Faili meçhul cinayet ve suç dosyalarının yeniden incelenmesine yönelik yürütülen çalışmalarda dikkat çeken sonuçlara ulaşıldı. Adalet Bakanı Akın Gürlek, 24 Nisan 2026 tarihinde kurulan Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmaların bilançosunu açıkladı.

Gürlek’in verdiği bilgilere göre bugüne kadar 36 dosyada, 41 kişinin hayatını kaybettiği ve 7 kişinin yaralandığı faili meçhul olaylar aydınlatıldı.

Cumhuriyet Başsavcılıkları ile emniyet ve jandarma teşkilatlarının ortak çalışmaları sonucunda uzun yıllardır çözülemeyen Ankara ve Osmaniye’deki iki ayrı dosyada da kritik gelişmeler yaşandı.

Ankara’daki 3 cinayette aynı şüpheli

Ankara’da 2015 yılında aynı yöntemle gerçekleştirildiği belirtilen ve Hasan Saygın, Muhsin Demirdirek ile Mustafa Çağmaoğlu’nun hayatını kaybettiği 3 cinayet yeniden incelemeye alındı.

Aynı soruşturma kapsamında 6 kişiye yönelik öldürmeye teşebbüs olayları da mercek altına alındı.

Soruşturma dosyasındaki beyanlar, HTS ve baz kayıtları ile şüphelinin olayların meydana geldiği dönemdeki hareketleri yeniden değerlendirildi. Antalya’da işlenen benzer nitelikteki bir cinayet de araştırmaya dahil edildi.

Yürütülen çalışmalar sonucunda, başka bir cinayet suçundan cezaevinde bulunduğu belirtilen M.Ö.’nün Ankara’daki 3 cinayet ve 6 öldürmeye teşebbüs olayının şüphelisi olduğu tespit edildi.

M.Ö.’nün 7 Ağustos 2026 tarihinde ifadesinin alındığı, ardından 3 kez kasten öldürme ve 6 kez kasten öldürmeye teşebbüs suçlamasıyla tutuklandığı bildirildi.

Osmaniye’de 7 yıllık çifte cinayet dosyası yeniden açıldı

Yeniden incelenen bir diğer dosya ise Osmaniye’de yaklaşık 7 yıl önce meydana gelen çifte cinayet oldu.

13 Şubat 2019 tarihinde evlerinde öldürülen Mustafa ve Hüsna Ala çiftinin cinayet dosyası yeniden ele alındı.

Soruşturma kapsamında olay yeri fotoğrafları, kayıp olduğu belirtilen senet, tanık ifadeleri, HTS ve baz kayıtları ile PTS verileri yeniden incelendi.

Yapılan değerlendirmeler sonucunda şüpheli Y.K.’nın maktulle irtibatına ve olay bölgesindeki hareketlerine ilişkin bulgular elde edildiği bildirildi.

21 Ağustos’ta gözaltına alınan Y.K., işlemlerinin ardından sevk edildiği Sulh Ceza Hâkimliğince tutuklandı.

“Aradan kaç yıl geçerse geçsin peşini bırakmayacağız”

Adalet Bakanı Akın Gürlek, faili meçhul dosyaların aydınlatılması için yürütülen çalışmalarda görev alan yargı ve güvenlik birimlerine teşekkür etti.

Gürlek, çalışmaların kararlılıkla sürdürüleceğini belirterek şu mesajı verdi:

“Aradan kaç yıl geçerse geçsin suçun ve suçlunun peşini bırakmayacağız. Kamu vicdanında açık kalan hiçbir dosyayı sahipsiz bırakmayacak, faili meçhul olayları birer birer aydınlatmaya devam edeceğiz.”

Yıllar önce işlenen suçlarda teknolojik imkânlar ve eldeki delillerin yeniden değerlendirilmesiyle ulaşılan yeni bulgular, uzun süredir sonuç bekleyen dosyaları yeniden gündeme taşıdı.

İddiaya göre gerçekleştirilen tatil programına bazı meclis üyeleri aileleriyle birlikte katıldı. Söz konusu programın Antalya’da gerçekleştirildiği belirtilirken, tatilin organizasyonu ve giderlerinin nasıl karşılandığı konusunda ise kamuoyunda soru işaretleri oluştu.

TATİL PROGRAMINDA HANGİ İSİMLER VAR?

Edinilen bilgilere göre Antalya’daki tatil programında yer aldığı öne sürülen meclis üyelerinin isimleri şöyle:

Cuma Şenpınar

Ahmet Özyiğit

Ruken Anar Portakalkökü

Cevahir Yıldız

Hürühan Erkek

Mehmet Özcan

Cafer Boyraz

Hacı Karasalan

Zülfikar Pamuk

Zeydan Kılıçaslan

Uğur Saylıkan

İsmail Ceylan

İsimleri geçen meclis üyelerinin tatil programına aileleriyle birlikte katıldığı iddia edildi.

MASRAFLARI KİM KARŞILADI?

Gündeme gelen iddiaların en dikkat çeken bölümünü ise tatilin finansmanı oluşturuyor.

İddiaya göre tatil programının ardından pazartesi günü ödeme yapılacağı bilgisine ulaşıldı. Ancak söz konusu ödemenin kim tarafından yapılacağı, hangi bütçeden karşılanacağı ve tatil organizasyonunun hangi kapsamda gerçekleştirildiği konusunda henüz net bir açıklama bulunmuyor.

Özellikle kamu görevi yürüten belediye meclis üyelerinin katıldığı öne sürülen programın finansmanının kamuoyuna açık şekilde açıklanıp açıklanmayacağı merak ediliyor.

YÜREĞİR’DE GÖZLER YAPILACAK AÇIKLAMADA

Ortaya atılan iddiaların ardından gözler Yüreğir Belediyesi'ne ve isimleri tatil programında geçen meclis üyelerine çevrildi.

Tatilin özel bir organizasyon mu olduğu, giderlerin kişiler tarafından mı karşılandığı ya da herhangi bir kurumsal bütçeden ödeme yapılıp yapılmayacağı kamuoyunun yanıt beklediği sorular arasında yer alıyor.

İddialarla ilgili ilgili kişilerden ve Yüreğir Belediyesi’nden açıklama gelmesi halinde, kamuoyuna aktarılacak yeni bilgiler haberimize eklenecektir.

Sümer, ziyaret kapsamında 01, 59, 78, 118, 178 ve 184 numaralı kooperatiflerde görev yapan toplu taşıma esnafıyla bir araya geldi. Gerçekleştirilen görüşmede, ulaşım sektöründe yaşanan sorunlar, esnafın karşılaştığı güçlükler ve çözüm önerileri ele alındı.

Ulaşım esnafının sorunları masaya yatırıldı

Yüreğir’de gerçekleştirilen buluşmada toplu taşıma esnafının günlük çalışma koşulları ve sektörde yaşanan sorunlar hakkında karşılıklı görüş alışverişinde bulunuldu.

Kooperatiflerde görev yapan esnaf, sektörün içerisinde bulunduğu sorunları ve beklentilerini Orhan Sümer’e aktardı. Sümer de esnafın taleplerini dinleyerek çözüm önerileri üzerine değerlendirmelerde bulundu.

Toplu taşıma sektörünün kent yaşamındaki önemine dikkat çekilen görüşmede, ulaşım hizmetlerinin sürdürülebilirliği açısından esnafın yaşadığı sorunların çözülmesinin önemine vurgu yapıldı.

“Esnafımızın yanında olmaya devam edeceğiz”

Ziyaretin ardından sosyal medya hesabından açıklama yapan Orhan Sümer, ulaşım esnafının sorunlarını dinlemeye devam edeceklerini belirtti.

Sümer paylaşımında, “Yüreğir ilçemizde 01, 59, 78, 118, 178 ve 184 nolu kooperatif toplu taşıma esnaflarımızla bir araya gelerek sektörün sorunlarını ve çözüm önerilerini konuştuk” ifadelerini kullandı.

Sümer, açıklamasının devamında ise “Emeğiyle ekmeğini kazanan ulaşım esnafımızın yanında olmaya, sorunlarını dinlemeye devam edeceğiz” mesajını verdi.

“Sorunların çözümü için sahada olacağız”

Yüreğir’deki buluşma, toplu taşıma esnafının sorunlarının doğrudan milletvekiliyle paylaşılması açısından da dikkat çekti.

Orhan Sümer’in ziyaret kapsamında farklı kooperatiflerin temsilcileri ve esnafla görüşerek sektörün genel durumuna ilişkin bilgi aldığı belirtildi.

Ulaşım esnafının özellikle çalışma koşulları ve sektörde karşılaştığı sorunların çözümüne yönelik taleplerinin önümüzdeki süreçte de gündemde tutulması bekleniyor.

Bölgede bulunan askerî birliklerde denetim ve incelemelerde bulunmak üzere Artvin’e gelen Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu, programında Yusufeli’ne de yer verdi.

Yusufeli’nde gerçekleşen karşılamada Bayraktaroğlu’nu Artvin Valisi Dr. Turan Ergün ile il protokolü karşıladı. Memleketine gerçekleştirdiği ziyaret, ilçede de ilgiyle karşılandı.

Doğup büyüdüğü ilçeyi unutmadı

Artvin’in Yusufeli ilçesinde dünyaya gelen Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu’nun, askerî programı kapsamında memleketine gerçekleştirdiği ziyaret dikkat çekti.

Her yıl olduğu gibi bu yıl da Yusufeli’ni ziyaret eden Bayraktaroğlu, doğup büyüdüğü ilçede hemşehrileriyle bir araya gelerek memleket hasretini giderdi.

Yusufeli, Bayraktaroğlu açısından yalnızca askerî kariyerinin dışında kalan bir memleket ziyareti değil, çocukluk ve gençlik yıllarının geçtiği ilçe olması nedeniyle de ayrı bir anlam taşıyor.

Artvin’de askerî birliklerde inceleme

Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu’nun Artvin programının ana gündemini ise bölgede bulunan askerî birliklerde gerçekleştirilen denetim ve incelemeler oluşturdu.

Bayraktaroğlu, programı kapsamında askerî birlikleri ziyaret ederek çalışmalar hakkında bilgi aldı ve çeşitli incelemelerde bulundu.

Artvin’deki temaslarının ardından Yusufeli’ne geçen Bayraktaroğlu’nun memleket ziyareti, ilçede yaşayan vatandaşlar tarafından da memnuniyetle karşılandı.

Yusufeli’nde anlamlı buluşma

Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu’nun doğup büyüdüğü Yusufeli’ni programına dahil etmesi, ilçenin Genelkurmay Başkanı açısından taşıdığı özel önemi bir kez daha ortaya koydu.

Bayraktaroğlu’nun memleket ziyareti, askerî temasların yanı sıra hemşehrileriyle buluşması ve doğduğu topraklara duyduğu bağlılık açısından da dikkat çekti.

Programa katılan Hatice Atan, şehit Ersin Utlu’yu rahmet ve minnetle andı. Kendisi de Şırnaklı olan Atan, şehit aileleriyle bir araya gelerek anlamlı günde duygu ve düşüncelerini paylaştı.

Atan, programın ardından yaptığı paylaşımda, şehitlerin aziz hatıralarının gelecek nesillere aktarılmasının önemine dikkat çekti.

Atan paylaşımında şu ifadelere yer verdi:

“Şehidimiz P. Onb. Ersin Utlu’nun sene-i devriyesinde; Elmadağ Şehit Aileleri Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneğimiz tarafından isminin verildiği aile bahçesinde düzenlenen Mevlid-i Şerif ve Hatim Duası programına katıldık. Allah kabul etsin. Vatan uğruna can veren tüm kahramanlarımızın aziz hatıraları yüreğimizde ilelebet yaşayacaktır. Ruhları şad, mekânları cennet olsun.”

Şehit Piyade Onbaşı Ersin Utlu, 21 Ağustos 2006 tarihinde Şırnak’ta şehit olmuştu. Aradan geçen yıllara rağmen şehit Utlu’nun hatırası, ailesi, yakınları ve sevenleri tarafından yaşatılmaya devam ediyor.

Anma programında şehit Ersin Utlu ve vatan uğruna hayatını kaybeden tüm şehitler için dualar edildi.

“Unutmayız, unutturmayız”

Şehitlerin hatırasının yaşatılması amacıyla gerçekleştirilen program, duygu dolu anlara sahne oldu. Programa katılanlar, şehit Ersin Utlu’yu rahmet ve minnetle anarken, şehit ailelerinin yanında olmanın önemine vurgu yaptı.

Hatice Atan’ın paylaşımındaki “Vatan uğruna can veren tüm kahramanlarımızın aziz hatıraları yüreğimizde ilelebet yaşayacaktır” sözleri de şehitlere duyulan vefa ve minnetin ifadesi oldu.

Adana Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Güngör Geçer, Kırsal Daire Başkanı İlyas Kıran ile birlikte kırsal mahallelerde üreticileri ziyaret etti. Gerçekleştirilen saha ziyaretlerinde tarımsal üretimin durumu, sulama çalışmaları ve çiftçilerin bölgedeki ihtiyaçları ele alındı.

Ziyaret kapsamında köylerde üreticilerle bir araya gelen Geçer ve beraberindeki heyet, devam eden çalışmaları yerinde inceledi. Özellikle tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşıyan sulama kanallarındaki çalışmalar hakkında bilgi alındı.

Üreticilerin talepleri yerinde dinlendi

Saha ziyaretlerinde yalnızca devam eden çalışmalar incelenmekle kalmadı, üreticilerin karşılaştığı sorunlar ve belediyeden beklentileri de dinlendi. Tarımın yoğun olarak yapıldığı kırsal mahallelerde üreticilerin talepleri doğrudan sahada değerlendirildi.

Yapılan paylaşımda, üreticilerin yanında olunmaya devam edileceği vurgulanırken, kırsal bölgelerdeki çalışmaların yerinde takip edilmesinin önemine dikkat çekildi.

Nohut tarlasına katıldılar, çilek hasadını incelediler

Program kapsamında Yamlı ve Pınarlar’da nohut hasadına katılım sağlandı. Tarlada üreticilerle bir araya gelen heyet, hasat çalışmalarını yerinde gözlemledi.

Yeşilova’da ise çilek hasadı incelendi. Üreticilerle görüşülerek bölgedeki tarımsal faaliyetler hakkında bilgi alındı.

Saha programında ayrıca süt üretimi ve hayvancılıkla bağlantılı çalışmalar da ele alındı. Üretimin farklı alanlarında faaliyet gösteren çiftçilerin görüşleri dinlenerek ihtiyaçları hakkında değerlendirmelerde bulunuldu.

“Emek veren tüm çiftçilerimizin destekçisiyiz”

Ziyaretin ardından yapılan açıklamada, kırsal bölgelerde üreticilerle bir araya gelmenin ve sorunları yerinde dinlemenin önemine vurgu yapıldı.

Açıklamada, “Üreten, emek veren tüm çiftçilerimizin her daim destekçisiyiz” mesajı verildi.

Adana’nın tarımsal üretiminde önemli yere sahip kırsal mahallelerde gerçekleştirilen saha ziyaretlerinin, üreticilerin taleplerinin doğrudan ilgili birimlere aktarılması açısından da önem taşıdığı belirtildi.

Edinilen bilgilere göre, otoyolda ilerleyen otomobilden henüz belirlenemeyen bir nedenle dumanlar yükselmeye başladı. Durumu fark eden sürücünün aracı durdurmasının ardından yangın kısa sürede büyüdü.

Otomobil alev alev yandı

Alevlerin aracı sarmasıyla birlikte çevreyi yoğun siyah duman kapladı. Yangın, otoyoldan geçen diğer sürücüler tarafından da fark edildi.

İhbar üzerine olay yerine itfaiye ekipleri sevk edildi. Ekiplerin müdahalesiyle yangının kontrol altına alınması için çalışma başlatıldı.

Yangının çıkış nedeni henüz bilinmezken, olayla ilgili inceleme başlatıldı. Yangının kesin çıkış nedeninin yapılacak incelemenin ardından netlik kazanması bekleniyor.

Yetkililer, yangın nedeniyle bölgede seyreden sürücülerin dikkatli olması ve ekiplerin çalışmalarına engel olmamaları konusunda uyarıda bulundu.

Adana Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan duyuruda, iş arayan vatandaşların farklı sektörlerden firmalarla gerçekleştirilecek görüşmelere katılarak iş başvurusunda bulunabileceği belirtildi.

5 gün boyunca iş görüşmesi yapılacak

Kariyer Merkezi’nin paylaştığı takvime göre istihdam buluşmaları 24-28 Ağustos tarihleri arasında gerçekleştirilecek.

Program kapsamında;

24 Ağustos Pazartesi: Atlas Denim Tekstil, 13.00-16.00

25 Ağustos Salı: Sofra Grup, 13.00-16.00

26 Ağustos Çarşamba: Karmis Tekstil, 15.00-17.00

27 Ağustos Perşembe: Tat Nişasta Tezkim, 13.00-16.00

28 Ağustos Cuma: Pilyem Gıda, 13.00-16.00

saatleri arasında iş görüşmeleri gerçekleştirilecek.

Başvurular Kariyer Merkezi’nden yapılacak

İş arayan vatandaşların istihdam buluşmalarına katılarak firmalara başvurularını doğrudan iletebileceği bildirildi.

Başvuru ve detaylı bilgi için Adana Büyükşehir Belediyesi Kariyer Merkezi’nin Sucuzade Mahallesi, Obalar Caddesi No:65/A adresine başvurulabileceği belirtildi.

Kariyer Merkezi’ne 0322 504 97 53 ve 0322 504 45 60 numaralı telefonlardan da ulaşılabilecek.

Boyutuyla dikkat çekti

Çevrede bulunanların meraklı bakışları arasında bir süre bulunduğu bölgede hareket eden çekirge, büyüklüğü nedeniyle vatandaşların ilgisini çekti. Çekirgeyi görenler cep telefonlarıyla görüntü alırken, ortaya ilginç görüntüler çıktı.

Sıcak havaların etkisiyle doğada böcek hareketliliğinin arttığı Karaisalı’da zaman zaman farklı türlerle karşılaşılabiliyor.

Vatandaşlar şaşkınlığını gizleyemedi

Dev çekirgeyi gören vatandaşlar, böceğin normalde karşılaştıkları çekirgelere göre oldukça büyük olduğunu belirterek şaşkınlık yaşadı.

Arnavutluk’ta yaşanan olayın ardından başlatılan soruşturma kapsamında Adanalı Ezgi Parlak’ın da gözaltına alındığı bildirildi.

Edinilen bilgilere göre olay, bir Portekizli turist ile İngiliz uyruklu bir kadın arasında “laf atma” meselesi nedeniyle çıktığı öne sürülen tartışmanın ardından meydana geldi. Tartışmanın büyümesi üzerine Portekizli turistin hayatını kaybettiği iddia edilirken, olayla ilgili İngiliz uyruklu kadın hakkında soruşturma başlatıldı.

Soruşturmanın devamında Ezgi Parlak’ın da cinayet şüphelisi olduğu öne sürülen kadına yardım ettiği iddiası gündeme geldi. Parlak’ın, şüpheli kadını aracında sakladığı ileri sürüldü.

İddialar üzerine Arnavutluk makamlarınca işlem yapılan Parlak, “yardım ve yataklık” suçlamasıyla adli makamlara sevk edildi. Mahkemenin tutuklama kararı verdiği Parlak’ın Arnavutluk’taki cezaevine gönderildiği belirtildi.

Öte yandan cinayetin nasıl gerçekleştiği, şüpheli kadının olayla bağlantısı ve Ezgi Parlak’ın soruşturmadaki rolüne ilişkin incelemenin sürdüğü öğrenildi.

Jandarma vatandaşlarla birebir görüştü

Havutlu Mahallesi’ndeki toplantıya Doğankent Jandarma Karakol Komutanlığı personeli ve komutanı katıldı.

Mahalle sakinleriyle birebir görüşen jandarma ekipleri, vatandaşların özellikle güvenlik hizmetleriyle ilgili talep ve beklentilerini dinledi. Mahallede yaşanan sorunlar hakkında da vatandaşlardan bilgi alındı.

Toplantıda vatandaşların ihtiyaçları, karşılaştıkları sorunlar ve çözüm bekleyen konular değerlendirilirken, ilgili kurumların görev alanına giren taleplerin gerekli birimlere aktarılmasının önemine dikkat çekildi.

Sorunlar yerinde tespit ediliyor

Gerçekleştirilen yüz yüze görüşmelerle mahallelerde yaşanan sorunların doğrudan vatandaşlardan öğrenilmesinin çözüm süreçlerine katkı sağladığı değerlendirildi.

Jandarma ekiplerinin sahada vatandaşlarla doğrudan iletişim kurmasının, güvenlik hizmetlerinin ihtiyaçlara daha hızlı cevap vermesine ve vatandaşların beklentilerinin ilgili birimlere aktarılmasına katkı sağlaması hedefleniyor.

Vatandaş-devlet iletişimi güçlendirilecek

Adana Kalkınma Programı kapsamında sürdürülen saha çalışmalarında, kamu kurumları ile vatandaşlar arasındaki iletişimin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Mahalle buluşmalarıyla vatandaşların talep ve beklentilerinin doğrudan dinlenmesi, sorunların yerinde tespit edilmesi ve çözüm odaklı çalışmaların artırılması hedefleniyor.

Bu tür buluşmaların aynı zamanda jandarmanın sahadaki görünürlüğünü artırması ve vatandaş-devlet iletişimini güçlendirmesi amaçlanıyor.

Adana Demirspor ve Dalga Su el sıkıştı

Kulüpten yapılan açıklamada, Adana Demirspor ile Dalga Su arasında 2026-2027 sezonunu kapsayan su tedarik sponsorluğu anlaşmasının imzalandığı duyuruldu.

Anlaşma kapsamında Dalga Su, yeni sezon boyunca kulübün su tedarik sponsoru olacak.

Kulüpten Dalga Su’ya teşekkür

Adana Demirspor yönetimi, sponsorluk anlaşması nedeniyle Dalga Su ailesine teşekkür etti.

Kulüpten yapılan açıklamada, “Kulübümüze sağladıkları destek ve iş birliği için Dalga Su ailesine teşekkür eder, sponsorluk anlaşmasının her iki taraf için de hayırlı olmasını dileriz” ifadelerine yer verildi.

Yeni sponsorluk anlaşmasının, Adana Demirspor ile Dalga Su arasındaki iş birliğinin önümüzdeki sezon boyunca devam etmesini sağlayacağı belirtildi.

Yeni sezon öncesi sponsorluk hamlesi

2026-2027 sezonuna hazırlanan Adana Demirspor’da sponsorluk çalışmaları da devam ediyor. Dalga Su ile yapılan anlaşma, kulübün yeni sezon öncesindeki ticari iş birliklerinden biri olarak dikkat çekti.

Polis ekipleri çevrede güvenlik önlemi alırken, sağlık ekipleri de olası yaralanmalara karşı bölgede hazır bulundu. Olayla ilgili inceleme başlatıldı.

Toroslar biberle doldu

Kozan’da salça sezonunun başlamasıyla birlikte biber satışı yapılan noktalarda yoğunluk yaşanırken, vatandaşlar aldıkları biberleri evlerine götürmek için ilginç yöntemlere başvurdu.

Bazı Toros otomobillerin bagaj ve tavanları biber çuvallarıyla tamamen dolduruldu. Ortaya çıkan görüntüler, ilçede salça sezonunun en dikkat çeken manzaralarından biri oldu.

Bir sepetli motosiklette yaklaşık 400 kilogram salçalık biber taşınması da görenleri hayrete düşürdü.

Biberin kilosu 25 TL

Biber satıcısı Mikail Işık, bu yıl salçalık biber rekoltesinin önceki yıllara göre düşük olduğunu söyledi. Işık, biberin kilogramının 25 TL seviyesinde satıldığını belirtti.

Çukurova’da kışlık hazırlıkların vazgeçilmezlerinden birinin salça olduğunu ifade eden Işık, kaliteli salça için biber seçiminin önemli olduğunu söyledi.

Işık, “İyi biber alırken çürük ve ezik olmamasına dikkat etmek gerekiyor. Salça oranının yüksek olması önemli. Ortalama 5 kilo biberden 1 kilo salça çıkıyor” dedi.

Vatandaşlar yüzlerce kilo biber aldı

Kışlık salçasını kendi hazırlamak isteyen vatandaşlar da bu yıl yüzlerce kilogram biber satın aldı.

Dilek Yiğen, yaklaşık 100 kilogram biber aldığını belirterek ev yapımı salçanın daha lezzetli olduğunu söyledi. Yiğen, bu yıl biber fiyatlarını uygun bulduğunu ifade etti.

Yeter Alyakut da her yıl kendi salçasını yaptığını belirterek yaklaşık 100 kilogram biber aldığını söyledi. Alyakut, “Ev yapımı salça mis gibi oluyor, daha güzel” dedi.

Ali Alyakut ise biber fiyatlarının bu yıl normal seviyede olduğunu belirterek kendi yaptıkları salçanın lezzetini tercih ettiklerini dile getirdi.

Kozan’da kış hazırlıkları hızlandı

Salçalık biber sezonunun başlamasıyla birlikte Kozan’da evlerde kış hazırlıkları da hareketlendi. Tarladan toplanan biberlerin pazarlara ulaşmasıyla vatandaşlar hem salça hem de diğer kışlık ürünler için hazırlıklarını sürdürüyor.

Kozan’da Toros otomobillerden motosikletlere kadar farklı araçların biber taşımacılığında kullanılması ise salça sezonunun ilçedeki renkli görüntülerinden biri olarak dikkat çekiyor.

Özellikle sıcak havalarda yapılan salça hazırlığında hijyen ve saklama koşullarına dikkat edilmemesi, ürünün kısa sürede bozulmasına yol açabiliyor. Bu nedenle salça yapımına başlamadan önce hem kullanılacak biberin hem de hazırlanacak ortamın doğru şekilde değerlendirilmesi gerekiyor.

Biber alırken ilk olarak neye dikkat edilmeli?

Salçanın kalitesini belirleyen en önemli aşamalardan biri biber seçimidir. Salçalık biber alırken öncelikle taze, sağlam ve olgun biberler tercih edilmeli.

Biberlerin üzerinde çürüme, küflenme, yumuşama veya bozulma belirtileri bulunmamasına dikkat edilmeli. Birkaç kötü biberin tüm ürünü etkilememesi için özellikle kasa veya çuval halinde alınan ürünler dikkatlice kontrol edilmeli.

Rengi canlı, kendine özgü kokusu bulunan ve diri yapısını koruyan biberler tercih edilebilir.

Çok beklemiş, ezilmiş veya üzerinde bozulma bulunan biberler ise salçanın hem tadını hem de dayanıklılığını olumsuz etkileyebilir.

Karaisalı biberinde tazelik önemli

Hasadın ardından mümkün olduğunca kısa sürede işlenen biberlerden daha kaliteli sonuç alınabilir. Bu nedenle üreticiden veya güvenilir satıcıdan alınan, hasadı yeni yapılmış biberler tercih edilebilir.

Biberleri satın alırken yalnızca kilogram fiyatına değil, kullanılabilir ürün miktarına da bakmak önemli. Çok ucuz görünen ancak önemli bölümü ayıklanması gereken ürün, sonunda daha pahalıya gelebilir.

Salça yapmadan önce biberler nasıl hazırlanmalı?

Biberler eve getirildikten sonra öncelikle ayıklanmalı. Çürümüş, küflenmiş veya bozulmuş kısımlar kesinlikle kullanılmamalı.

Ardından biberler bol temiz suyla iyice yıkanmalı ve üzerlerinde toprak veya başka yabancı maddelerin kalmadığından emin olunmalı.

Biberlerin sapları ve kullanılmayacak bölümleri temizlendikten sonra parçalanarak işleme hazır hale getirilebilir.

Burada önemli noktalardan biri de biberlerin yıkandıktan sonra temiz olmayan yüzeylerle temas etmemesi.

Salça yaparken hijyen neden önemli?

Ev yapımı ürünlerde hijyen, lezzet kadar önemli.

Salçanın hazırlanacağı tencere, bıçak, süzgeç, kaşık, kepçe ve diğer ekipmanlar işlem öncesinde iyice temizlenmeli. Kullanılacak kavanozların da temiz olması gerekiyor.

Özellikle salçanın konulacağı kaplarda daha önceki ürünlerden kalıntı bulunmaması önemli.

Kavanoz ve kapakların temizliği ile saklama koşullarına özen gösterilmesi, ürünün dayanıklılığı açısından büyük önem taşıyor.

Biberi güneşte mi, ocakta mı pişirmek daha iyi?

Salça yapımında farklı yöntemler kullanılabiliyor. Bazı kişiler biberleri güneşte yoğunlaştırırken bazıları ise ocakta pişirerek salça kıvamına getiriyor.

Hangi yöntem tercih edilirse edilsin, hazırlanan ürünün toz, toprak, böcek ve diğer dış etkenlerden korunması gerekiyor.

Ocakta yapılan salçada ise ürünün tencerenin dibine tutmaması için düzenli olarak karıştırılması önemli.

Salçanın kıvamı yoğunlaştıkça karıştırma işlemi daha da dikkatli yapılmalı.

Salçanın kıvamı nasıl anlaşılır?

İyi bir salçanın fazla sulu kalmaması gerekiyor. Ancak aşırı pişirme de ürünün tadını ve rengini olumsuz etkileyebilir.

Salça yoğunlaşıp daha kıvamlı bir yapıya ulaştığında pişirme işlemi sonlandırılabilir.

Burada amaç, suyun büyük bölümünün kontrollü şekilde uzaklaştırılması ve istenilen kıvamın elde edilmesi.

Tuz eklerken dikkat!

Biber salçasında tuz hem lezzet hem de saklama açısından kullanılan önemli malzemelerden biri.

Ancak tuz miktarı kişisel tercihe göre değişebildiği için gelişigüzel fazla miktarda tuz eklemek doğru olmayabilir. Fazla tuz salçanın tadını bozabileceği gibi, düşük tuz kullanılması da uzun süreli saklama açısından risk oluşturabilir.

Bu nedenle kullanılacak yönteme ve saklama koşullarına uygun bir tarif izlemek en güvenli yaklaşım.

Kavanoz seçimi de önemli

Salçayı saklamak için temiz, sağlam ve çatlak olmayan kavanozlar kullanılmalı.

Kavanozların kapaklarının da sağlam ve uygun durumda olması gerekiyor. Daha önce kullanılmış kapaklarda deformasyon varsa yeniden kullanmak yerine uygun yeni kapak tercih edilmesi daha güvenli olabilir.

Salça kavanozlara doldurulduktan sonra saklama işlemi, kullanılan yönteme uygun şekilde gerçekleştirilmelidir.

Salça nerede saklanmalı?

Hazırlanan salçanın uzun süre dayanabilmesi için serin, kuru ve güneş ışığından uzak koşullar tercih edilmeli.

Kavanoz açıldıktan sonra ise ürünün bozulma riskini azaltmak için uygun koşullarda muhafaza edilmesi gerekiyor.

Salçada küf, kötü koku, anormal renk değişimi, gazlanma veya başka bozulma belirtileri görülmesi halinde ürün tüketilmemeli.

“Üstünü alırım, altını yerim” düşüncesi de güvenli değil. Küf oluşumu yalnızca yüzeyle sınırlı olmayabilir.

Biber alırken bu listeyi unutmayın

Salçalık biber alışverişine çıkarken şu noktalara dikkat etmek işi kolaylaştırabilir:

• Taze ve olgun biberleri tercih edin.
• Çürük ve küflü biberleri almayın.
• Ezilmiş ve aşırı yumuşamış ürünleri ayıklayın.
• Biberlerin kokusunu ve genel görünümünü kontrol edin.
• Mümkünse hasadı yeni yapılmış ürünleri tercih edin.
• Güvenilir üretici ve satıcılardan alışveriş yapın.
• Kasa veya çuval halinde alıyorsanız alt kısımları da kontrol edin.
• İşleyebileceğiniz miktarda biber alın.

Salça yaparken en sık yapılan hatalar

Ev yapımı salçada en sık karşılaşılan sorunların başında yeterince temizlenmeyen biberler, uygun olmayan kapların kullanılması, ürünün yeterince yoğunlaştırılmaması ve yanlış saklama koşulları geliyor.

Bunun yanında sıcak salçanın konulduğu kapların temiz olmaması veya kapakların düzgün kapanmaması da ürünün dayanıklılığını etkileyebilir.

Bu nedenle salça yapımında “nasıl olsa ev yapımı” diyerek hijyen kurallarının göz ardı edilmemesi gerekiyor.

Karaisalı’da kış hazırlığı başladı

Karaisalı’da biber hasadının başlamasıyla birlikte birçok evde kışlık hazırlıkların da hız kazanması bekleniyor. Tarladan sofraya uzanan bu süreçte kaliteli biber seçimi, doğru hazırlama ve uygun saklama koşulları, aylar boyunca tüketilecek salçanın lezzeti kadar güvenliği açısından da önem taşıyor.

İyi biber + temiz hazırlık + doğru pişirme + uygun saklama, kışlık salçanın en önemli dört adımını oluşturuyor.

Barut, yaptığı açıklamada mazotun litre fiyatının son zamla birlikte 85 lirayı aştığını belirterek, tarımsal üretimde kullanılan yakıt maliyetindeki artışın çiftçiye doğrudan yansıdığını söyledi.

“Bir çırpıda 9 milyar lira arttı”

Tarım sektöründe çiftçilerin yıllık 3 milyar litrenin üzerinde mazot tükettiğini ifade eden Barut, litre başına yapılan 3 liralık zammın toplam üretim maliyetlerine etkisinin yaklaşık 9 milyar lira olduğunu dile getirdi.

Barut, “Tarımsal üretimde çiftçimiz yıllık 3 milyar litrenin üzerinde mazot kullanıyor. Sadece bugün mazotta litreye 3 lira zam yapıldı. Mazotun litresi son zamla 85 lirayı aştı. Bir çırpıda tarımsal üretim maliyeti 9 milyar lira arttı” ifadelerini kullandı.

Tarımsal destekleri gündeme getirdi

Çiftçilere verilen desteklerin toplam miktarına da dikkat çeken Barut, yıllık tarımsal desteklerin 168 milyar lira olarak belirlendiğini belirtti.

Mazot giderlerinin dahi çiftçiler açısından önemli bir maliyet kalemi olduğunu savunan Barut, mevcut destek politikalarının üreticilerin artan maliyetlerini karşılamakta yetersiz kaldığını öne sürdü.

“Bu düzeni değiştireceğiz”

Tarım sektöründe artan girdi maliyetlerinin üreticileri zor durumda bıraktığını belirten Barut, iktidarın tarım politikalarını eleştirdi.

Barut, açıklamasının sonunda “Çiftçinin toplam mazot giderini bile karşılamayan destekler ortadayken AKP iktidarı tarımı ve üreticiyi bitirmeye ant içmiş gibi yanlışa devam ediyor. Bu düzeni değiştireceğiz!” ifadelerini kullandı.

“Bu kaçıncı maden kazası?”

Türkeş, açıklamasında maden kazalarının ardından her defasında benzer ifadelerin kullanıldığını belirterek, “Bu kaçıncı maden kazası? Bu kaçıncı can kaybı? Daha kaç madencimizi toprağın altında kaybedeceğiz?” diye sordu.

Her facianın ardından olayın araştırılacağı ve gerekli önlemlerin alınacağının söylendiğini ifade eden Türkeş, buna rağmen yeni maden kazalarının yaşanmaya devam ettiğini vurguladı.

“Ölüm, madenciliğin kaderi değildir”

Madenciliğin dünyanın her yerinde riskli bir iş olduğunu kabul eden Türkeş, buna karşın iş kazalarının ve ölümlerin kaçınılmaz olmadığını belirtti.

Türkeş, yaşanan göçüğün tüm yönleriyle araştırılması gerektiğini söyleyerek denetimlerin yapılıp yapılmadığının, daha önce tespit edilen eksikliklerin bulunup bulunmadığının ve iş güvenliği tedbirlerinin eksiksiz uygulanıp uygulanmadığının ortaya çıkarılmasını istedi.

“Açıklama değil, tedbir istiyoruz”

Madencilerin alın terinin değerli olduğunu ancak can güvenliğinin hiçbir bedelle ölçülemeyeceğini belirten Türkeş, iş güvenliği konusunda önleyici adımlar atılması gerektiğini ifade etti.

Türkeş açıklamasını, “Artık kazalardan sonra açıklama değil, kazalardan önce tedbir istiyoruz” sözleriyle tamamladı.

Tufanbeyli’de tarih ve doğa bir arada

Toroslar’ın yükseklerinde yer alan Tufanbeyli, tarihi geçmişi ve doğal güzellikleriyle dikkat çekiyor. İlçenin önemli tarihi noktalarından biri olan Şar Ören Yeri, geçmişten günümüze ulaşan kalıntılarıyla farklı medeniyetlerin izlerini taşıyor.

Vali Yavuz, özellikle Şar Ören Yeri’nin ilçenin tarihi kimliğinde önemli bir yere sahip olduğuna işaret ederek, bölgenin tarih ve doğanın iç içe geçtiği özel bir coğrafya olduğunu vurguladı.

Şar Ören Yeri’nde bulunan Alakapı ve asırlık kalıntılar, Tufanbeyli’nin geçmişten bugüne taşıdığı kültürel mirasın önemli unsurları arasında gösteriliyor.

Tufanbeyli kuru fasulyesiyle de öne çıkıyor

İlçenin yalnızca tarihi ve doğal güzellikleriyle değil, tarımsal üretimiyle de dikkat çektiğini belirten Vali Yavuz, yüksek rakımın tarımsal üretime sağladığı avantajlara vurgu yaptı.

Tufanbeyli’nin coğrafi işaretli kuru fasulyesi, ilçenin öne çıkan tarımsal ürünleri arasında bulunuyor. İlçede üreticilerin emeğiyle yetiştirilen kuru fasulye, hem bölge ekonomisine hem de sofralara katkı sağlıyor.

“Tufanbeyli keşfedilmeyi bekliyor”

Tufanbeyli’nin yüksek rakımı, serin yayla havası, tarihi dokusu ve doğal güzellikleriyle farklı bir potansiyele sahip olduğunu ifade eden Vali Yavuz, ilçenin turizm ve tarım açısından taşıdığı değere dikkat çekti.

Tufanbeyli’nin doğası, tarihi ve bereketli topraklarıyla Adana’nın önemli değerlerinden biri olduğunu belirten Yavuz, ilçeyi “yükseklerde yükselen doğası, derinlere uzanan tarihi ve toprağından doğan bereketiyle keşfedilmeyi bekleyen” bir yer olarak nitelendirdi.

Maden ocağında göçük meydana geldi

Olay, saat 18.00 sıralarında Nallıhan ilçesindeki Çayırhan Kömür İşletmeleri’nde bulunan maden ocağında meydana geldi.

Henüz belirlenemeyen nedenle madende göçük yaşandı. İhbar üzerine bölgeye çok sayıda sağlık ekibi sevk edildi.

1 işçinin cansız bedenine ulaşıldı

Göçük altında kalan E.K. isimli işçinin cansız bedenine ulaşıldı. Olayda yaralanan 19 işçi ise ambulanslarla Beypazarı Devlet Hastanesi’ne kaldırıldı.

Yaralı işçilerin hastanelerde tedavilerinin sürdüğü öğrenildi.

Soruşturma başlatıldı

Maden ocağındaki göçüğün neden meydana geldiğinin belirlenmesi amacıyla olayla ilgili soruşturma başlatıldı.

Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Doç. Dr. Ergül Halisçelik, şu görüşlere yer verdi: “Ekonomiler bazen rakamlarla büyür, bazen de yalnızca rakamlar büyür. Aradaki fark, bir ülkenin ekonomik geleceği açısından hayati öneme sahiptir. Çünkü kalıcı refah artışı; üretim kapasitesinin genişlemesine, verimliliğin yükselmesine, teknolojik dönüşümün hızlanmasına, yatırımların güçlenmesine ve ekonominin uluslararası rekabet gücünün artmasına bağlıdır. Buna karşılık bazı dönemlerde uygulanan para ve kur politikaları, temel ekonomik göstergelerde kısa vadeli bir iyileşme yaratırken ekonominin üretim ve rekabet dinamiklerini zaman içinde zayıflatabilir.

Türkiye’nin son dönemde izlediği yüksek faiz ve değerli Türk lirasına dayalı ekonomi politikası da bu açıdan dikkatle değerlendirilmesi gereken bir süreçtir. Enflasyonla mücadele amacıyla faizlerin yüksek tutulması, döviz kurundaki artışın enflasyon oranının belirgin biçimde altında kalması ve Türk lirasının reel olarak değerlenmesine izin verilmesi, ilk aşamada finansal göstergeler üzerinde olumlu sonuçlar üretmiştir. Enflasyon beklentilerinde belirli bir iyileşme sağlanmış, döviz rezervleri güçlenmiş, ülkeye yönelik portföy girişleri artmış ve finansal piyasalarda önceki döneme kıyasla daha istikrarlı bir görünüm ortaya çıkmıştır.

Ancak ekonomi politikalarının başarısı yalnızca bugünün faizine, kuruna, rezervine ya da finansal piyasa göstergelerine bakılarak ölçülemez. Asıl mesele, sağlanan istikrarın hangi ekonomik temeller üzerinde yükseldiğidir. Eğer rezervlerdeki artışın önemli bir bölümü yüksek faiz nedeniyle ülkeye yönelen kısa vadeli sermaye girişlerine dayanıyor, Türk lirasındaki reel değerlenme ithalatı teşvik ederken ihracatçının rekabet gücünü aşındırıyor ve yüksek finansman maliyetleri üretim ile yatırımları baskılıyorsa, bugün olumlu görünen bazı göstergeler yarının kırılganlıklarının da habercisi olabilir.

Bu nedenle sorulması gereken temel soru şudur: Bugün elde edilen finansal istikrar görüntüsünün altında, Türkiye ekonomisinin geleceği açısından hangi riskler birikmektedir?

Bu sorunun yanıtı yalnızca faiz ve kur politikalarında değil; sıcak para girişlerinin niteliğinde, dış ticaret dengesinde, sanayinin rekabet gücünde, yatırım eğilimlerinde, şirketlerin finansman koşullarında ve ekonominin üretim kapasitesinde aranmalıdır. Çünkü kalıcı ekonomik istikrar, sermayeyi yüksek faizle ülkeye çekmekten çok, üretimi, yatırımı, verimliliği ve katma değeri artırabilen bir ekonomik yapının kurulmasıyla mümkündür.

CARRY TRADE CENNETİ OLMAK: ‘Ülkene ait olmayan senin değildir!’

Son iki yılda Türkiye’ye yönelen yabancı sermayenin önemli bir bölümünün doğrudan yatırımdan ziyade, yüksek faiz avantajından yararlanmayı amaçlayan kısa vadeli finansal sermayeden oluşması dikkat çekmektedir. Uluslararası finans literatüründe carry trade olarak adlandırılan bu mekanizma, ülkeler arasındaki faiz ve kur farkından kazanç sağlamaya dayanır.

Sistem oldukça basittir. Yatırımcı düşük faizli bir ülkeden borçlanır, dövizini Türkiye’ye getirerek Türk lirasına çevirir ve yüksek faiz sunan TL cinsi finansal araçlara yönlendirir. Örneğin gösterge niteliğindeki Merkez Bankası verilerine göre, bir yıl önce Dolar/TL kuru yaklaşık 40,92 TL iken bugün döviz satış kuru 47,91 TL düzeyindedir. Bu yaklaşık yüzde 17’lik bir kur artışına karşılık gelmektedir. Aynı dönemde TL cinsi finansal araçların yüzde 37-40 civarında getiri sunduğu düşünüldüğünde, yabancı yatırımcı açısından yaklaşık 20 puana ulaşabilen önemli bir getiri avantajı ortaya çıkmaktadır.

Ancak bu sermayenin temel sorunu, ekonominin üretim kapasitesine kalıcı katkı sağlamamasıdır. Yeni fabrika kurmaz, yeni teknoloji getirmez, ihracat kapasitesini doğrudan artırmaz. Daha çok faiz-kur makasından yararlanır ve koşullar değiştiğinde hızla ülkeden çıkabilir.

Yıllar önce yayımlanan “Sıcak Para Hareketlerinden Kaynaklı Ekonomik Kırılganlıklar ve Ani Duruş Riski” başlıklı çalışmamda da vurguladığım gibi, sıcak para girişleri kısa vadede rezervleri ve finansal istikrar görüntüsünü destekleyebilir; ancak ekonominin bu sermayeye bağımlı hale gelmesi, aynı zamanda ani çıkış ve kırılganlık riskini de büyütür.

PARASAL İLLÜZYON: Kâğıt Üzerinde Zenginleşmek

Değerli kur politikasının en az konuşulan ancak dikkatle değerlendirilmesi gereken sonuçlarından biri, milli gelir göstergelerinde ortaya çıkmaktadır. Bir ülkenin Gayrisafi Yurt İçi Hasılası önce kendi para birimi üzerinden hesaplanır; uluslararası karşılaştırmalarda ise çoğunlukla dolar cinsinden ifade edilir. Bu nedenle döviz kurundaki hareketler, ekonominin dolar bazındaki büyüklüğünü ve kişi başına gelir göstergelerini doğrudan etkileyebilir.

Ekonomi reel olarak yüzde 3-4 büyürken Türk lirasının reel olarak değer kazanması, dolar cinsinden milli gelirin reel büyümenin çok üzerinde artmasına yol açabilir. Böyle bir durumda kişi başına gelir yükselir, Türkiye uluslararası gelir sıralamalarında daha üst basamaklara çıkabilir. Ancak burada temel soru şudur: Gerçekten daha fazla mı üretiyor ve zenginleşiyoruz, yoksa kur etkisi nedeniyle dolar cinsinden daha zengin mi görünüyoruz?

Bu nedenle dolar bazındaki milli gelir artışını tek başına refah artışı olarak değerlendirmek yanıltıcı olabilir. Vatandaşın satın alma gücü, ekonominin üretim kapasitesi, verimlilik ve rekabet gücü aynı ölçüde artmıyorsa, kurdan kaynaklanan yükseliş ekonomik performansın olduğundan güçlü algılanmasına neden olabilir.

Bugün Türkiye’nin dolar cinsinden milli gelirindeki artışın ne kadarının reel üretim ve verimlilik artışından, ne kadarının Türk lirasındaki reel değerlenmeden kaynaklandığının ayrıştırılması gerekir. Çünkü ihracatçının rekabet gücü zayıflarken, dış ticaret dengesi bozulurken ve üretim maliyetleri yükselirken kâğıt üzerinde daha zengin görünmek mümkündür.

Kalıcı refahın ölçüsü güçlü bir kur değil; yüksek üretkenlik, katma değer ve rekabet gücüdür.

İHRACATÇI NEDEN ALARM VERİYOR: Elimizle zayıflattığımız rekabet!

Yüksek faiz ve değerli Türk lirası politikasının en ağır maliyetlerinden biri, ihracat sektöründe ortaya çıkmaktadır. Türkiye’de ücretler, enerji maliyetleri, finansman giderleri ve lojistik harcamaları yüksek enflasyon nedeniyle hızla artarken döviz kurunun aynı ölçüde yükselmemesi, ihracatçının maliyetlerini dolar ve euro bazında yukarı taşımaktadır.

Bu tablo, Türkiye’nin fiyat rekabetine duyarlı sektörlerinde daha belirgin hissedilmektedir. Tekstil, hazır giyim, ayakkabı, mobilya, tarım ve gıda gibi emek ve maliyet yoğun alanlarda üretici, hem içeride yükselen maliyetlerle hem de dış pazarlarda daha düşük maliyetlerle üretim yapan rakiplerle mücadele etmek zorunda kalmaktadır. Kur artışının enflasyonun gerisinde kalması, ihracatçının fiyatlama alanını daraltmakta ve kâr marjlarını aşındırmaktadır.

Bunun sonucu yalnızca şirket bilançolarında görülmez. Sipariş kayıpları, kapasite kullanımındaki gerileme, yatırımların ertelenmesi ve bazı üretim faaliyetlerinin daha düşük maliyetli ülkelere kaydırılması, ekonominin üretim yapısını uzun vadede zayıflatabilecek gelişmelerdir. Özellikle ihracata dayalı sektörlerde yaşanacak kalıcı kapasite kaybının yeniden telafi edilmesi kolay değildir.

Bu nedenle kur politikasının başarısı yalnızca enflasyonu baskılaması veya kısa vadeli finansal istikrar sağlamasıyla ölçülemez. Aynı zamanda üreticinin uluslararası rekabet gücünü koruyup korumadığına da bakılmalıdır.

Çünkü sürdürülebilir büyümenin temel dayanaklarından biri ihracattır. İhracatçı rekabet gücünü kaybediyorsa, uzun vadede kaybeden yalnızca ihracatçı değil, ekonominin tamamıdır.

TURİZMDE SESSİZ ALARM: Rekabet gücü, masada söz hakkı demektir.

Yüksek enflasyon ve değerli Türk lirasının yarattığı baskı yalnızca ihracat sektöründe değil, turizmde de giderek daha belirgin hale gelmektedir. Türkiye uzun yıllar boyunca Akdeniz havzasında güçlü fiyat avantajı, hizmet çeşitliliği ve yüksek turizm kapasitesiyle öne çıkan ülkelerden biri olmuştur. Ancak son dönemde bu avantajın önemli ölçüde aşındığı görülmektedir.

Otellerden restoranlara, ulaşımdan eğlence ve günlük harcamalara kadar pek çok kalemde fiyatların döviz bazında hızla yükselmesi, yabancı turist açısından Türkiye’yi daha pahalı bir destinasyona dönüştürmektedir. İçeride maliyetler yüksek enflasyonla artarken döviz kurunun aynı hızda yükselmemesi, turizm işletmelerinin fiyatlarını euro ve dolar cinsinden yukarı taşımaktadır.

Bugün turizm gelirlerinin yüksek seyretmesi ilk bakışta olumlu bir tablo sunabilir. Ancak turizmde sürdürülebilir başarı yalnızca toplam gelir rakamına değil; ziyaretçi sayısına, kişi başına harcamaya, kalış süresine ve rakip ülkeler karşısındaki fiyat rekabetine birlikte bakılarak değerlendirilmelidir.

Eğer Türkiye fiyat avantajını kaybederken İspanya, Yunanistan, Mısır, Tunus ve benzeri destinasyonlar daha rekabetçi hale geliyorsa, bugünkü yüksek gelir rakamları orta vadeli riskleri görünmez kılabilir.

Turizmde asıl mesele bir sezonda ne kadar gelir elde edildiği değil, Türkiye’nin uluslararası pazardaki rekabet gücünü kalıcı olarak koruyup koruyamadığıdır.

CARİ AÇIK NEDEN BÜYÜR: Balon şişikken renkli ve gösterişlidir.

Aşırı değerli kur politikalarının klasik sonuçlarından biri, ithalatı görece ucuzlatırken yerli üreticinin rekabet gücünü zayıflatmasıdır. Döviz kurundaki artış enflasyonun gerisinde kaldığında ithal ürünler ve ithal girdiler daha avantajlı hale gelirken, içeride yüksek maliyetlerle üretim yapan yerli üretici giderek daha fazla baskı altında kalır.

Bu süreç yalnızca tüketim mallarında değil, sanayide kullanılan ara malı ve hammaddelerde de etkisini gösterir. İthal girdi kullanımının artması, ekonominin dışa bağımlılığını güçlendirirken; ihracatçının maliyet avantajının azalması dış ticaret dengesini olumsuz etkiler. İhracatın ivme kaybettiği, ithalatın ise güçlendiği bir yapı zamanla cari açığın büyümesine neden olabilir.

Asıl risk ise cari açığın kalıcı ve üretken sermaye girişlerinden çok, yüksek faiz avantajıyla ülkeye yönelen kısa vadeli sıcak para ile finanse edilmeye başlanmasıdır. Böyle bir yapı, ekonomiyi dış finansman koşullarına ve yatırımcı davranışlarına daha bağımlı hale getirir.

Dolayısıyla mesele yalnızca cari açığın büyüklüğü değildir; bu açığın nasıl finanse edildiği de en az büyüklüğü kadar önemlidir. Üretim, ihracat ve doğrudan yatırımlarla desteklenmeyen bir finansman modeli, kısa vadede istikrar görüntüsü yaratırken orta ve uzun vadede ekonomik kırılganlıkları artırabilir.

BİRİKEN RİSK: Ani Duruş Senaryosu

Kısa vadeli sermaye girişlerine dayalı finansman modelinin en önemli risklerinden biri, ekonomi literatüründe “sudden stop”, yani ani duruş olarak tanımlanan süreçtir. Yoğun sermaye girişlerinin yaşandığı dönemlerde döviz kuru istikrarlı, rezervler güçlü ve finansman koşulları görece elverişli görünebilir. Ancak bu görünüm, sermaye akımlarının devam edeceği varsayımına dayanıyorsa kırılganlık da aynı ölçüde büyür.

Yatırımcıların risk algısının değişmesi, küresel faizlerin yükselmesi, ülkeye ilişkin beklentilerin bozulması veya kurda hızlı bir değer kaybı ihtimalinin ortaya çıkması halinde sermaye hareketleri kısa sürede tersine dönebilir. Bu durumda döviz talebi artar, kur üzerinde baskı oluşur, rezervler gerileyebilir ve finansal istikrarı korumak amacıyla faizlerin yeniden yükseltilmesi gerekebilir. Sonuçta kredi koşulları sıkılaşırken yatırımlar ve iç talep zayıflar, ekonomik büyüme yavaşlar.

Meksika, Arjantin, Tayland ve Türkiye geçmişte farklı dönemlerde sermaye hareketlerindeki ani değişimlerin yarattığı ağır sonuçlarla karşılaşmıştır. Bu örnekler, dış finansmana aşırı bağımlılığın yalnızca finansal piyasaları değil, reel ekonomiyi de hızla etkileyebildiğini göstermektedir.

Bu nedenle asıl mesele ülkeye ne kadar sermaye girdiği değil, bu sermayenin niteliği, kalıcılığı ve ekonominin bu finansmana ne ölçüde bağımlı hale geldiğidir. Çünkü sürdürülemeyen bir finansman modeli, istikrar görüntüsünü kısa sürede kırılganlığa dönüştürebilir.

DENGE YANILSAMASI: Devalüasyon Beklentisinin Arkasında Ne Var?

Piyasalarda son dönemde sıkça gündeme gelen temel sorulardan biri şudur: Döviz kuru ile ekonomik gerçekler arasındaki ayrışma ne kadar sürdürülebilir? Enflasyonun yüzde 30’lar düzeyinde seyrettiği bir ortamda döviz kurunun yıllık yüzde 15-20 bandında artması, Türk lirasının reel olarak değerlenmesi anlamına gelmektedir.

Reel değerlenme kısa vadede enflasyonla mücadeleye katkı sağlayabilir; ithal ürünlerin ve girdilerin fiyat artışını sınırlandırarak fiyat istikrarını destekleyebilir. Ancak bu politikanın uzun süre devam etmesi, ihracatçının rekabet gücünü zayıflatırken ithalatı daha cazip hale getirebilir ve dış ticaret dengesi üzerinde baskı oluşturabilir. Bu nedenle piyasalarda zaman zaman döviz kurunda bir düzeltme yaşanabileceğine ilişkin beklentiler güçlenmektedir.

Elbette bu durum, mutlaka ani ve sert bir devalüasyon yaşanacağı anlamına gelmez. Kur dengelenmesi kontrollü ve zamana yayılan bir süreçle de gerçekleşebilir. Buradaki asıl mesele, kur ile enflasyon, verimlilik, dış ticaret dengesi ve sermaye hareketleri arasındaki farkın ne ölçüde sürdürülebileceğidir.

Ekonomi tarihi, ekonomik temellerden uzun süre ayrışan fiyatların er ya da geç yeni bir denge arayışına girdiğini göstermektedir. Döviz kuru da bu temel ekonomik ilişkilerin dışında değildir. Bu nedenle önemli olan kurun bugünkü düzeyinden çok, mevcut dengenin hangi koşullarla ve ne kadar süre sürdürülebileceğidir.

SONUÇ: İSTİKRAR MI, BİRİKMİŞ RİSK Mİ?

Türkiye ekonomisi bugün önemli bir denge arayışı içindedir. Enflasyonla mücadele kuşkusuz zorunludur; ancak fiyat istikrarını sağlamaya çalışırken üretim kapasitesini, ihracat rekabetini ve yatırım iştahını zayıflatan bir ekonomik yapı uzun vadede sürdürülebilir değildir. Ekonomi politikalarının başarısı yalnızca enflasyonun düşmesiyle değil, bu süreç sonunda nasıl bir üretim ve rekabet yapısının ortaya çıktığıyla da ölçülmelidir.

Aynı şekilde, Türk lirasının reel olarak değerlenmesiyle dolar cinsinden milli gelir ve kişi başına gelir göstergelerinin yükselmesi de tek başına gerçek bir refah artışı anlamına gelmez. Bir ülke kurun sağladığı hesaplama avantajıyla değil; üretim gücü, verimliliği, teknolojik kapasitesi, nitelikli insan sermayesi ve uluslararası rekabet gücüyle zenginleşir.

Bu nedenle bugünkü finansal istikrarın hangi kaynaklarla sağlandığı önemlidir. Eğer yüksek faiz kısa vadeli sermayeyi çekerken değerli TL ihracatı ve üretimi zorluyor, ithalatı teşvik ediyor ve ekonomi giderek sıcak para girişlerine daha fazla bağımlı hale geliyorsa, görünen istikrarın altında yeni kırılganlıkların birikmesi kaçınılmaz hale gelebilir.

Ekonomi tarihi aynı gerçeği defalarca göstermiştir: Sıcak para geçicidir. Kur avantajı geçicidir. Parasal illüzyonlar geçicidir. Kalıcı olan üretimdir.

Çünkü üretim gücünü ve rekabet kapasitesini kaybeden ekonomiler bir süre daha zengin görünebilir; ama uzun süre zengin kalamazlar.

Usta oyuncunun yeğeni Levent İnanır, hastane önünde yaptığı açıklamada hem dayısının son sağlık sürecini anlattı hem de vasiyet iddialarına açıklık getirdi.

Kesin zam oranı, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 3 Temmuz'da açıklayacağı haziran ayı enflasyon verisiyle belli olacak. Ancak ilk beş aylık enflasyon verileri ve piyasa beklentileri doğrultusunda maaşlara ilişkin üç farklı zam senaryosu şimdiden şekillenmeye başladı.

Küresel piyasalarda artan enflasyon endişeleri, güçlenen dolar ve ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikasına ilişkin beklentiler, hem ons altın hem de gram altın fiyatlarında gerilemeye neden oldu.

316 kişi kurtarıldı, aramalar sürüyor

374 yolcunun bulunduğu feribotta büyük panik yaşanırken, olay yerine çok sayıda arama-kurtarma ekibi sevk edildi. Sahil Güvenlik ekipleri ve yerel balıkçıların desteğiyle yürütülen çalışmalarda 316 kişi sağ olarak kurtarıldı.

Filipinler Sahil Güvenlik Güney Mindanao Bölge Komutanı Romel Dua, yaptığı açıklamada, 15 kişinin cansız bedenine ulaşıldığını, 43 kişinin ise kayıp olarak arandığını duyurdu.

Umutlu bekleyiş sürüyor

Kazanın ardından bölgede geniş çaplı arama-kurtarma operasyonu başlatıldı. Dalgıçlar ve deniz devriyeleri, kayıp yolculara ulaşmak için çalışmalarını aralıksız sürdürüyor. Yetkililer, deniz koşulları ve gece karanlığının çalışmaları zorlaştırdığını ancak umutların henüz tükenmediğini belirtti.

Soruşturma başlatıldı

Feribotun batma nedenine ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmazken, kazanın mekanik arıza mı, aşırı yük mü yoksa hava koşulları mı nedeniyle meydana geldiğinin belirlenmesi için detaylı soruşturma başlatıldığı bildirildi.

Yetkililer, hayatını kaybedenlerden 89 kişinin kimlik tespitinin henüz yapılamadığını ifade ederken, yangının çıkış nedeninin araştırılmaya devam ettiğini duyurdu.

3 Kişi ‘Cinayet’ Suçlamasıyla Gözaltında

Binanın bakım çalışmalarını yürüten Prestige Construction adlı şirketten 3 kişi, güvenli olmayan malzeme kullanıldığı iddiasıyla “cinayet” suçlamasıyla gözaltına alınmıştı. Gözaltına alınanların şirketin iki yöneticisi ile bir mühendislik danışmanı olduğu belirtildi.

Hong Kong’un 1948’den Bu Yana En Ölümcül Yangını

Yetkililer, bu facianın 1948’de 176 kişinin öldüğü depo yangınından bu yana Hong Kong’daki en ölümcül yangın olduğunu bildirdi. 1962’de Sham Shui Po’daki bir binada çıkan yangında 44 kişi hayatını kaybetmiş, depolanan havai fişeklerin alevleri hızla yayması nedeniyle yüzlerce kişi evsiz kalmıştı.

Yerel basına göre kaza sabaha karşı 03.53’te meydana geldi. Dubai’den kalkan uçak, Emirates Havayolları adına gerçekleştirdiği seferin inişi sırasında kontrolden çıkarak pist yakınındaki yer hizmetleri aracına çarptı ve ardından denize sürüklendi. Bu nedenle Hong Kong Uluslararası Havalimanı’nın kuzey pisti geçici olarak trafiğe kapatıldı.

Emirates Havayolları’ndan yapılan açıklamada, uçağın ACT Havayolları’ndan kiralandığı doğrulanarak, “Mürettebatın tamamı güvende ve uçakta kargo bulunmamaktadır” denildi. Kazanın kesin nedeni için soruşturma başlatıldı.

Çin’de uçuşlar iptal edildi, otoyol ulaşıma kapatıldı

Çin’in güneyinde de etkili olan tayfun, ülkenin Guangdong, Hunan ve Jiangxi bölgelerine bir saat içinde 70 milimetreden fazla yağış bırakırken, söz konusu bölgelerde sabah uçuşlarının yüzde 20’sinin de iptal edilmesine neden oldu. Ayrıca, önemli bir tekstil merkezi olan Quanzhou şehrine gerçekleştirilen uçuşların da 3’te 1’inden fazlası ertelendi. Guangdong bölgesindeki Meizhou şehrindeki yetkililer ise şiddetli yağış nedeniyle bölgedeki bütün otoyolların ulaşıma kapatıldığındı açıkladı. Ayrıca, Zhejiang bölgesinde bulunan Shenzen ile Hangzhou kentlerini birbirine bağlayan yaklaşık bin 200 kilometrelik hızlı tren hattında da seferler geçici olarak durduruldu.

Çin’de afet yardımları 5,8 milyar yuan değerine ulaştı

Çin hükümeti tarafından yapılan açıklamada, ülkenin kuzey ve güney bölgelerinde etkili olan rekor yağışlarla mücadele kapsamında ilave kaynak sağlandığı belirtildi. Açıklamada, ülkedeki afet yardımı çalışmaları için 430 milyon yuan değerinde bir bütçe hazırlandığını belirtildi. Son sayılarla birlikte Nisan ayından bu yana hazırlanan afet yardımı bütçesi 5,8 milyar yuan değerine ulaştı.

Tayfun, tropik fırtına seviyesine geriledi

Tayvan üzerinden Çin’e ulaştıktan sonra yavaşlayarak tayfun tropik fırtına seviyesine gerileyerek, saatte 30 ila 35 kilometre hızla ülkenin kuzeybatısına ilerlemeye devam ediyor. Uzmanlar, olumsuz hava şartlarının ekonomi devi ülke için giderek daha büyük bir tehdit oluşturduğu konusunda da uyarıda bulundu.

75 bin kişi tahliye edilmişti

Çin’in güneyinde geçtiğimiz hafta yaşanan yağışlarda ise Hong Kong’da 1884 yılından bu yana Ağustos ayının en şiddetli yağışı kaydedilmiş, 2 Ağustos - 6 Ağustos tarihleri arasında 622.6 milimetre yağışın yaşandığı Guangzhou şehrinde ise 75 bin kişi tahliye edilirken, 7 kişi de hayatını kaybetmişti.

Kerr County Şerifi Larry Leitha, yalnızca kendi bölgelerinde 84 kişinin hayatını kaybettiğini, bunların 28’inin çocuk olduğunu açıkladı.
Komşu bölgelerde de tablo ağır:

• Travis County: 7 ölü, 10 kayıp

• Burnet County: 4 ölü, 2 kayıp

• Kendall County: 6 ölü

• Williamson County: 2 ölü, 1 kayıp

• Tom Green County: 1 can kaybı

Yetkililer, sellerin etkili olduğu bölgelerde su seviyesinin yer yer 2 metreye ulaştığını ve birçok yerleşim biriminin hâlâ tahliye sürecinde olduğunu belirtti.

Merkez Çukurova ilçesine bağlı Salbaş Mahallesi Fadıl köy mevkiinde ormanlık alanda yangın çıktığını gören vatandaşlar durumu ekiplere bildirdi. Bunun üzerine olay yerine Adana Orman Bölge Müdürlüğü ekipleri sevk edildi. Ekiplerin yangını kontrol altına almak için çalışmaları devam ediyor. Yangına havadan iki helikopter karadan ise çok sayıda ekip müdahale ediyor.

Alevlerin sardığı iki katlı otobüs itfaiye ekiplerince yaklaşık bir saatte söndürülürken, yangının nedenine ilişkin inceleme başlatıldı. Görgü tanıkları tarafından yapılan açıklamaya göre otobüs, ön lastiğinin patlaması sonucu otoyoldaki beton bariyere çarpmasının ardından alev aldı. Olay sırasında 48 yaşındaki otobüs şoförünün kaçtığı ve arama operasyonu başlatıldığı bildirildi.

Olay yerine itfaiye ve polis ekipleri sevk edilirken, kazayla ilgili soruşturma başlatıldı.

Dnipropetrovsk Bölge Valisi Serhiy Lysak ise hava kuvvetlerinin bölgede 5 İHA ve 1 füzeyi etkisiz hale getirdiğini açıkladı. Düzenlenen saldırılarda 2 kişinin yaralandığını kaydeden Lysak, 12 ev ile elektrik ve gaz boru hatlarında hasar oluştuğunu söyledi.

Lviv bölgesel yönetimi tarafından yapılan açıklamada da etkisiz hale getirilen insansız hava aracı parçalarının bir sanayi bölgesine düşmesi sonucu 4 kamyonetin alev aldığı ifade edildi. Yangına 32 itfaiyeciden oluşan bir ekibin müdahale ettiği ve saldırıda yaralanan olmadığı bildirdi.

Alaska Valisi Mike Dunleavy, Ketchikan için acil durum ilan etti. Afet bölgesinde riskli alanlar tahliye edilirken, bir lise geçici olarak tahliye merkezine dönüştürüldü. Telefon, internet ve elektrik kesintisi yaşanan bölgede gece saatleri itibarıyla çok sayıda ev ve iş yerine yeniden hizmet verilmeye başlandı.