METOT ve TEKNİKLER 

21/05/2022 23:49 771

Diğer adı ile yöntem. Fransızca kökenli olan bu kelime doğru yazılımının ne olduğu hususunda en çok aranan kelimeler arasında. Metod mu ? Metot mu ?  TDK'ya göre bu kelime metot şeklinde yazılmaktadır. Fransızca sözcük Eski Yunanca méthodos μέθοδος z "'öteye giden yol', ilim yolu, araştırma yöntemi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ʰodós ὁδός z "yol" sözcüğünden meta+ önekiyle türetilmiştir.

Metot,  herhangi bir amaca ulaşmak için takip edilen yol anlamına gelir. Bilimsel metot, araştırmada aşama, aşama kullanılması düşünülen teknikleri sistematik tarzda düzenlemektir. Araştırma tekniği, verileri toplamak ve bir düzene sokmak için kullanılan özel yolları ifade eder.

Tarihte En Eski Kaynak

metod [ KK (1914) : Babıali'de Metod Berlitz Mektebinin bulunduğu apartmanda yangın varmış. ]
metodik [ Akşam (gazete) (1923) : Riyaziye ve adedin sistemler bahsindeki rolü sırf metodiktir ]
metodoloji [ c (1931) : ıstılah noktai nazarından metodolojik bir hata işlediğim kanaatindeyim ]

Bu kaynak kayıtlara geçmiş ve bu kelimenin kullanıldığı yazılı ilk kaynaktır. Kullanımı daha öncesinde sözlü olarak veya günlük hayatta yaygın olabilir.

Bu kelimenin  telaffuzunu TRT Telaffuz sözlüğü sağlamaktadır.

Metot;  kitap,dergi,arşiv,gazete ve istatistiksel bilgilerden faydalanır.

 

METOT ve TEKNİKLER

Öğretimin gelişi güzel yapılmaması gerekir. Metot’ a dayanmayan öğretim, hem öğretmeni. Hem de öğrenciyi oldukça yorar, Kısa sürede daha çok iş üretmek için, yöntemli çalışmak zorunda olduğumuzun bilinmesi gerekir. Buna göre yöntem, anlamda kavram ve gerçeklerin incelenmesi sırasında tutulan düzenli yoldur. Bu yola varılmak istenmesi halinde Öğretim ödevinin yüklenmiş olan öğretmenlere, öğretimde kullanılan metot ve tekniklerin inceliklerini kullanmaları önerilir.

ÖĞRETİM METOTLARI

I- UYGULAMA METODTARI (Laboratuvar)

_A - Gözlem Metodu

Öğretimde gözlem, bir olayı ya da vardığı bir amaç ve plân çerçevesinde göz ya da görsel araçlar yoluyla incelemek demektir. Çocukta, doğuştan var olan inceleme ve araştırma merakının, gözlem yoluyla öğretimde bilimsel bir biçim almasıdır. Gözlem, böyle öğrencinin doğrudan bilgi kazanmasına yardımcı olduğu gibi zihnin gelişimine ve inceleme-araştırma dallarında da yeni beceriler kazanmasına yol açar, Gözleme konu olan şeyler nesnelerle oluşular ve bunlar arasındaki ilişkilerden doğar.Örneğin  bir nesne olan taşın sınıf ya da laboratuvarda incelenmesi, evrendeki oluşum veya değişiklikler, örneğin güneş tutulması, dışarıda karın yağması veya bir depremin gözlenmesi birer olgu olduğuna göre gözlem yoluyla incelenir.Gözlemin, öğretim etkinliğine bağlı bir gereksinimden kaynaklanması gerekir, Gözlemin yapılmasından hemen sonra değerlendirilmesi, öğrenciyi edinilmek istenen sonuca götürür.

B - Deney Metodu:

Herhangi bir olay veya varlığı oluşturan ilişkileri anlamak ve değerlendirmek için denetimli ve planlı yapılan bir gözlemdir. Gözlemden ayrıldığı nokta, denetimli olmasıdır. Bilimsel gerçekleri bulmak için deney metodundan yararlanılır. Deneyler öğretmen ya da öğrenci tarafından yapılır. Ancak, öğrenciler tarafından yapılacak deneylerin tehlikesiz olması gerekir.Tehlikeli ve ilginç deneyleri öğretmenler yapar. Deney metodu laboratuvarlarda uygulanmalıdır. Deneyde bir plan olmalıdır.

C - Gösteri (Demostrasyon) Metodu

Öğretmenin veya öğrencilerin konuyu işlerken bir takım araç ve gereçler kullanarak açıklamaları esasına dayanır, Bu metot hem göze hem de kulağa hitap ettiği için daha etkilidir

Gösteri metodunun uygulanması için, tüm ayrıntılar önceden saptanır Önce ders planı hazırlanır daha sonra kullanılacak araç ve gereçler gösterinin yapılacağı yere getirilir. Böylece zaman kaybı da önlenmiş olur.

Gösterinin yapılacağı yerin gösterinin izlenmesine elverişli olması gerekir.

D - Yaparak ve Yaşayarak Öğrenme Metodu

Bu metodun öğretim alanındaki önemi oldukça büyüktür. Çeşitli araç ve gereçlerle iş bizzat yapıldığı için kolayca unutulmaz. Etkinliklerin öğrenci tarafından yapılması çok yararlı olur.

2-SÖZEL METOTLAR

A - Anlatma (Takrîr)Metodu

Öğretmenin herhangi bir ders konusunu karşısındakilere açıklamasıdır. Bu metodun uygulanmasında öğretmen, soru-cevap ve tartışma metotlarından da yararlanabileceği gibi görsel ve işitsel araçlara da yer verebilir. Bu yöntemin uygulanmasında öğretmen oldukça etkindir. Anlatma metodunu uygulayan kimsenin iyi ve etkili konuşması, anlatım sırasında sürekli olarak öğrencilerin psikolojik durumlarını gözetmesi gerekir. Anlatım sırasında öğrenciyi pasif durumdan kurtarmak için ara sıra sorular sorulmalıdır.Anlatıcının anlatım sırasında zaman ,zaman coşkulu davranışlarda bulunması ,jest ve mimiklerini ustaca kullanması öğrenciler üzerinde etkili olur.Aksi taktirde ders kuru, anlamsız ve sıkıcı olur.

B-Soru-Cevap Metodu (SOKRATİK)

Anlatma (Takrir) metodunun sıkıcılığını gidermek için kullanılan soru cevap metodu tekniğinin değeri tartışılmaz. Ustaca sorulan sorular, öğrenciyi düşünme ve yeni şeyler buldurmaya yöneltir. Bu metodu ilk kez uygulayan Sokrat olduğu için, Sokratik Metot diye adlandıranlar da vardır. Bu metodun öğretimin diğer metotlarıyla birlikte uygulanmasında yarar vardır.

C—Tartışma Metodu

Bu metot öğrenci etkinliğine daha fazla yer verdiği için önem kazanmıştır. Bir sınıfta işlenen konu üzerinde öğrencilerin karşılıklı konuşmak, bir birlerini, dinlemek ve eleştiriler yöneltmek suretiyle yapılan bir uygulamadır. Her etkinlikte tartışma metoduna yer verilebilir.

Tartışma Metodunun Türleri :

a) PANEL : Bir konunun tartışılması için yapılan toplantıdır. Görüşler, birkaç kişiden oluşan kümeler tarafından dinleyiciler önünde açıklanır. Açıklamalar çoğu zaman hazırlıksız ve genel niteliktedir.

b) SEMPOZYUM : Bir konunun çeşitli yönleri üzerindeki görüşlerin kısaca sunulmasıdır.

c) MÜNAZARA : Karşıt gruplar arasında yapılan ve kendi görüşlerini karşı tarafa kabul ettirmek esasına dayanan bir etkinliktir·

d) MÜLAKAT (Karşılıklı Görüşme) : Tanınmış bir kişiyle belli bir konuda yapılan görüşmedir. Tartışma metodunun türlerinden panel ve sempozyum daha hazırlıklı ve plânlı bir çalışmayı gerektirdiğinden tercih edilmelidir. Diğerlerinin özel durumları vardır.

Tartışma metodunun sadece edebiyat kompozisyon ya da sosyal bilgiler derslerinde uygulanması ilkesi doğru değildir. Yeri geldikçe diğer derslerde de etkinlik alanına sokulması uygun olur,

D - PROBLEM ÇÖZME METODU

Yaşam adını verdiğimiz olgu sorunlarla doludur. İnsanın gereksinim duyduğu her şey bir sorun olarak karşısına çıkar. Bir sorunun çözümlenmesi yeterli değildir. Arkasından başka sorunlar gelebilir. Bu metot zihne dayalı olduğu için yararlıdır. Yalnızca matematik veya fen bilgisi gibi derslerde kullanılmaması , diğer derslerde de uygulanması gerekir.

Problem çözme metodu iç içe dört metottan meydana gelir. Problemlerin çözülmesi sürecinde bu metotların biri ya da bir arada kullanılmalıdır.

a)Tümevarım Metodu (Endüksiyon)

Bu metot bilimselliğe dayanır. Bilim adamları bu metotla çalışırlar. Bu metotta temel ilke öğrenilmek istenen bulgu ve olguların araştırılarak öğrenilmesidir.Sonuçta parçalardan bir ilke veya bir kurala ulaşılır.Örneğin ayrı, ayrı ısıtılan cisimlerin hacimce genişledikleri gözlendikten sonra cisimler ısıtıldığı zaman hacimce genişler diye bir genel kurala varmak tümevarımdır.

b) Tümden Gelim Metodu ;

Genel kurallarda örneklere inmek suretiyle yeni bir yargıya ulaşmaktır.

c) Analiz Metodu ;

Varlık veya olayları öğelerine ayırmaktır. Yani bir bütünü ne olursa olsun yapısını , özelliğini , görevini ve aralarındaki ilişkiyi incelemektir. Bu çalışmanın adı öğretimde analizdir.

d) Sentez Metodu ;

Analiz yoluyla ayırdığımız varlık veya olayların yeniden bir araya yani bütünleştirilmesine sentez diyoruz. Bir resim, müzik veya edebiyatta bir kompozisyonun oluşturulması gibi.

Metot bir yol haritasıdır demiştik. Bu sadece belirlenen hedefe ulaşıldığında biten bir olgu olmayabilir. Örneğin bir savaşta yol haritası, metot, uygulama, strateji uygulanır ve sonlandığında bu olguların hepsi bitmiş olur. Doğru, yanlış,iyi,kötü olarak değerlendirilir. Lakin bir öğretim sisteminde uygulanan metot süreklilik arz eder. Daha önce denenmiş ve sonuçları olumlu kabul edilir. Bu yüzden sürekliliği vardır. Bilimsel, teknolojik ve teoremler kullanılarak daha kolay ve çabuk bir şekil aldığında metot üzerinde değişiklik yapıldığını görürüz. Geniş bir çerçeveden baktığımızda metot ile ilgili hemen, hemen hayatımızın her durumunda uygulamak zorunda olduğumuz işlevsel olgu ve hareketler karşımız çıkar.