Terk edilmiş kasaba!

24/09/2022 22:36 509

Üretim ve istihdamda Adana’nın lokomotiflerinden olan ve kent ekonomisine büyük katkı sağlayan TEKEL, Güney Sanayi ve Çukobirlik fabrikaları yıllar önce kapandı. Bu fabrikaların güzergâhlarında bulunan Ahmet Remzi Yüreğir, Sakarya ve Denizli Mahallelerini de bilmeyen yoktur. Birbirlerine sınır komşusu olan bu 3 mahalle, birçok esnafı bünyesinde barındıran oldukça işlek, bir o kadar da kalabalık yerleşim yerleriydi.  Benim de çocukluk ve gençlik yıllarım Denizli Mahallesi’nde geçti, bahsettiğim mahalleleri avucum içi gibi bilirim.

Fabrika çalışanlarının maaş günlerinde esnafın yüzünde güller açardı. Çünkü işçilerin birçoğu merkez mahalle statüsünde bulunan Denizli Mahallesi’nden alışverişlerini yapardı. Fiyat ve çeşitlilik bakımından oldukça uygun olan ve aranılan ne varsa bulunan bir mahalleydi. Deyim yerindeyse yok yoktu.

***

Büyüklerimiz, mahallemiz için hep şöyle derdi; “Ya bu mahallede bir hamam eksik. O da olursa tam olur. En azından çarşıya kadar yürümez, kendimizi yormazdık” derlerdi.

Hakikaten kuyumcusundan tuhafiyecisine, kasabından manavına, fırıncısından kebapçısına, erkek berberinden kadın kuaförüne, kırtasiyecisinden fotoğrafçısına, şalgamcısından seyyar satıcısına kadar birçok esnaf vardı.

Hatta iki banka, bir karakol, 4 taksi durağı ve bir de döviz bürosu mevcuttu. İnanın bana, eski Türk filmlerinde gördüğümüz ya da kitaplardan okuduğumuz; ‘Ben siftah yaptım, yan taraftaki kardeşim henüz siftah yapmadı. Sen git ondan al” dendiğini kulaklarımla duymuşluğum oldu. Mahalleli halinden memnundu. Çünkü esnaf para kazanıyordu.

Ama gelin görün ki, şimdi oralarda maalesef deyim yerindeyse in cin top oynuyor.  Peki, ne oldu da böyle oldu? Önce Güney Sanayi, sonra TEKEL ve en sonunda da Çukobirlik kapandı. Esnafın işleri yavaş yavaş düştü! Ya sonra; Sonrasında birçoğu iflas etti ve iş yerlerini kapatmak zorunda kaldı. Ahmet Remzi Yüreğir, Sakarya Mahalle esnafı da dahil, o güzergâhta bulunan tren hattı ve civarındaki dükkânların hemen hepsi boş ve kapalı. Eski çinko diye tabir edilen, paslanmış darabalar da kapalı, atıl vaziyette duruyor. Yüzlerce ailenin ekmek yediği yerleşim yeri ‘Terk Edilmiş Kasaba!’ adını aldı.

Yıllar geçti ve o fabrikaların yerleri elbette birilerine satıldı. TEKEL ve Çukobirlik’in arazilerine AVM’ler yapıldı. Yıkılan Güney Sanayi’nin arazisine ise Kentsel Dönüşüm yapılacak dendi. Ama hala bir çivi çakılmadı. Pislik içinde, atıl vaziyette beklemede. Denizli Mahallesi’nin girişi olarak kabul edilen ve tren hattı bulunan yere de 2016 yılında çift yönlü ‘Battı Çıktı’ yapıldı. Havaalanı’ndan Türkmenbaşı Bulvarına kadar, araçların yollarını kısaltması ve zamandan tasarruf amaçlı yapılan ‘Battı Çıktı’ da, zar zor ayakta kalmaya çalışan birkaç esnafın da işini bitirdi. Bir umut, belki daha iyi olur denilen Battı Çıktı, esnafın fişini tamamen çekti. Çünkü oradan geçen araçlar, direkt yollarına devam ediyor ve maalesef istenmeyen kazalara da neden oluyor. İş yapmakta zorlanan esnafın az olan müşterileri de kaçıp gitmiş. Daracık cadde üzerinde öyle trafik var ki, insanlar yolunu uzatmamak ya da kaza geçirmemek için kendilerine en yakın yerden alışveriş yapmak zorunda kalıyor. Yani, ‘Her zamanki müşterimiz’ denilen kişiler artık uğramaz olmuş.

***

Denizli Mahallesi eskisinden daha kalabalık, yine esnaflar var. Ancak inanın kuru kalabalık... Sohbet ettiğim dükkân sahiplerinin çoğu günü siftah yapamadan bitirdiklerini söylüyor. Sakarya ve Ahmet Remzi Yüreğir Mahalleleri’nde ise deyim yerindeyse in-cin top oynuyor. Boş yollar, kapanan dükkânlarla birlikte gerilim filmlerindeki gibi terk edilmiş kasaba hüviyetinde. Bu 3 mahalle sakini ve esnafı için, tekrar eski günlerine dönmese de, en azından biraz daha canlanması için bir an önce bir şeyler yapılması gerekiyor.             

Adana’da öyle garip yerlere o kadar saçma yollar, köprüler yapılıyor ki bazen şaşıp kalıyor insan. Yapılan her hizmet, her yatırım başımızın tacı elbet, ama hem konum, hem de nüfus yoğunluğu yönünden acil çözüm ve hizmet bekleyen yerleşim yerleri var. Demem o ki, saymış olduğum mahalleler dahil, kentimizde birçok mahalle acil çözüm ve hizmet bekliyor. Günümüz Türkiye’sinde böyle ‘Terk Edilmiş Kasabalar’ olmamalı…