KÜÇÜK VE ORTA BOY İŞLETMELERİN FİNANSAL SORUNLARI

04/02/2022 18:45 976

Küçük ve Orta Boy İşletmelerin Türkiye’deki toplam işyerlerinin % 96’sını oluşturduğu kabul edilmektedir. Sokağımızdaki bakkal amcamız, kasabımız, manavımız, fırıncımız, berberimiz, terzimiz kısaca sosyal ve ekonomik hayatımızın vazgeçilmezlerinin tamamı Küçük ve Orta Boy işletmeleri oluşturmaktadır. Son yıllarda kendilerine kısaca KOBİ denilmektedir. Yaklaşık otuz üç yıllık meslek hayatım, kuruluş kanununda KOBİ’lere piyasanın altında maliyetle finansman sağlama görevi olan bir kamu bankasında geçmiştir. Dolayısıyla, KOBİ’lerin yönetim, organizasyon, pazarlama satış ve finansman gibi konularda ne kadar büyük sorunlar yaşadığına tanık olduğumu ifade etmek istiyorum.

Yukarıdaki paragrafta sayılan sorunların içerisinde yer alan finansman sorunu, her zaman diğer problemlerin önüne geçmiştir. Zira, bilindiği gibi ihtiyacı karşılayacak kadar para olmadan hiçbir şey yapmak mümkün değildir. Ne yazık ki hiçbir devirde KOBİ’lerin yeterli parası olmamıştır. KOBİ’ler kurulurken “yeterli sermaye” sahip değildir. Eşten dosttan alınan borçlar, sonradan kirası ödenmek üzere tutulan dükkanlar, satışlarla elde edilecek hasılattan ödenecek hammadde ve malzeme bedelleri, KOBİ’lerin işin başındaki en yumuşak karnını oluşturmaktadır. Ülkemizde ortak iş yapma kültürü yeterince gelişmediğinden, başlangıçta güçlü sermaye ile kurulan KOBİ’ye raslamak pek mümkün değildir.

Sermaye yetersizliğinin getirdiği finansal sorunları aşmak üzere KOSGEB, Esnaf ve Sanatkarlar Kefalet Kooperatifleri ve Türkiye Halk Bankası A.Ş. el ele vererek çalışmaktadır. Bu konuda çok başarılı proje ve işlemlere imza attıkları inkar edilemez bir gerçektir. Ne var ki sözü edilen kesimin sayıca çokluğu ve ihtiyaç duyulan paranın büyüklüğü karşısında, anılan kuruluşların imkanları yetersiz kalmaktadır. Ayrıca, bahse konu işletmelerin yönetim, organizasyon ve pazarlama sorunları, işletmelerin büyüme kapasitelerinin sınırlı olması, karlılıklarının düşüklüğü yeterince kredi alabilmelerinin önündeki en büyük engellerdir.

Durum böyle olunca, yazımızın bu günkü konusunu oluşturan KOBİ’lerin finansal sorunlarını çözmek için daha geniş bir planlama yapma gereği ortaya çıkmaktadır. Devlet yasal düzenleme ve kontrol görevini etkin bir şekilde yerine getirerek, KOBİ’lerin kurulurken yeterli sermaye ile kurulmalarını zorunlu veya teşvik edici önemlerle sağlamalıdır. Başta muhasebe düzenlerinin kurulması olmak üzere, yönetim, organizasyon ve pazarlama gibi alanlarda oluşacak zafiyetlere izin vermemelidir. Hepsinden önemlisi KOBİ’lere yeterli kaynağı ayırmalıdır. Avrupa ülkelerinde olduğu gibi hibe desteği başta olmak üzere ucuz maliyetli, uzun vadeli krediye ulaşmaları için her türlü önlemi almalıdır.

Saygılarımla,