Olmak/I_T_pi_tipi_bilim.html). Japon eğitim modelinde bu ve benzeri konular genelci eğitim sistemini benimsemiş olup, yetiştirilen elamanlar iş hayatında esneklik kazandırmak ve birçok alanda kullanımına olanak kazandırmak için. Bu şekilde eğitilen mühendis birçok alanda iş bulma şansına sahip olduğu gibi bulunduğu iş yerinde bir alandan başka bir alana mobilize edilebilmektedir.

SON SÖZ:’’TARLADA İZİ OLMAYANIN, HARMANDA GÖZÜ OLMAZ.’