ERMENİLERİN SOYKIRIM İDDİALARI 5

05/05/2021 22:47 181

Fransa, Osmanlı Devleti ve Ermeniler konusunda, İngiltere ve Rusya’nın Ermenilerle ilgili bilinen himaye edici ve kışkırtıcı siyaset tarzını, büyük bir içtenlikle destekleyen bir yöntem izlemiştir. Zaman zaman, Fransız devlet adamlarının iki yüzlü bir şekilde söylem olarak ortaya koydukları, Fransa’nın Osmanlı Devleti’ne karşı tarihin derinliklerinden gelen iyi dostluk ilişkileri çerçevesinde Rıfat Paşa, Mösyö Victor Berar’ın, Fransa’nın ordusunun dengesiz dağılımını ortaya çıkaracak açmazdan kurtulabilmesi için, İngiltere, Rusya ve Almanya’nın Irak ve Anadolu’yu ele geçirmelerinin engellenmesi gerektiğini, Fransa’nın çıkarlarının bu doğrultuda bulunduğunu, bunun en önemli çaresinin de Osmanlı Devleti’nin Doğu Vilayetlerinde önemli ıslahatlar yapması olduğunu, çözümün ancak böyle bulunabileceğini, ifade ettiğini söylemiştir. Rıfat Paşa, Mösyö Victor Berar’ın, ıslahat hareketlerinin dört noktada değerlendirilmesi gerektiğini, önceliğin jandarma ve asayişin temin edilmesini, ikinci olarak, yargı ve adalet sisteminin daha kapsamlı ve etkili olmasının sağlanmasını, üçüncü olarak inşa ve bayındırlık faaliyetlerine hız verilmesini, dördüncü konunun da, idare ve yönetimin yeniden ele alınarak bu konularda yeni açılımların yapılmasını, önerdiğini, ifade etmektedir. Rıfat Paşa, Mösyö Victor Berar’ın, Osmanlı devletinin bu yenilik ve inşa faaliyetlerini tek başına yapamayacağını, devletin güç ve otoritesinin bunları yapmaya yetmeyeceğini, belirtmiştir. Rıfat Paşa, Mösyö Victor Berar’ın, Osmanlı Devleti’nin Afrika toprakları ile Avrupa topraklarını kısa zamanda kaybettiğini, yukarıda ifade etmiş olduğu ıslahat çalışmalarının Avrupa’nın kontrolü dışında yapılmaya çalışılması durumunda, Osmanlı Devleti’nin Asya topraklarının da kısa sürede elinden çıkacağını öne sürdüğünü, dile getirmiştir. Rıfat Paşa, BogosNubar Paşa’nın da, genel olarak Mösyö Victor Berar’ın görüşlerini paylaşan konuşmalar yaptığını, Ermenilerin maksadının Osmanlı Devleti’nin bütünlüğü içinde kalmak olduğunu, bağımsızlık ve muhtariyet gibi reel olmayan görüşleri taşımadıklarını, Mösyö Berar’ınifâde ettiği dört ıslahat konusunun dışında, her hangi bir istek ve niyetlerinin bulunmadığını, söz konusu dört ıslahat konusunun Avrupa devletlerinin denetimleri altında yapılmasını istediklerini, bu şekilde gerçekleşecek bir ıslahat hareketinin, hem genel barışın korunması, hem de Osmanlı Devleti’yle Ermenilerin hakiki çıkarlarına daha uygun olduğunu söylediğini, ifade etmiştir. Rıfat Paşa’nın bu konferanstan edindiği izlenimlerle daha önce Dışişleri Bakanlığı’na gönderdiği yazılarda ifade ettiği görüşler, aynı paraleldedir. Paşa, Avrupa güç dengelerinin şu an için Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğünün korunması doğrultusunda olduğunu, girişilecek böyle bir toprak paylaşımının şu an için Avrupa barışına hizmet etmeyeceği konusunda Avrupa devletlerinin düşüncelerinin ortak olduğunu, belirtmiştir. Rıfat Paşa, Avrupalı devletlerin ifade ettikleri dört ıslahatın, yabancı bir Fevkalade komiserin gözetiminde bir an önce yapılmasını talep ettiklerini, Bab-ı Âli’nin bu yolu tercih etmesi halinde, Ermeni meselesine Avrupalı devletlerin müdahalesinin önlenmesinin muhtemel bulunduğunu, Osmanlı Devleti’nin bir an önce ve yabancı bir fevkalade komiser denetiminde sözü edilen dört ıslahat konusunda acele etmesi gerektiğini ifade etmiştir. Rıfat Paşa’nın bu uyarılarının ne denli önemli olduğu, çok kısa sürede anlaşılmıştır. Avrupa güç dengelerinin birbirleri ile ilgili hesapları, Osmanlı Devleti’ni girmeyi hiç arzu etmediği bir savaşın içinde bulmuştur. Osmanlı Devleti, cephelerde olduğu gibi, içeride de Ermenilerle mücadelesinde kendini savunma mecburiyetinde kalmıştır. BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NDA FRANSA-ERMENİ İLİŞKİLERİ Fransa’da yaşayan Ermenilerin Osmanlı devletine karşı yaptığı faaliyetlerden birisi de Birinci Dünya Savaşı esnasında olmuştur. Osmanlı devletinden çeşitli nedenlerle ilişkisi kesilen Ermeniler, Osmanlı devletine karşı duydukları kızgınlıkları bir ölçüde de olsa karşıt çalışmalarla gidermeye çalışmışlardır. Osmanlı devleti karşıtı Fransa’da yaşayan Ermenilerin teşebbüslerden birisi de seferberlik esnasında Osmanlı vatandaşı olan Ermenilerin Osmanlı topraklarına dönmelerini engelleyip bunların askerliklerini Fransa Devleti için Fransız ordusunda yapmaları doğrultusundaki çalışmalarıdır. 19 Eylül 1914 tarihli bir belgede ParisBogosNubar’ın Islahat Sorunu üzerine görüşleri hakkında konsolosu Galip Şevki’nin bir yazısından, daha önce Osmanlı diplomatik temsilciliğinde görevli olup, yolsuzluk ve liyakatsizlikten dolayı bu görevinden uzaklaştırılan Nouridjian Efendi’nin başkanlığında gönüllü bir Ermeni komitesinin kurulduğunu, bu komitenin seferberlik nedeniyle, Osmanlı topraklarına geri dönmek isteyen bazı Ermeni gençlerini kandırıp, bu gençlerin gönüllü olarak Fransız ordusunda görev yapmaları doğrultusunda çaba sarf ettiklerini, hatta zaman zaman Ermeni gençlerini tehdit ederek bu amaçlarını gerçekleştirmeye çalıştıklarını, anlıyoruz….

Yarın devam edeceğiz…