Antalya Muratpaşa Belediye Başkanı Ümit Uysal yollamış.
Antalya İş İnsanları Derneği’nin bir toplantısından;
***
Tarih kaynakların paylaşımı savaşıdır.
Başka bir şey değildir ki
Kapütülasyonlar yüzünden, Lozan kesintiye uğradı.
Birinci Murat zamanında Cenevizlilere verilenleri sayarsanız; ki onlar buyruk, hukuk değil.
Ya da efendim , Yıldırım Beyazıt’ın Venediklilere verdiklerini sayarsanız 600 yıllık, yedi yüzyıllık bir hesap görülüyordu.
Kapütülasyonlar o kadar köklü ve toplumun kanına işlemiş sömürü süreci idi.
Esas tabi biz tarih kitaplarından,1535 Fransız Kapütülasyonları (en ayrıcalıklı ülke statüsüyle) bunlara dikkat etmeye başlarız, anlamaya başlarız.
Tabi çok kısa sürede, bütün Avrupa ülkeleri tarafından alındığını da pek bilmeyiz.
Hani 1580 İngiltere, l6l2 Hollanda, 1699 Avusturya,1774 Rusya, bütün Avrupa’ya yayıldı.
Herkes en ayrıcalıklı ülke.
En ayrıcalıklı ülke olunca ne oluyor biliyor musunuz?
Sen ona mal satınca yüzde 12 vergi ödüyorsun, o sana satınca yüzde 3.5 ödüyor.
İnanılmaz şeyler.
Sınırların yolgeçen hanı.
İnanılmaz şeyler.
Açık pazarsın yani, savunmasız.
İğfal edilmiş bir ekonomi.
Hele 1838 İngiliz Ticaret Antlaşması’ndan sonra , yüzde bir, bir buçuğa kadar düşüyor.
1854’te Kırım Savaşı’ndan önce Abdülmecit zamanında borçlanmaya başlıyoruz.
Zaten olmayan bozulmuş mültezim sistemi nedeniyle toplayamadığımız vergiler, olmayan ekonomimiz, olmayan maliyemiz bir de borç batağına giriyor.
1875’e kadar 19 yılda 15 kez borç alıp 1875’te Moratoryum ilan ediyoruz.
Batıyoruz.
1881’de Duyunu Umumiye kuruluyor.
Bütün vergilere Batılı’lar el koyuyor.
Duyun-u Umumiye idaresinde 9 bin kişi çalışıyor.
Bizim maliyemizde 5 bin kişi.
Bütün vergiler, önce Duyun-u Umumiye’ye geliyor.
Borç taksitlerimizi karşıladığı kısmı orada kalıyor.
Ucunda ne kadar kaldıysa, o kalanda Osmanlı Maliyesine aktarılıyor.
Bununla da memurların maaşı falan ödenmeye çalışılıyor.
Tabi bir çok vergi var.
Bölge bölge, liman vergileri, tahıl vergileri.
Bir bakıyorlar, bütün o vergilerin dışında, hepsi kadar aşağı yukarı tütün işi.
Osmanlı tütünü Dünyada meşhur.
“Ya diyorlar bu acayip kaymaklı bir iş”
(Devam Edecek)
.