TARIMDA ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ

18/02/2022 19:24 516

 

Üretici fiyat endeksi ( ÜFE), üreticilerin girdilerinin fiyatlarındaki artışı ifade eder. Başka bir deyişle üretim maliyetlerinin ne kadar yükseldiğini gösterir. Tarımda üreticilerin enflasyonun ne olduğunu anlamak için Tarım ÜFE oranlarına bakmak gerekir. Ocak/2022 ayında TÜİK verilerine göre Tarım ÜFE  aylık % 14,83, yıllık % 52 olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu oran son on bir yılın zirvesidir. Gıda fiyatları niçin bu kadar yükseliyor, bundan sonra ne olacak sorularının cevabı burada yatmaktadır. Çünkü yine TÜİK verilerine göre tarım üreticileri kendi maliyetlerinin ancak yarısını fiyatlara yansıtabilmiştir. Sermaye yapıları son derece zayıf olan tarım üreticilerinin, iflas etmemek için kullandıkları girdilere gelen zamları satış fiyatlarına eklemekten başka bir şansı yoktur.   

Tohum, gübre, ilaç, su, mazot ve elektrik tarımda üreticilerin başlıca girdilerini oluşturmaktadır. Su hariç diğer girdi kalemlerinde her geçen gün dışarıya bağımlılığımız artmaktadır. Bazı kalemlerde tamamen dışarıya bağımlı hale gelmemiz, son günlerin moda söylemi ile “beka” sorunu oluşturacak kadar tehlikelidir. Tarımsal girdilerde nerede ise % 100 dışarıya bağımlı hale gelen ülkemiz tarımı, tekelleşen girdi sağlayıcıların fiyat artırımları, bu yetmiyormuş gibi döviz kurlarında yaşanan akıl almaz artışların oluşturduğu kıskacın pençesinde çırpınmaktadır. Yıllar itibariyle tarımsal girdilerin fiyatlarında meydana gelen artışlar, sermaye yetersizliği yaşayan milyonlarca mikro ölçekli tarım işletmesi için taşınabilir olmaktan çıkmıştır. Devlet tarafından sağlanan “desteklerin” yaraya merhem olmadığı ortadadır.

İnsanın temel ihtiyaçlarından en başta geleni olan beslenmenin karşılandığı tarım sektörünün, her toplum için vazgeçilmez olduğunun tartışılacak bir yanı yoktur. Hayati derecede öneme sahip söz konusu sektörün dışa bağlı olması kabul edilebilir bir durum değildir. Kaldı ki savaş, afet ve küresel ısınmaya bağlı yaşanabilecek “kıtlık” durumlarında, tedarik problemlerinin ortaya çıkabileceği ciddi olarak düşünülmelidir. Sanayileşmiş batılı ülkelerin aynı zamanda tarımda en gelişmiş ülkeler olması bu yüzdendir.

 Ülkemizdeki tarım işletmelerinin artan girdi fiyatları karşısında üretimi bırakacak duruma gelmemeleri için ilk yapılması gerek şey, döviz kurlarında istikrarı sağlamaktır. Zira, kurlarda yaşanan artışlar bire bir girdi fiyatlarına yansımaktadır. Bu durumu, nerede ise tamamı mikro ölçekli tarım işletmesi olan sektörün kaldırması mümkün değildir. Sorunun asıl çözümü ise girdilerde dışa bağımlı olmaktan kurtulmakta yatmaktadır. Tarımda kullanılan tohum, gübre, ilaç gibi temel girdilerin mutlak surette “yerli ve milli” olarak ülkemizde üretilmesi için gereken tüm tedbirlerin alınması elzemdir. Aksi halde tarımsal destekler işe yaramayacak, ülkemiz ciddi anlamda “beka” sorunu ile karşı karşıya kalacaktır.

Saygılarımla,