EKONOMİDE ÖNGÖRÜLEBİLİRLİĞİN ÖNEMİ

10/12/2021 20:47 816

Bankacılık sektöründen bir buçuk yıl önce emekli olmama rağmen, çok sayıda firma sahibi veya yöneticisi ile görüşmelerim hala devam etmektedir. Bir kamu bankasında Müfettişlik, Şube ve Bölge Müdürlüğü yapmam, ülkemizin hemen hemen her yerinde görev gereği bulunmam, Bankamızın ekonominin her kesimindeki firmalara hitap etmesi, bana Türkiye’nin ekonomik yapısını tanıma fırsatını verdi. Bunun, ekonomimizin gidişatı, neler yapılması gerektiği ile ilgili yorumlarıma çok büyük katkı sağladığını söylemek istiyorum.

Alınan ekonomik kararların sahaya ne şekilde yansıdığı oldukça önemlidir. Sizin başarı getireceğine inanarak yürürlüğe koyduğunuz bir kararın, sahaya yansımazı bazen istediğiniz şekilde olmayabilir. Alınan karar ve uygulamaların yerinde sürekli izlenmesi gerekir. Aksi halde istemeyen sonuçlar karşınıza çıkabilir. Çoğu kez son pişmanlık fayda getirmez.

Böyle bir girişi niye yaptığımı hemen anlatayım. Görüştüğüm değişik sektörlerdeki çok sayıda firma sahibi veya yöneticisi, sürekli artış gösteren kurların, maliyet ve satış fiyatlarını belirlemeyi imkansız hale getirdiğini, bunun da alışverişi bıçak gibi kestiğini, alıcı, satıcı ve üreticilerin beklemeye geçtiğini anlatmaya başladılar. Bazıları da vadeli ve Türk Lirası satışların yerini peşin ve yabancı para cinsinden satışların aldığını söylediler. Niçin bu şekilde yapıyorlar sorusuna, önümüzü görmek artık imkansız olmaya başladı şeklinde yanıt aldığımı belirtmek istiyorum.

Sahadan aldığımız cevaplar kur artışlarının maliyet ve satış fiyatı belirlemeyi zorlaştırdığını net bir şekilde ortaya koymaktadır. Bunun adı ekonomide öngörülebilirliğin ortadan kalkmaya başlamasıdır. Hükümetin uygulamaya başladığı programın en can alıcı noktası “büyümedir.” 2021 yılının üçüncü çeyrek büyümesinin % 7,3 gelmesi, yıllık büyümenin ise % 10 civarında olacağı beklentisi, son günlerde yaşanan karamsarlığı dağıtmakta kullanılan en önemli araçtır. Hatta, geçim sıkıntısı çeken vatandaşlara biraz sabredin, uygulamaya koyduğumuz ekonomik model cari açığı azaltacak, büyümeyi yükseltecek, sıkıntılarınız bitecek denildiği “sır” değildir.

Yukarıdaki paragrafta anlatılan beklentinin gerçekleşmesi için ekonominin büyümesini devam ettirmesi gerekmektedir. Oysa, sahadan aldığımız ilk bilgiler, kur artışlarının maliyet ve satış fiyatını belirlemeyi zorlaştırmasından dolayı, alışverişin durma noktasına gelmeye başladığını göstermektedir. Bu ortamın sürmesi halinde ekonomik büyümenin devam etmesi mümkün değildir. Bu durumun oluşmasına neden olan kur artışlarının mutlak surette durması, kurların istikrar kazanması, üreten, satan ve alan kesimlerin önünü görebilmesi gerekmektedir. Ekonomi dilinde söyleyecek olursak, öngörülebilirlik ekonomik hayatın can damarıdır.

Saygılarımla,