Organik ürün modası

09/03/2020 21:13 2494

 

Bizim çocukluğumuz da pek de duymadığımız ama son yılarda sıklıkla karşılaşır olduğumuz bir kavramdır organik ürün kavramı.

Peki nedir organik ürün diye kısa bir araştırma yaptıktan sonra şu tanıma ulaşıyoruz; sebze, meyve vs. gibi ürünlerin herhangi bir gübre yada kimyasal işleme maruz bırakılmadan doğal yollarla elde edilmesi olarak tanımlanıyor.

Günümüzde de bu organik ürünler pek bir moda haline geldi. Hani sadece yiyecek ve içecekler olarak da düşünmeyin. Kıyafetin de organiği çıktı. Kullandığımız temiz malzemelerinin de yani pek çok ürün organik ürün diye piyasalar da satılıyor. Yani anlayacağınız her şeyin organiğini üretir oldular.

Satılıyor satılmasına da biz bu ürünlerin ne kadar organik olduğunu bilmiyoruz. Şüpheyle yaklaşıyoruz çoğu ürüne. Çünkü organik ürün adı altında satılan ürünler neredeyse normal ürünlerin 2 yada 3 kat fiyatına satılıyor.

Geçenlerde markete gittiğim de çocukların tükettiği meyve pürelerine bir göz gezdirdim. Ufak kavanozlar halinde satılan bu meyve pürelerinin normal raf fiyatı çoğu yerde 3 lira ile 3 lira 50 kuruş arasında değişirken aynı ürün kavanoz, kapak, marka, ambalaj hepsi aynı ürün… Tek fark kapağın üzerinde organik yazıyor. Bu organik yazılan ürünün fiyatı ise 5 lira!

Ben nerden bileyim şimdi bu ürün gerçekten organik mi yada sadece kavanozun kapağına organik yazdığı için mi fiyat kat be kat artıyor. Burada kesinlikle markaları eleştirmiyorum. Benim eleştirim sadece organik ürün adı altında fiyatların katlamalı gitmesinde. Vatandaşlar da maalesef ki ürünün içeriğine bakmadan herhangi bir kıyaslamada bulunmadan, üzerinde organik yazısını gördü mü hemen satın alma yoluna gidiyor.

Doğal sütte, yumurta da, tavuk da organik ürün mantıklı görülüyor. Çünkü marketlerde satılan hazır yoğurt ile evde kendi yaptığınız yoğurt hiç aynı olur mu? Aynı şekilde köy yumurtasındaki vitamin ile hazır satılan yumurtalar bir olur mu? Elbette olamaz.

Ama hazır satılan ürünlerin organik olup olmadığını kestiremeyeceğimiz için o kadar parayı nasıl güvenip de vereceğiz.

Organik ürünlerin normal ürünlere oranla hele de kalitesi konusunda kafamızda soru işaretleri bulunurken daha da pahalı olması toplumda elit tabaka olma isteğinden de kaynaklanıyor.

İktisatta veblen mal diye kavram vardır. Bu kavrama göre bir malın fiyatı arttıkça, onu tüketmek isteyen kişi sayısı da artacaktır. Yani fiyatı artan malın, normal bir malın aksine tüketimi de artacaktır. Buna gösteriş etkisi de denilir. Yada sınıf, zümre göstergesi olarak da tanımlanabilir.

Buradan da anlaşılacağı üzene bir ürün (organik ürünlerden bahsediyorum) ne kadar pahalıysa o kadar kaliteli ve doğal olur algısı toplumda büyük kabul gören bir o kadar ilginç bir algıdır!

Esas doğallık köylünün kendi eliyle yetiştirip, taze taze koparıp yada hazırlayıp alıcısına sunduğu pazarlarda, sokak başlarına kurdukları sergilerinde ve tezgahlarındadır. Burada da büyük bir tezatlık vardır. Çiftçinin, köylünün bin bir emekle yetiştirdiği ürünü gerçek değerini bulamazken, organik ürün diye marketlerde satılan ne olduğu belirsiz ürünlerin bir dünya para olması ayrıca düşünülmesi gereken bir konudur.

Bizler marketlere girdiğimiz de ‘aa organikmiş’ diye fiyatına dahi bakmadan hemen sepete atarken, köylü birinin 3 kuruşa sattığı üründe bile pazarlık yapmaya kalkarız.

Benim tavsiyem eğer gerçekten doğal, organik ürün arıyorsanız köylere gidin yada pazarlarda köylülerin kendi ürettikleri, doğal ürünleri satın alın.

Böylelikle hem siz gerçekten organik ürün tüketmiş olun hem de gerçek üretici olan köylüler kazansın.