İŞ BANKASI ve ATATÜRK’ÜN MİRASI

24/02/2020 23:00 707

Bu günlerde gündeme oturan, ‘CHP Hisselerin Hazineye Devri’ konusuna girmeden, İş Bankasının nasıl ve kim tarafından kurulduğuna göz atmakta yarar var.

Kutsal İsyan da diyebileceğimiz, Milli Kurtuluş Savaşı döneminde, ‘’ Hint Hilafet Komitesi’’ Hint Müslümanlarından yardım toplayıp,( o devir için 500-600 bin olduğu bilinmektedir.) bunu  Türkiye’ye gönderir. Milli mücadele de harcanan bu paradan, 250 bin lira bakiye kalır. Osmanlı Bankasına yatırılmış olan, bu miktarın nasıl değerlendirileceği hususunda, epey bir görüş alışverişinde bulunulduktan  sonra, Devrin ( 1921)İktisat Bakanı Celal Bayar’a, İzmir birinci İktisat Kongresinde alınan karar doğrultusunda, banka kurma yetkisi verilir. İş Bankası, 26 Ağustos 1924 tarihinde kurulur.

Şu an ki ortaklık yapısı:

*İş Bankası Munzam Sandık Vakfı: %39.95

*Atatürk Hisseleri ( CHP temsil ediyor) % 28.09

*Halka Açık Pay ise: %31.96 şeklindedir.

Mustafa Kemal Atatürk, Cumhuriyetin temellerinin atıldığı 1923 yılında,  ‘’ Siyasal, askeri zaferler ne kadar büyük olursa olsunlar, Ekonomik zaferle taçlandırılmazlarsa, meydana gelen zaferler devamlı olamaz, az zamanda  söner’’ sözleriyle, yeni bir Milli Banka kurulmasının zaruri olduğunu ifade etmiştir.

Çünkü, o dönemde, Ziraat Bankası ve Osmanlı Bankası dışında, faaliyette olan bir banka yoktur.

Böylelikle ilk ulusal bankamız kurulmuş olur.

Mustafa Kemal Atatürk’ün  vasiyetinde İş Bankası Hisselerinin mülkiyetinin Cumhuriyet Halk Partisi’ne bırakılmasını istemişti.

Bu hisselerden oluşan karlar ise; Atatürk’ün vasiyeti üzerine, Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu’na aktarılıyor.. Dolayısı ile bu hisseden, CHP’nin aldığı tek kuruş yoktur.

Türkiye İş Bankası doğrudan 23, dolaylı olarak ta 95 şirkete iştiraki var.

Bunlardan bazıları;  Şişe cam, İş Yatırım, Anadolu Hayat Emeklilik, Anadolu Sigorta, Soda Sanayi, Trakya Cam gibi önemli şirketler var…

Bu hisseden CHP’nin aldığı tek kuruş yoktur.

Atatürk’ün CHP’ye bıraktığı Türkiye İş Bankası’ndaki hissesinin hazineye devredilmesi konusu, yine gündemde.

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ve AK Parti yetkilileri bu konuyu daha önce de birkaç kez gündeme getirdiler. Son olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan, partisinin merkez yönetim toplantısında bu konuda talimat verdiğini açıkladı. Erdoğan, ayrıca kaybedecek vakit olmadığını çalışmaların hızla tamamlanacağını söyledi.

Atatürk’ün Türkiye İş Bankası’ndaki hisselerinin hazine devredilmesi çalışması ilk değil. Daha önce iki kez bu işlem yapıldı. 1953 yılında Başbakan Adnan Menderes’in talimatıyla çıkarılan bir yasayla Atatürk’ün hisseleri hazineye devredildi. Ancak 10 yıl sonra 1963 yılında Anayasa Mahkemesi bu yasayı iptal etti. Atatürk’ün hisseleri CHP’ye iade edildi.

İkinci işlem ise 12 Eylül 1980 askeri müdahalesinden sonra yapıldı. Askeri yönetim CHP’yi kapattı. CHP’nin tüzel kişiliği kalmadığı gerekçesiyle de Atatürk’ün hisseleri hazineye devredildi. Ancak bu işlem de kalıcı olmadı. 1992 yılında CHP’nin açılması üzerine Genel Başkan Deniz Baykal’ın talimatıyla konu Yargıtay’a götürüldü. Yargıtay hisselerin CHP’ye iade edilmesine hükmetti.

Şimdi üçüncü girişimi Cumhurbaşkanı Erdoğan ve AK Parti gerçekleştirecek. Bu yönde bir yasa çıkarılması halinde Atatürk’ün Türkiye İş Bankası’ndaki hisseleri hazineye devredilecek.

Ortada Anayasa Mahkemesi’nin Yargıtay’ın kararı varken, çıkarılacak bu yasa da yine mevcut Anayasa’ya ve bağlayıcı yargı kararlarına aykırı olacaktır.

Çıkarılacak yasa yine CHP tarafından yargıya taşınacaktır.

Hisselerin yeniden CHP’ye verilmesini sağlayan Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay kararların temel dayanağı, yapılan işlemin Medeni Kanun’un düzenlediği mülkiyet ve miras hukukuna aykırı olduğudur. Yüksek yargı, Hazineye devir işleminin "müsadere" niteliği taşıdığına, ancak bu tasarrufun mülkiyet ve miras haklarını yok ettiğine hükmetmiş ve iptal etmiştir.

CHP'nin maddi bir kazancı yok

Atatürk’ün vasiyetinde bu hisselerin gelirinin, manevi kızları için belirlediği aylık dışında kalan kısmını Türk Dil ve Tarih Kurumu’na verilmek üzere CHP’ye bırakmıştır. Bu hisseden CHP’nin aldığı tek kuruş yoktur. Sadece Türkiye İş Bankası'nda, bu hisseleri temsilen dört temsilci bulunmaktadır.

Durum öyle olduğu halde sanki CHP bu hisseler nedeniyle Türkiye İş Bankası’ndan para alıyormuş gibi bir izlenim yaratmak gerçeği yok saymaktır.

O halde, Atatürk’ün hisselerinin vasiyetine aykırı biçimde "müsadere" edilmesi hem Atatürk’ün mirasını değiştirmek, hem CHP’yi töhmet altında bırakmak anlamı taşır.

Böyle bir işlem Atatürk’ün bir mirasını daha yok etmek ve CHP’yi baskılamak dışında bir anlam taşımaz.

Atatürk'ün Türkiye'ye bıraktığı miras:

Türkiye İş Bankası’ndaki hisselerinin hazineye devredilmesi, AK Parti iktidarının Atatürk’ün mirasına karşı uygulamalarının ilki ve en önemlisi de değildir.

İktidar, Atatürk’ün bu hisselerinden çok aha büyük ve önemli olan mirasına uygun olmayan adımlar atmış, bu mirasın fiilen ortadan kaldıracak bir süreç başlatmıştır.

Atatürk’ün en büyük mirası, "en büyük eserim" dediği ve Türk gençliğine emanet ettiği "Türkiye Cumhuriyeti’nin temel nitelikleridir. Türkiye Cumhuriyeti’ne karakterini veren, demokrasinin ve gelişmesinin dayanağı olan laiklik ilkesidir.

Laiklik olmadan demokrasinin çağdaş demokrasiler düzeyini yakalamak ve yine laiklik olmadan eğitimde bilimsel gelişmelere ulaşmak mümkün değildir.

Bakalım, gelişmeler nasıl sonuçlanacak…

SON SÖZ:’’ ADALET ÖLÜRSE, DEVLET ÖLÜR.’’