Eğitim

Türkiye'nin Kütüphane Raporu Açıklandı: Adanalılar En Çok Ne Okuyor?

Türkiye İstatistik Kurumu ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) idari kayıtlarından derlenen 2025 yılı verileri, ülkenin okuma, araştırma ve dijitalleşme eğilimlerine ayna tutarken; yerel düzeydeki istatistikler Adana'nın güçlü kütüphane altyapısını gözler önüne seriyor.

5ocakgazetesi.com

Ülke genelinde Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi ve Milli Kütüphane'nin yanı sıra 1.302 halk kütüphanesi, 557 üniversite kütüphanesi ile 43 bin 466 örgün ve yaygın eğitim kurum kütüphanesi vatandaşlara hizmet vermeyi sürdürüyor. Bu devasa ekosistem içinde Adana, hem okul kütüphanelerindeki zengin materyal çeşitliliği hem de halk kütüphanelerindeki geniş edebiyat arşiviyle dikkat çeken kentlerin başında geliyor.

Ülke Genelinde Kitap Sayısı 117 Milyonu Aştı

Türkiye genelindeki kütüphanelerde korunan toplam kitap sayısı 2025 yılı itibarıyla 117 milyon 981 bin 58 adede ulaştı. Kitap sayılarında kurumsal bazda bir önceki yıla göre önemli artışlar kaydedildi. Milli Kütüphane kitap sayısını %8,7 artırarak 1 milyon 989 bin 18'e yükseltirken, Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi %3,8'lik bir artışla 2 milyon 713 bin 782 kitap sayısına ulaştı. Benzer şekilde üniversite kütüphaneleri %5,2 artış göstererek koleksiyonunu 22 milyon 899 bin 378 kitaba, halk kütüphaneleri ise %3,8 artışla 26 milyon 41 bin 29 kitap hacmine çıkardı. Örgün ve yaygın eğitim kurumlarındaki kitap sayısı ise %1,4 oranında hafif bir azalışla 64 milyon 337 bin 851 olarak kayıtlara geçti.

Akademide Dijital Devrim ve Halk Kütüphanelerine Yoğun İlgi

YÖK verilerine göre Türkiye'de 392’si devlet, 165’i vakıf olmak üzere toplam 557 üniversite kütüphanesi faaliyet gösteriyor. Bu kütüphanelerde basılı yayınların ötesinde büyük bir dijital dönüşüm göze çarpıyor; üniversitelerdeki elektronik kitap sayısı bir önceki yıla göre %17,1 gibi rekor bir büyüme kaydederek 168 milyon 603 bin 933'e fırladı. Akademik kütüphanelere kayıtlı üye sayısı da %8,1 yükselerek 3 milyon 603 bin 937 üyeye ulaştı.

Diğer taraftan halk kütüphaneleri de vatandaşların uğrak noktası olmaya devam etti. Ülke genelinde halk kütüphanelerine kayıtlı üye sayısı bir önceki yıla göre %6,4 artarak 7 milyon 160 bin 225’e ulaşırken, yıl boyunca bu kütüphanelerden doğrudan yararlanan kişi sayısı %1,2’lik artışla 39 milyon 194 km 669 oldu. Kütüphanelerin kitap dışı materyal portföyü de %7,5 büyüyerek 145 bin 62’ye yükseldi. Yayıncılık dünyasında ise 2025 yılında yayımlanan kitap sayısı önceki yıla göre %10,1 artarak 80 bin 921’e, toplam materyal sayısı ise %8,6 artışla 100 bin 545’e çıktı. Bu yayınların %22,3'ünü akademik, %21,1'ini eğitim ve %19,4'ünü yetişkin kurgu edebiyatı oluşturdu.

Adana Okullarında Kitap Seferberliği: 1.8 Milyondan Fazla Kitap

Türkiye genelindeki bu büyüme trendi yerel verilere de yansıyor. "İllere göre örgün ve yaygın eğitim kurum kütüphaneleri ve materyal sayısı.xls" belgesindeki verilere göre, Adana genelinde ilk, orta ve lise düzeyinde toplam 1.134 okul kütüphanesi öğrencilere hizmet veriyor. Bu kütüphanelerin 1.081'i geleneksel kütüphane yapısındayken, 53'ü ise modern teknolojik imkanlarla donatılmış Zenginleştirilmiş (Z) Kütüphane olarak faaliyet gösteriyor.

Adana'daki okul kütüphanelerinde bulunan toplam kitap sayısı ise 1 milyon 806 bin 895 adede ulaşmış durumda. Bu altyapının kurumsal dağılımı incelendiğinde; resmi okulların 717 kütüphane (52'si Z-kütüphane) ve 1 milyon 682 bin 889 kitapla aslan payına sahip olduğu görülüyor. Kentteki özel okullar 292 kütüphanede 112 bin 891 kitap barındırırken, 125 özel kurs kütüphanesinde (1'i Z-kütüphane) ise 11 bin 115 kitap öğrencilerin kullanımına sunuluyor. Okullarda kitapların yanı sıra eğitim sürecini destekleyen 13 bin 763 afiş/harita, 3 bin 24 süreli yayın, 1.875 CD, 628 DVD, 232 bilgisayar, 98 etkileşimli tahta, 72 satranç masası ve 220 zeka oyunu masası yer alıyor.

Adanalıların Tercihi Edebiyat: Halk Kütüphanelerine Büyük İlgi

"İllere göre halk kütüphaneleri, yararlanan kişi, kayıtlı üye, ödünç verilen materyal ve konularına göre kitap sayısı.xls" belgesindeki verilere göre, Adana genelinde Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı olarak hizmet veren 21 halk kütüphanesi bulunuyor. Kentteki halk kütüphanelerine kayıtlı üye sayısı 85 bin 439 seviyesine ulaşırken, yıl boyunca bu kütüphaneler kapılarını tam 152 bin 82 ziyaretçiye açtı ve vatandaşlara toplam 63 bin 873 adet materyal ödünç verildi.

Adana'daki halk kütüphanelerinde korunan toplam kitap sayısı ise 395 bin 623 adet olarak açıklandı. Kütüphanelerdeki kitapların içerik ve konularına göre tasnifi incelendiğinde, Adana halkının edebiyata ve sosyal bilimlere olan yoğun ilgisi sayısal verilere de yansıyor. Kent kitaplığında 197 bin 647 kitap ile "Edebiyat ve Retorik" branşı açık ara lider konumda bulunuyor. Edebiyatı sırasıyla şu alanlar takip ediyor:

  • Sosyal Bilimler: 72 bin 17 kitap

  • Coğrafya, Tarih ve Yardımcı Disiplinler: 36 bin 921 kitap

  • Din: 21 bin 255 kitap

  • Genel Konular: 14 bin 545 kitap

  • Felsefe ve Psikoloji: 13 bin 938 kitap

  • Sanat: 13 bin 653 kitap

  • Uygulamalı Bilimler ve Teknoloji: 11 bin 959 kitap

  • Doğa Bilimleri ve Matematik: 7 bin 783 kitap

  • Dil ve Dil Bilim: 5 bin 905 kitap