NEDİR BU DEİZM MESELESİ ?

25/11/2020 19:38 487

 

Son yıllar da sık sık karşımıza çıkan bir kelime var; DEİZM…

Bilhassa, ‘ Konya İl Milli Eğitim Müdürlüğünce yapılan, İmam Hatip Liseleri, Öğrenci Çalış tayı Sonuç Raporunun’ açıklanmasından sonra, gerek İslami kesimde, gerekse siyasi kesimler de konuşulan, popüler bir konu haline geldi. Zamanın Milli Eğitim Bakanı ,(2016-2018) İsmet Yılmaz’ı Cumhurbaşkanı sn. Recep Tayyip Erdoğan tarafından, partisinin grup toplantısında, bakanı kürsüye çağırarak, ‘’nedir bu Deizm konusu?’’ dediği, TV’ler den canlı olarak izlenmişti…Sayın Cumhurbaşkanının, çalış tay sonuç raporunu kast ederek, ‘’ Olmaz böyle şey’’ dediği, hala hafızalardadır. İyi düşünülmüş, iyi çalışılmış, objektif bir rapor olan, bu sonuç raporunda, gençlerin, tahmini %35 oranında, Deizme kaydığı saptanmış ve sonuç raporuna yazılmıştır. İşte ortalığı bir anda alevlendiren, bu DEİZM konusu olmuştur. O gündür, bu gündür de gündemden düşmemiştir. Aksine, teknolojiye bağlı olarak diğer saha dediğimiz, sosyal ve kültürel değişimler de, insanların düşünce ve inanç sistemlerini etkiliyor.

Deizm, Agnostik( Agnostisizm) düşünce, Ateist gibi bir çok kavramlar, günümüz yaşamında, kendine taraftar bulabiliyor. İşte bu önemli hususu biz de araştırdık…Birçok din uleması, İlahiyatçı yazar ve akademisyenin görüşlerini ve ilgili makaleleri taradık, bu çalışmamızda saptadığımız hususları, siz değerli okurlarla paylaşacağım.

Deizm Nedir? Gerçekten Yayılıyor mu?

Son dönemde özellikle gençler arasında deizmin yayıldığına ilişkin bir yığın habere, araştırmaya, görüş ve düşünceye rastlıyoruz. Hatta öyle ki, bu yayılıştan imam hatip liseli öğrencilerin bile deyim yerindeyse “nasiplendiği” ileri sürülüyor.

Bu, öylesine ortaya atılmış bir iddia değil. Deist imam hatipliler gerçeği, yukarıda da belirttiğim gibi, Konya İl Milli Eğitim Müdürlüğünün kentteki bazı kurumlar ve uzmanlarla birlikte gerçekleştirdiği bir çalış tay sonucu kamuoyuna açıklandı.

İmam hatip liseliler arasında bile deist düşünce yayılıyorsa, gençliğin diğer kesimlerinde bu düşüncenin daha fazla taraftar bulması doğaldır. Ya da, kim bilir tam tersi de mümkündür. Yani aslında gençliğin diğer kesimlerinde değil de, özellikle İmam Hatip Liseliler arasında bu düşünce daha çok yayılıyor olabilir. Zira deizm, din karşıtı bir düşünce olarak yoğun dini eğitime karşı geliştirilen hesaplanmamış bir refleks olma özelliğini de içeriyor.

Kimileri deizm gerçeğini yadsıma yoluna da gidiyor. “Aslında deizmin yayıldığı falan yok, böyle bir propaganda var sadece…” deniliyor. Deistler, deizmin yayılması için bu iddiayı özellikle pohpohluyor, diyenler de var. Ama bu noktada en ilginç görüşlerden biri olarak zikretmemiz gereken bir iddia daha var. O da şudur:

“Aslında deizmin yayıldığı falan yok. Dinci kurumlar dinsel eğitimin dozajını daha da artırmak için deizm adlı bir öcüyü piyasaya sürüp yeterli dini eğitim verilemiyor, o nedenle deizm yayılıyor diyerek eğitime şeriatçı düşünceyi tam anlamıyla hakim kılmak istiyorlar.”

Açıkçası ben bu son iddiayı, gerçekçi bulmuyorum. Zira bana göre de değişik biçimlerde de olsa toplumda ve özellikle de gençler arasında deizme yönelişin yadsınamaz bir sosyal bir realite olduğunu görüyor, gözlemliyor ve hissediyorum. İlaveten şunu da belirteyim ki, evet, imam hatip liseliler arasındaki deist yöneliş çok güçlü ve çok derinden ilerliyor. Gidişat bu yönde devam ederse, birkaç yıl sonra deistler, Türk toplumu içindeki en büyük inançsal / felsefi grup olma noktasına ulaşabilir.

Peki, nedir deizm? Deizmi doğru anlıyor muyuz?

Bu konuya projektör tutma vakti geldi…

Dilerseniz konuyu madde madde açıklayalım:

*Öncelikle ifade edelim ki, deizm kesinlikle bir inançtır. Deizmi bir inançsızlık türü olarak nitelemek gerçeği kabullenemeyen dinci çevrelerin bir mücadele argümanıdır. Deizm bir inanç olduğundan ötürü deistleri de doğal olarak “inançlı” kimseler olarak görmek durumundayız. Dinci çevreler kendileri gibi inanmayan herkesi inançsızlıkla suçladıkları için deistleri de bu şekilde tanımlama yoluna başvuruyorlar. Böylece muhtemel deist adaylarını engelleyebileceklerini sanıyorlar. Oysa bu mümkün değildir.

*Deizm, felsefî literatürde Türkçeye “yaradancılık” olarak çevrilmektedir. Bu da deizmde bir yaratılma inancının varlığını ortaya koyması bakımından dikkat çekicidir.

*Deizmde temel işlevi yaratmak olan, bir Tanrı inancı vardır.

Yarın devam edeceğiz…