Yazıl, kazan

30/09/2022 21:38 337

Bugünlerde herkesin konuştuğu, Toplu Konut işlevi ne zaman başladığını öğrenmek ister misiniz ?

İstanbulluların eğlence merkezi olarak gördükleri Akaretlerin Osmanlı Devleti'nin ilk toplu konut projesidir.

Osmanlı Devleti’nin ilk toplu konut projesi olan bu binalar 145 yıl önce yapılmıştı. Maçka’nın alt sınırında, Beşiktaş semtinin girişinde bulunan Osmanlı’nın ilk toplu konut projesi olarak kabul edilen Sıra Evler. Trafiğin bu kadar yoğun olduğu, şehrin merkezi noktasındaki bu evler, ilk olarak kira konutu olarak tasarlanmıştı. Bunlardan elde edilecek gelirle de Aziziye Camii’nin yapılması planlanmıştı. ‘ Akaret ,kelime anlamıyla ‘gelir getiren mülk” demek.

Projeleri ile İstanbul’a önemli mimari eserler vermiş Sarkis Balyan’a aittir.

Akaretler Sıra Evleri’nin bir kısmı 1875 yılında Sultan Abdülaziz döneminde sarayda çalışan muhafızlar ve ağaların kalması için, bugünkü anlamıyla lojman konutlar olarak yapılıyor. Bir kısmı da Aziziye Camii’ne gelir getirmesi amacıyla o zamanki azınlık yabancı nüfusuna kiraya veriliyordu.

***

Cumhuriyet tarihinin ilk toplu konut projesi olan Saraçoğlu Mahallesi, Alman mimar Paul Bonatz tarafından projelendirildikten sonra Emlak Bankası tarafından 1940'larda hayata geçirildi.

Dönemin üst düzey bürokratlarına lojman olarak hizmet veren 434 konutluk yerleşim biriminin yapımı 1946 yılında tamamlandı.

***

Ülkenin en büyük toplu konut hamlesi deniliyor.

Beş milyona yakın insan 500 lira yatırdı.

Milli Piyangodan  umudunu kesen ahali toplu konuta hücum etti.

Siyasilerin tümü kabul ediyor.

Yalnız itirazları, garantiye..

Geçmediğimiz köprülerin..

Uçmadığımız hava limanlarının garantisi devlet.

Toplu konutların  garantisi yok.

Yerler il, ilçe olarak belli..

Dağ başı çıkarsa, o da kısmet !.

***

Yıllar önce Adana’da tapu tahsis belgesi verilmişti.

100 lira yatırmak için millet kuyruk olmuştu.

Toplu Konut denilince, Adana’da PTT evleri geliyor akla..

Hoş şimdi iki kat yapılan evlerin yerinde ‘Kentsel Dönüşüm’ rüzgarı esiyor.

İki katlı evler artık 12-13 katlı apartman.

***

100. Yıla da toplu konutlar yapıldı. Devlet memurları mekan sahibi oldu.

Müteahhitlerin adıyla anıldı yıllarca.

Kadirbeyoğlu, Tekart diye dere arıyordu toplu konutları.

Sonrasında belediyeler bu işe soyundu.

İmar Limitedleri kurdular.

Anadolu mahallesine iki katlı konutlar yapıldı.

2000 Evler ve Serinevler izledi, belediyenin yaptığı konutları.

Her iki projede ‘Getto’ yarattı ama halk ‘Dünyada mekan’ diyerek taşındılar içlerine..

***

Toplu Konut yapımında mahkemelere düşmeler de oldu.

Abdurrahman Özalp, Adana-Koop’u kurunca, Adana Belediye Başkanı olaya el uzattı.

Şükürler olsun, kavga çıktı ama kazanan kooperatif evlerine yazılanlar kazandı.

Çukurova İlçesinde dev mahallenin adı, ADANA-KOOP olarak anılıyor.

Son yıllarda belediyeler toplu konuttan vazgeçti.

Villa yapmayı daha uygun gördüler.

Villalara müşteri çekmek için reklam bile verdiler.

5 milyon müracaatın 5 bine yakını Adana’da mekan sahibi olacak.

Tabii şartlar açıklanınca, milyonlar listeden düşecek.

Millet olarak biz kuyrukları ve çekilişleri çok severiz.

Kazı-kazanın yerine şimdi sahnede; kayıt ol, kazan ! oynuyor.

Hem de kapalı gişe !