Devrimci bir Milli Eğitim Bakanı Mustafa Necati ( 1894-1929 )

18/12/2019 02:41 1653

 

Cumhuriyet döneminin unutulmaz devlet adamlarından biri olan Mustafa Necati, Hukuk Fakültesi’ni bitirdikten sonra İzmir’de öğretmenlik ve avukatlık yapmış.

Yunan işgali başlayınca birçok yerde ateşli nutuklar söylemiş ve Balıkesir’de ki Kuva-i Milliye’ye katılmış ve Müdafai Hukuk Cemiyeti’ne girmişti.

Akhisar Cephesi’nde Darende’li Bulgurcu Mehmet Efendi’nin çetesinde bizzat çarpışmalar katılmış. Kuva-i Milliye’nin yayın organı olan İzmir’de Doğru Gazetesi’ni çıkarmış ve burada yazılar yazmıştır. Sonradan Altay adını alan Türk Ocağı Spor Kulübü’nü de o kurmuştur.

Nisan 1920’de İzmir’den, milletvekili seçilmiş ve milletvekiliyken Karadeniz’deki Rum-Pontus çeteleriyle savaşmıştır. Ayrıca cepheye silah, cephane ve asker sevkiyatıyla da ilgilenmiştir. Sivas, Amasya, Kastamonu, İstiklal Mahkemesi’nde üyelik ve başkanlık yapmış, asker kaçaklarını idam ettirmeyip, gönüllerini kazanmış ve onları savaşsınlar diye cepheye yollamıştır.

Kastamonu’lar onun bu davranışından ötürü çok sevmişler ve kendisini illerinin fahri hemşerisi yapmışlardır.

Savaş sırasında boş durmamış, konferanslar, nutuklar vermiş, dernek çalışmaları yapmış ve Mualimler Derneği Başkanı olmuş.

20 Ekim 1923’te, 29 yaşındayken, Fethi Okyar kabinesinde Mübadele-İmar-İskan Bakanlığı yapmış ve Yunanistan’dan Mübadele ile gelen 400 bin göçmeni yerleştirmeyi başarmıştır.

O, her zaman zor günlerin ve zor işlerin adamı olmuştur.

1924’te, ikinci İsmet İnönü hükümetinde Adalet Bakanı’dır. Onun bakanlık döneminde, hilafet-şeriat mahkemeleri kaldırılmış, laik-çağdaş hukuk sistemine geçilmiştir. Ayrıca medeni kanun hazırlıklarına da başlanmıştır. Meslek ahlakına uymayan bin avukat da, meslekten ihraç edilmiştir.

21 Aralık 1925’te, bu kez Maarif Vekilidir. Düzgün projeler hazırlamış, iyi bir örgüt kurmuş ve öğretmenliği saygın hale getirmiştir. Ayrıca, yarı cahil, dinci hoca tiplerini de tasviye etmiştir.

Mustafa Necati, idealist, aydın, ileri görüşlü, vatansever bir devrimci. Devrim mücadelesinde keskin bir kılıç. Samimi, cana yakın, dost, bir halk kahramanı.

Yeni harflerin, rakamların kabulü, yeni ölçü ve tartı onun döneminde. Tevhidi Tedrisat, Millet Okulları, Gazi Eğitim Enstitüsü onun eseri.

Kızların eğitimine önem vermiş, okumalarını, yüksek tahsil görmelerini arzulamıştır.

Meclis kürsüsünde söylediği, “ Köy çocuklarını, köyden alıp şehirde okutmak hatalıdır. Onları, şehirlerde değil köylerde okutacağız” sözleri Köy Enstitüleri’nin sanki bir hazırlığı gibi.

Apandisit patlaması sonucu 1 Ocak 1929’da, 35 yaşındayken vefat ediyor. Bakanlık süresi 3 yıl 10 gün. Ölüm haberini alan Atatürk, onun için, “ O nasıl da bir güçlü evlattı “ demiş.

Öldüğü gün, Millet Mektepleri’nin faaliyete geçeceği ve yeni harflerle öğretimin başlayacağı gündü.

Nurlar içinde yatsın, büyük devrimci Mustafa Necati.