TOPRAK ve İNSAN İLİŞKİSİ

30/01/2020 20:57 618

 

Bu Sütunları takip edenler bilir; Adana’mızın Çukurova’nın göbeğinde bir kent olarak, tarımla ne kadar iç içe olduğu malumdur. Bu nedenle de, zaman zaman tarım üzerine de yazılar yazmakta, bu konuda uzman ve akademisyenlerin görüşlerine de yer vermekteyiz. Yakın dostum, arkadaşım, sevgili hocam Prof. Dr. İbrahim Ortaş’da, tarım konusunda, son derece yararlı çalışmalar yapmaktadır. Sadece bir öğretim görevlisi, bir akademisyen olarak değil, gerçekten yurtsever bir aydın olarak ta, başta Adana, Çukurova tarımı olmak üzere, Türkiye tarımı üzerinde de değerlendirmeler yapan, kafa yoran, öneri ve metot getiren, çok değerli bir bilim adamıdır. Hem şahsi görüşmelerimiz de, hem de msj. Teatilerinde ana konu; tarımdır, tarım üzerine sohbettir… Sevgili dostum, tarım ve toprakla ilgili bir çalışmasından bahsedince, seve seve paylaşmak istedim…Çukurova’da yaşayan her insan, tarım konusunda, kendini duyarlı hissediyor, ya da hissetmek zorundadır… Adana ve Çukurova için, tarım demek, hayat demektir…Hava gibi, su gibi, nefes gibidir tarım…Beslenme pramidinin ve temel besin maddelerimizin üretim fabrikasıdır, toprak…Bu coğrafi alanın her karışı bizler için, çok çok önemlidir. Ancak şu hususu da belirtmeden geçemeyeceğim; insan oğlu ne yazık ki arsız bir yapıya sahip…Allah’ın lütfu olan toprağın, bir başka deyişle toprak ananın kıymetini bilmiyor…Çok hor kullanıyor…Çok hızlı tüketiyor. Çok hızlı verimsizleştiriyor …

İnsanın doğa ile tanışmasından bu yana en çok zarar, son yüzyılda verdi toprağa. Başlangıçta üretimi artıracağım diye toprağın kapasitesini artırmak için toprak işleme, gübre, ilaç ve su girdilerini hesapsız uygulaması sonucu, kısa sürede toprağın veriminin-kalitesinin düştüğünü ve zamanla üretim veremez olduğunu gördük…!!!

Toprağın, milyonlarca yılda bünyesinde biriktirdiği organik maddenin yarısını, ağır toprak işleme ile okside ederek atmosfere karbondioksit CO2 olarak saldı ve bugün küresel ısınmanın nedeni olarak CO2 birincil sera gazı olarak gösterilmektedir.

Toprakların yanlış kullanımı konusunda en büyük sorunlardan biri de aşırı sulamanın neden olduğu tuzlanma ve kuraklıktır. İçinde bulunduğumuz yarı-kurak Akdeniz iklim kuşağında, salma sulama ve ihtiyacının üzerinde kimyasal gübre kullanımı başta Harran ovası ve Çukurova bölgesi topraklarında tuzlulaşma artmaktadır.

Bugün Türkiye genelinde 1.6 milyon hektar alanın, tuzlulukla karşı karşıya olduğunu biliniyor. GAP’ın sulamaya açılması ile birlikte yanlış sulama ve yanlış toprak-bitki yönetimi nedeniyle 20 bin hektara yakın tarım alan tuzlulaşma durumundadır.Toprakların tuzlulaşması sonucu, çoğu bitkinin yetişmesi ve ürün kapasiteleri sınırlanmıştır.

Türkiye, 30 Yılda Yaklaşık 5 Milyon Hektar Tarım Arazisini Kaybetti…

Bütün Türkiye, topraklarını çok dikkatli kullanmak zorunda; çünkü toprak varlığımız, gün geçtikçe azalıyor. Türkiye topraklarının Türkiye, tüm dünyada toprak rezervleri azalan 20 ülkeden biri. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı istatistiği verilerine göre 1988 yılında 41.940 bin hektar tarım alanı 2017 yılından 37.992 hektara düşmüştür.

Yine 1988 yılında 24.786 bin hektar işlenen tarım alanı 2017 yılında 20.032 bin hektar düşmüştür. 28 yılda toplamda 4.754 milyon hektar tarım toprağı amaç dışı kullanılmıştır.

TÜİK verilerine göre 1994 yılında yaklaşık 28 milyon hektar olan tarım arazisi, 2017 verilerine göre yaklaşık 4.550 milyon hektar azalmıştır. Başka bir deyişle, toplam tarım arazilerinin yüzde 16’i kadarı tarımsal üretim dışına çıkmıştır.

1970 yılında kişi başına 4400 m2 tarım arazisi düşerken, bu değerin 2008 yılında yarı yarıya azaldığı (2800 m2) ve 2018 yılında 2490 m2 toprak varlığı ve kişi başına 9700 m2 kara parçası düşmektedir.

Günümüzde Türkiye topraklarının yüzde 35.8’i tarım için kullanılıyor. Ancak var olan toprakların sadece yüzde 6.5’i birinci sınıf kaliteli ve verimli tarım toprağı.

Tarım topraklarının azalmasının ve verimsizleşmesinin en önemli nedenleri ise, erozyon ile göçle birlikte gelişen kentleşme ve sanayileşmedir. Köyden kente göç olgusuyla son 40 yılda geniş miktarda tarım toprağı yerleşim yeri, endüstri ve endüstriyel amaçlı kullanıma açılmıştır.

Yarın devam edeceğiz…