5ocakgazetesi.com
Yayımlanan Kurumlar Vergisi Genel Tebliği taslağıyla; Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarından (GYO) teknokent şirketlerine, yatırım teşvik belgesi sahiplerinden yurt dışı şubesi bulunan kurumlara kadar geniş bir mükellef grubunu ilgilendiren kritik kurallar ve hesaplama yöntemleri yürürlüğe girdi.
GYO’lara Kurumlar Vergisi İstisnası İçin "%50 Kâr Dağıtımı" Şartı
Yeni dönemin en dikkat çekici düzenlemelerinden biri Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları ve gayrimenkul fonlarını hedefliyor. Bu kurumların kurumlar vergisi istisnasından yararlanmaya devam edebilmeleri için, taşınmaz faaliyetlerinden elde ettikleri kazancın en az %50'sini ortaklarına nakden veya hesaben dağıtmaları zorunlu hale getirildi.
Tebliğe göre, kârın sermayeye eklenmesi (bedelsiz hisse dağıtımı) bir kâr dağıtımı olarak kabul edilmeyecek. Taşınmaz faaliyetlerinin veya şirketin toplam faaliyetlerinin zararla sonuçlanması durumunda ise kâr dağıtım şartı aranmayacak. Birden fazla alanda faaliyet gösteren şirketlerin ortak genel giderleri ve amortismanları ise üstlendikleri maliyet ve kullanım süresi oranına göre paylaştırılacak.
Vergi İstisnalarında "Kâr-Zarar Mahsubuna" Yeni Standart
Tebliğ, şirketlerin vergiden muaf olan kazançları ile bu faaliyetlerden doğan zararlarının birbiriyle nasıl dengeleneceğini "faaliyet esaslı" ve "işlem esaslı" olmak üzere iki ana kategoriye ayırarak netleştirdi:
-
Faaliyet Esaslı İstisnalar (Teknokentler, Serbest Bölgeler, Yurt Dışı Şubeler): Bu kapsama giren şirketlerin yürüttüğü projeler bir bütün olarak değerlendirilecek. Örneğin; Teknokentte çalışan bir şirketin birinci Ar-Ge projesinden kâr, ikinci projesinden zarar etmesi durumunda, bu kâr ve zarar birbirinden mahsup edilecek ve kalan net kazanç üzerinden vergi istisnası uygulanacak.
-
İşlem Esaslı İstisnalar (Taşınmaz ve İştirak Hissesi Satışları): Bu grupta ise her işlem bağımsız kabul edilecek. Şirket aktifindeki iki gayrimenkulden birini kârla, diğerini zararla satarsa, kârlı olan satış için istisnadan yararlanabilecek ancak zararla sonuçlanan diğer satışı vergiden düşemeyecek. Bu zarar, kayıtlara "Kanunen Kabul Edilmeyen Gider" (KKEG) olarak geçecek.
Yatırım Teşviklerinde "2 Ağustos 2024" Miladı
Türkiye'de uygulamaya giren %10 oranındaki "Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi" hesaplamasında, yatırım teşvik belgeli harcamaların durumu da formüle bağlandı. Düzenlemeye göre, 2 Ağustos 2024 tarihinden önce alınan yatırım teşvik belgelerindeki haklar asgari vergiden düşülebilecek. Ancak bu tarihten sonra teşvik belgesinde yapılan revizyonlar ve yatırım tutarı artışları asgari vergi hesabına dahil edilmeyecek.
Bakanlık, bu durumda olan ve belgesini revize eden mükelleflere hak kaybı yaşamamaları için iki farklı hesaplama ve oranlama yöntemi sunarak esneklik sağladı. Her iki durumda da mükelleflerin eski belgelerine isabet eden yatırıma katkı tutarları, ileriki dönemlerde de asgari vergiden düşülmeye devam edebilecek.
Şirketlerin mali tablolarını ve 2025 yılı vergi planlamalarını doğrudan etkileyecek olan bu tebliğ, yayımlandığı tarihten itibaren resmi olarak yürürlüğe girecek ve hükümleri Hazine ve Maliye Bakanı tarafından yürütülecek.