5ocakgazetesi.com
Yürürlüğe giren yeni mevzuat; müteahhitlerin prim hesaplamalarından, ihale kapanış süreçlerine ve "temiz kağıdı" olarak bilinen ilişiksizlik belgesi alma şartlarına kadar tüm kuralları yeniden belirliyor. Özellikle yıllara sarkan inşaatlardaki maliyet hesaplama yöntemini değiştiren düzenleme, kayıt dışı istihdamla mücadeleyi de sertleştiriyor.
Yıllara Sarkan İnşaatların Maliyetine "Ortalama" Ayarı
Yönetmelikle birlikte, müteahhitlerin SGK’ya bildirmesi gereken asgari işçilik tutarını belirleyen "inşaat maliyeti" hesaplama yöntemi değiştirildi. Yeni kurala göre; başladığı yıl içinde bitmeyen, yıllara sarkan inşaatların maliyeti hesaplanırken, inşaatın bittiği yıl hariç tutulacak. İnşaatın başladığı yıl ile bitirildiği yıldan önceki yıl dahil aradaki tüm yılların birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması alınarak ana maliyet çıkarılacak. Araştırma işlemlerinde ise inşaatın bittiği tarihte geçerli olan en son yapı ruhsatı esas alınacak.
Yan Yana İnşaatlara "Tek Sicil Numarası" Müjdesi
Aynı müteahhit veya işveren tarafından yürütülen birden fazla yapı ruhsatına sahip projeler için büyük bir bürokratik kolaylık getirildi. Parsellerinin birbirine bitişik ya da çok yakın olması, çalışan sigortalıların birbirine karışması ve işverenin ilk projenin başlangıcından itibaren 6 ay içinde başvuru yapması şartıyla, tüm inşaatların tek bir SGK sicil numarası üzerinden yürütülmesine izin verilebilecek.
İhaleli İşlerde Fesih ve "Kusurlu" İş Bitimi Kuralları Netleşti
Kamu ihalelerinde işin yarım kalması, ihalenin feshedilmesi veya hak ediş süreçlerinde yaşanan tıkanıklıklar için net standartlar getirildi:
-
İhale Feshedilirse: İnceleme, işverene o ana kadar ödenen hakediş tutarı üzerinden yapılacak. Hiç ödeme yapılmadıysa araştırma işletilmeyecek.
-
Geçici Kabulde Eksik Varsa: İhale makamının onayladığı geçici kabul tutanağında hiçbir kusur yoksa, tutanaktaki tarih iş bitimi sayılacak. Ancak tutanakta eksik veya kusur tespit edilirse, resmi iş bitim tarihi bu eksikliklerin tamamen giderildiği gün olarak kabul edilecek.
2 Yıl Boyunca Durmuş İnşaatlara SGK'dan Re'sen İnceleme
Kayıt dışılığı ve prim kayıplarını engellemek adına SGK denetim kasını güçlendirdi. Resmi olarak kapanış, terk veya tasfiye bildirimi yapılmadığı halde, en az iki yıl süreyle içinde sigortalı çalıştırılmadığı tespit edilen özel inşaat işyerlerinde, SGK üniteleri kendiliğinden (re'sen) asgari işçilik araştırması başlatacak. Ayrıca SGK’ya hiç tescil ettirilmemiş ya da tescil edilip hiç işçi bildirilmemiş kaçak yapılarda, işverene sağlanan asgari işçilik oranındaki indirim hakları tamamen elinden alınacak.
Eksik Primi Ödemek İçin 1 Ay Süre
SGK ünitelerince yapılan incelemeler sonucunda ortaya çıkan eksik işçilik ve prim borçları, inşaatın bittiği aya mal edilecek. Gecikme cezası ve gecikme zammı eklenerek hesaplanan bu borçlar işverene tebliğ edilecek. İşverenin borcun tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içinde ödeme yapması, taahhütname vermesi veya itirazda bulunmaması durumunda borç kesinleşmiş sayılacak ve işlemler sonuçlandırılacak.