DÖVİZ KURLARI İLE CARİ DENGE İLİŞKİSİ -1

23/11/2021 18:17 206

T.C. Merkez Bankası başkanı, geçtiğimiz günlerde yaptığı basın toplantısında “ yükselen döviz kurlarının cari açığı azaltacağını”, ülkedeki dövizi bollaştıracağını, bir süre sonra kurları dengeye oturtacağını söyledi. Bu açıklama, kurların hükümet tarafından bilinçli bir şekilde yükseltildiği şeklinde algılandı. Çok sayıda siyasetçi ve ekonomi yazarı, bu politikanın cari açığı azaltmayacağını aksine artıracağını, ilave olarak, ülkenin dış borçlarını yükseltmek suretiyle ülkeyi daha da fakirleştireceğini dile getirdiler. Ayrıca, kur artışlarının enflasyonu tetiklediği gerçeğinden hareketle, ülkenin kötü  yönetildiği ve bunun  faturasının dar gelirlilere ödetildiği eleştirisini sıklıkla tekrarladılar.

Uzun bir sessizliğin ardından, Hazine ve Maliye Bakanı, “iktidarlarının döviz kurlarını yükseltmek gibi bir politikasının olmadığını, kurların piyasada doğal yollardan belirlendiğini” açıkladı. Bununla da yetinmeyerek T.C. Merkez Bankası’nın görevinin “fiyat istikrarını sağlamak olduğunu, cari açığı azaltmanın ise hükümetin işi olduğunun” altını kalın çizgilerle çizdi. Haklarını teslim etmek gerekir ki bu açıklamalar “eski” Türkiye’de olsa fırtınalar koparırdı. Şu dakikaya kadar tarafların hiçbir şey olmamış gibi davranmaların şaşkınlık verici olduğunun kabul edilmesi gerekmektedir.

T.C. Merkez Bankası ile Hazine ve Maliye Bakanlığı arasındaki, yukarıda izah edilen çelişkiyi ortaya koyduktan sonra, döviz kurlarının cari dengeyi sağlaması konusuna geçebileceğimizi düşünüyorum. Ülkemizin asırlık problemi olan cari denge konusunun iktisat ve işletme fakültelerinde, yarım sezonluk ders olarak okutulduğunu vurgulamak istiyorum. Birçok bileşenden oluşan, çok sayıda faktörden etkilenen CARİ DENGE, gelişmiş, gelişmekte olan, hatta gelişmeye niyeti olmayan ülkeler için de hayati derecede önemlidir. Ülkelerin yaşadığı refahın veya sefaletin kaynağının CARİ DENGE denilen kavramda olduğunu söylesek abartmış olmayız diye düşünüyorum.

Cari denge nedir? Cari denge ile döviz kurları arasındaki ilişkiyi, bir gazete köşe yazısına indirgeyerek, okurları sıkmadan bir sonraki yazımda izah etmeye çalışacağım. Şimdilik hoşça kalın.

Saygılarımla,