DÖVİZ KURLARININ DÜŞMESİNİN EKONOMİYE ETKİLERİ

23/02/2021 22:37 483

 

Yaklaşık dört ay önce kontrolden çıkma eğilimi gösteren dövizdeki kur artışları, dünyada sıralamaya girecek yüksek faizin verilmesi, bundan sonra para piyasasının isteyeceği faiz artışlarının yapılacağı ve ülkeye gelecek yabancı sermayeye hukuki güvence taahhüdüyle durdurulabilmiştir. Yukarıda izah edilen düzenlemenin ardından, yurt dışından, ülkemizdeki çok yüksek faiz oranlarından yararlanmak isteyen “sıcak paranın” ülkemize girişiyle döviz kurları düşmeye başlamıştır. 8,50 Türk Lirasına yükselen Dolar 7 Türk Lirası’nın altına, 10 Türk Lirası’nı aşan Euro 8.30 Türk Lirası’na kadar gerilemiştir. Böyle bir başarının ardından her kesimin mutlu olması gerekirken, işletme sahiplerinden gelen tepkilerden durumun böyle olmadığı anlaşılmaktadır.

İşletme sahiplerinin serzenişlerinin başında, kur artışıyla yükselen girdi fiyatlarının, kurların düşmesine rağmen eski haline dönmemesi gelmektedir. Dolayısıyla yükselen maliyetleri fiyatlara yansıttıklarında satışların durma noktasına geldiğini ifade etmektedirler. Gıda ve sağlık sektörü haricindeki tüm sektörlerde bu sorun hissedilir şekilde yaşanmaktadır. Ciro kaybının yanında vadeli satışlarda, alacakların tahsil edilmesi ciddi bir problem haline gelmiştir. Bunlara ilaveten, faaliyetlerini devam ettirebilmek için kredi kullanmak zorunda kalan işletmeler, yükselen kredi faizlerini ödeyemediklerini, bankaların ödenemeyen taksit ve faizleri yeniden yapılandırdığını, ancak bunun için faizleri daha da yükselttiklerini dile getirmektedirler. Bu durum firmaları ve bankaları önemli bir çıkmaza sürüklemektedir. Bankalar tahsil edemedikleri kredi anapara ve faizlerini finanse etmek için mevduata daha yüksek faiz vermek zorunda kalmakta, böylece yükselen kredi faizleri firmaları güç durumda bırakmaktadır.

Döviz kurlarının hızlı düşmesi en fazla ihracatçı firmaları zorlamaktadır. İhracatçı firmaların gelirlerinin tamamına yakını döviz cinsindendir. Yaklaşık dört ayda gelirleri % 30’a yakın azalmıştır. Ülke içerisindeki girdi fiyatları gerilemeyen, yani maliyetleri azalmayan ihracatçı firmaların gelirlerinde yaşanan böyle bir düşüşün firmaları ne kadar zor duruma sokacağı ortadadır. Öz kaynakları güçlü olan belli başlı büyük firmaların durumu telafi edebileceği düşünülse de, özellikle küçük ve orta ölçekli ihracatçı firmaların bu çıkmazı aşması mümkün değildir. Bu durumun uzun sürmesi halinde ülkemizin toplam ihracatının olumsuz etkilenmesi kaçınılmaz olacaktır.

Saygılarımla