"Adli Tıp ve Pedagojik Altyapı Eksikliği Süreçleri Uzatabilir"

Teklifin uygulamada doğurabileceği sorunlara da değinen Şevkin, adli tıp, pedagog ve ilgili altyapıdaki yetersizliklerin süreçleri uzatabileceği uyarısında bulundu. Bu durumun çocukların uzun süre şüpheli konumunda kalmasına ve “lekelenmeme hakkı”nın zedelenmesine yol açabileceğini belirtti. Çocuk adaletinin yalnızca ceza hukukunun sınırları içerisinde ele alınamayacağını söyleyen Şevkin, kurumlar arası koordinasyonun sağlandığı, sosyal hizmet uzmanlarının ailelere zamanında ulaştığı ve koruyucu-önleyici tedbirlerin esas alındığı bir sistemin hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti. Çocuk adalet sisteminin başarısının kaç çocuğun mahkûm edildiğiyle ölçülemeyeceğini, asıl ölçütün kaç çocuğun suça temasının önlendiği olması gerektiğini kaydetti.

"Önce Bataklığı Kurutmak Zorundayız"

Çocukların suça sürüklenmesinde ekonomik ve sosyal koşulların belirleyici olduğunu belirten CHP’li Şevkin, çocuk yoksulluğuyla etkin biçimde mücadele edilmesi gerektiğini söyledi. Derin yoksulluk altındaki çocukların suç örgütlerinin güdümüne girmesinin çok daha kolay olduğunu vurgulayan Şevkin, yoksulluk azaltılmadan çocukların suça bulaşmasının önüne geçilemeyeceğini ve öncelikle "bataklığın kurutulması" gerektiğini ifade etti. Çetelerin, mafya yapılanmalarının ve uyuşturucu örgütlerinin çocukları kullanmasının önüne geçilmesi gerektiğini dile getirdi.

Çocukların Korunması İçin Hayata Geçirilmesi Gereken Politikalar

Dr. Müzeyyen Şevkin, çocukların korunması amacıyla hayata geçirilmesi gereken stratejik adımları şu başlıklar altında sıraladı:

• Çocuk yoksulluğuyla etkin biçimde mücadele edilmeli.

• Ailelere verilecek sosyal destekler siyasi takdire bırakılmamalı, hak temelli ve güvence altında olmalı.

• Okullarda çocuklara en az bir öğün yemek sağlanmalı.

• Barınma ve küçük ölçekli çocuk dostu bakım birimleri oluşturulmalı.

• Okul terkleri, aile içi şiddet ve madde bağımlılığı gibi risk faktörleri erken dönemde tespit edilmeli.

• Dezavantajlı mahallelere özel önem verilmeli.

• Mesleki eğitim, sanat ve spor faaliyetleri yaygınlaştırılmalı.

• Devlet, temel eğitimin terk edilmesine izin vermemeli; her çocuğun eğitim hakkına erişimi güvence altına alınmalı.

• Çocuk işçiliği ve çocuk istismarıyla etkin mücadele edilmeli.

• Aileden başlayan eğitim sürecinden medyaya, sivil toplumdan kullanılan dile ve televizyon programlarına kadar çocukların rol model aldığı tüm alanlarda çocuk haklarını koruyan bir yaklaşım benimsenmeli.

"Aceleci Yapılan Yasa Yapımı Yasama Ciddiyetiyle Bağdaşmıyor"

Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta okullarda meydana gelen olayların araştırılması amacıyla kurulan komisyonun bulguları beklenmeden ve kapsamlı bir çocuk politikası oluşturulmadan Adalet Komisyonu’na teklif getirilmesini eleştiren Dr. Şevkin, bunun yasama ciddiyetiyle bağdaşmadığını söyledi. Yalnızca cezai sonuçlara odaklanan yaklaşımın sosyal sorunları kabul ettiğini ancak çözüm aşamasında yine ceza hukukunun dar kalıplarına sığındığını belirtti. Çocuk adaletinin yalnızca yaş küçüklüğüne bağlı cezalandırma indirimlerinin uygulandığı tali bir alan olmadığını vurgulayan Şevkin, Meclis’in koruyucu, önleyici, rehabilite edici ve eğitim temelli bir çocuk politikası oluşturması gerektiğini ifade ederek konuşmasını tamamladı.

Karalar, paylaşımında yüklenici firma çalışanı Necmettin Tok’un hayatını kaybettiğini, Bekir Çelik’in ise yaralandığını belirtti.

Zeydan Karalar sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Yedigöze İçme Suyu Projesi kapsamında yürütülen tünel çalışması sırasında meydana gelen elim kazada yüklenici firma çalışanı, emekçi kardeşimiz Necmettin Tok’u kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşıyoruz. Kendisine Allah’tan rahmet, ailesine başsağlığı; yaralanan Bekir Çelik kardeşimize de acil şifalar diliyorum.” ifadelerini kullandı.

Yapılandırma kapsamında kısa sürede yüz binlerce başvurunun yapıldığını ve milyarlarca liralık borcun ödeme planına alındığını hatırlatan Saruhan Yağmur, buna rağmen biriken faizlerin esnafı ezdiğini vurguladı. Borçların asıl anapara ve o güne kadar oluşan makul faiz üzerinden hesaplanması gerektiğini ifade eden Başkan Yağmur, faizin faizi uygulandığında ortaya çıkan rakamların esnaf tarafından ödenemediğini dile getirdi.

"Esnaf Ne Krediye Ulaşabiliyor Ne de Borcunu Kapatabiliyor"

Borç yükü altındaki esnafın yeni kredilerden ve devlet desteklerinden de yeterince yararlanamadığını belirten Yağmur, istihdama katkı sunan işletmelerin bu süreçte mağduriyet yaşadığını kaydetti. Her kapanan işletmenin hem ülke ekonomisine hem de istihdama büyük bir darbe vurduğunu ifade eden Başkan Yağmur, yapılandırma şartlarının esnafın ödeyebileceği şekilde yeniden düzenlenmesi çağrısında bulundu.

Stopaj Vergisi Yüküne Dikkat Çekildi

Esnafın üzerindeki mali yüklerin sadece borçlarla sınırlı olmadığını belirten Saruhan Yağmur, yıllardır dile getirdikleri stopaj vergisi sorununa da değindi. Aynı kira üzerinden hem mal sahibinin hem de iş yerindeki mükellefin yüzde 20 oranında vergi ödediğini hatırlatan Yağmur, biriken bu masrafların esnafın belini büktüğünü belirterek borçların makul ödeme planları ve adil faiz hesaplamalarıyla kökten çözüme kavuşturulmasını talep etti.

Valilik tarafından paylaşılan bilgilere göre olay, 08 Ağustos 2026 günü saat 11.20 sıralarında İmamoğlu ilçesi Eğriçam Mahallesi sınırları içerisinde yer alan şantiyede gerçekleşti. Adana ASKİ Genel Müdürlüğü'ne ait Yedigöze İçme Suyu Projesi tünelinde, kaya bloğunun çökmesi sonucunda göçük meydana geldiği bildirildi.

Ekipler Sevk Edildi, Adli ve İdari İnceleme Başlatıldı

Olayın 112 Acil Çağrı Merkezi'ne bildirilmesinin ardından bölgeye AFAD, İtfaiye, Jandarma ve 112 Acil Sağlık ekiplerinin hızla sevk edildiği ve arama kurtarma çalışmalarına başlandığı belirtildi. Göçük altında kalan iki işçiden birinin yaralı olarak kurtarılarak hastaneye sevk edildiği, diğer işçinin ise yaşamını yitirdiği ifade edildi. Yaşanan elim olayla ilgili adli ve idari incelemenin başlatıldığı kaydedilirken, hayatını kaybeden işçiye rahmet, ailesine başsağlığı ve yaralı işçiye acil şifalar diler temennisinde bulunuldu.

Ekipler Seferber Oldu: 1 Can Kaybı, 1 Yaralı

Çevredeki diğer mesai arkadaşı çalışanların ihbarı üzerine olay yerine çok sayıda AFAD, jandarma ve itfaiye ekibi sevk edildi. Ekiplerin yürüttüğü titiz çalışmalar sonucunda işçilerden Necmettin Tok’un cansız bedenine ulaşıldı. Ağır yaralanan Bekir Çelik ise ekiplerin müdahalesiyle kurtarılarak ambulansla Adana Şehir Hastanesi’ne kaldırıldı. Kendi imkanlarıyla kurtulan 3 işçinin sağlık durumunun iyi olduğu öğrenildi.

Protokol Olay Yerinde İncelemede Bulundu

Facia haberinin ardından İmamoğlu Kaymakamı İbrahim Şenkon, İmamoğlu Belediye Başkanı Kasım Karaköse ile güvenlik ve arama kurtarma birimleri olay yerine gelerek incelemelerde bulundu. Yaşanan acı olaya ilişkin açıklamalarda bulunan İmamoğlu Belediye Başkanı Kasım Karaköse, kazanın tünelin son bölümlerinde gerçekleştiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Tünelin son 20-30 metresiydi. Yedigöze İçme Suyu tünelimiz bu. Arkadaşlar temizliğini yapmış. Güçlendirme betonunu atarken tepeden 1,5 metre çapında bir taş düşmüş. İki arkadaşımız altında kalmış. Birisi hastaneye gitti. Birisi de maalesef rahmetli oldu. Allah rahmet eylesin. Acı bir olay. Burada çalışan arkadaşlar haber verdi, hemen geldik. İtfaiye, AFAD geldi. Cenazemizi aldık çıkarttık."

Yaşanan elim olayın ardından Adana Valiliği tarafından olayla ilgili geniş çaplı adli ve idari inceleme başlatıldığı bildirildi.

AFAD ve İtfaiye Ekipleri Zamana Karşı Yarışıyor

İhbarın ardından olay yerine çok sayıda arama kurtarma, sağlık, jandarma ve itfaiye ekibi sevk edildi. Bölgeye intikal eden Afet ve Acil Durum Yönetimi (AFAD) Başkanlığı ile Adana Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı ekipleri, göçük altında kalan işçilere zarar vermeden ulaşabilmek için titiz ve yoğun bir çalışma yürüttü. İş makinelerinin de destek verdiği kurtarma operasyonunda ekipler, zamanla yarışarak aralıksız bir şekilde toprak altındaki vatandaşları kurtarma mücadelesini sürdürüyor. Yetkililer, olayla ilgili inceleme ve arama kurtarma faaliyetlerinin devam ettiğini bildirdi.

Yumurtalık Belediye Başkanı Erdinç Altıok, ilçe merkezinde yürütülen yol ve kaldırım yenileme çalışmalarını yerinde denetleyerek ekiplerden projelerin son durumu hakkında detaylı bilgi aldı. İlçe sakinlerinin daha güvenli, konforlu ve düzenli bir ulaşım ağına kavuşması için tüm imkanların seferber edildiğini belirten Başkan Altıok, yerel yönetimler arası koordinasyonun önemine dikkat çekti.

"Hemşehrilerimiz İçin Sahada Olmaya Devam Edeceğiz"

Yürütülen çalışmaların ilçe halkının yaşam kalitesini doğrudan artıracağını vurgulayan Yumurtalık Belediye Başkanı Erdinç Altıok, yapılan yatırımlara ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu: "İlçe merkezimizde bozulan kaldırım ve yolların bakım ve onarım çalışmalarını, Adana Büyükşehir Belediyemizle iş birliği içerisinde sürdürüyoruz. Çalışmalarımızı yerinde inceleyerek ekiplerimizden bilgi aldım. Hemşehrilerimizin daha güvenli, konforlu ve düzenli ulaşım sağlayabilmesi için sahada olmaya ve çalışmalarımızı aralıksız sürdürmeye devam edeceğiz."

Yumurtalık genelinde planlanan program dâhilinde devam eden yol ve kaldırım düzenleme çalışmalarının, kısa süre içerisinde tamamlanarak vatandaşların hizmetine sunulacağı bildirildi.

"Asfalt 200 Dereceyi Buluyor"

On üç yıldır asfalt işçisi olarak ter döken 3 çocuk babası Hasan Savrun, yürütülen sıcak asfalt seriminin son derece zorlu bir mesai gerektirdiğini belirterek, "13 senedir bu işin içindeyim. Kozan'ın yolları bitene kadar çalışmaya devam edeceğiz. Sıcakta çalışmak gerçekten çok zor. Asfalt 200 dereceyi buluyor. Yaptığımız işle gurur duyuyoruz. Çocuklarım belki bugün bilmiyor ama ileride babalarının ne kadar zor şartlarda çalıştığını görecekler" dedi.

"Günlük Kişi Başı Yaklaşık 20 Litre Su İçiyoruz"

Kozan'ın yollarını daha konforlu hale getirmek için zor şartlara göğüs gerdiklerini ifade eden asfalt işçilerinden İbrahim Küpeli ise yaşadıkları zorlukları şu sözlerle dile getirdi: "Bu mesai Kozan daha güzel olsun diye. Çetin Sokak'ta çalışma yapıyoruz. Asfaltımız yaklaşık 200 derece, hava da 40 derece. Adeta 250 derecelik bir ortamda çalışıyoruz. En çok sıcaklardan zorlanıyoruz. Günlük kişi başı yaklaşık 20 litre su içiyoruz. Akşam da kovaların içine buz koyup ayaklarımızı soğutuyoruz. Bizim işimiz gerçekten çok zor ama Kozan için dayanıyoruz. Gece gündüz çalışıyoruz."

"Emekçilerimizle Birlikte Sahadayız"

Asfalt serim çalışmalarına işçilerle birlikte bizzat katılan Kozan Belediye Başkan Yardımcısı Enes Bekir Erkek, Belediye Başkanı Mustafa Atlı'nın talimatları doğrultusunda ilçede kapsamlı bir asfalt seferberliği başlatıldığını kaydetti. Vatandaşların ulaşım konforunu artırmak adına sahada olduklarını vurgulayan Erkek, "Vatandaşlarımızın ulaşım konforunu artırmak için çalışmalarımız aralıksız devam ediyor. Bu zorlu mesainin içinde emekçilerimizle birlikte sahadayız. Daha güzel bir Kozan inşa etmek için gece gündüz mücadele ediyoruz" ifadelerini kullandı.

Doç. Dr. Ergül Halisçelik, “Borçlar kimi zaman bilanço dışında birikir, yükümlülükler farklı kurumların hesaplarına dağıtılır ve maliyetler geleceğe ertelenir. Bu nedenle bir ülkenin mali durumunu değerlendirirken yalnızca bütçe açığına veya resmi borç stokuna bakmak yeterli değildir. Asıl mesele, devlet adına üstlenilen yükümlülüklerin ne kadarının kamuoyunun görebildiği, denetleyebildiği ve sorgulayabildiği alanlarda yer aldığıdır. Türkiye’de son yıllarda büyüyen bütçe dışı mali yapı, kamu maliyesinin görünmeyen yüzünü ve geleceğe devredilen riskleri yeniden gündeme taşımaktadır” dedi.

Her hafta yaptığı değerlendirme yazıları ile dikkat çeken Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Doç. Dr. Ergül Halisçelik, bu haftaki yazısında kamu maliyesini ele aldı. Son yıllarda Türkiye’de kamu maliyesi giderek daha parçalı, daha karmaşık ve daha zor izlenebilir bir yapıya dönüşmekte olduğunu savunan Doç. Dr. Ergül Halisçelik, “Kamu bankaları, KİT’ler, bütçe dışı fonlar, Hazine garantileri, Kamu-Özel İş Birliği (KÖİ) projeleri ve Türkiye Varlık Fonu (TVF) üzerinden yürütülen işlemler nedeniyle kamu maliyesinin önemli bir bölümü merkezi yönetim bütçesinin dışına taşmaktadır. Ortaya çıkan tablo yalnızca mali bir mesele değildir; aynı zamanda şeffaflık, hesap verebilirlik ve demokratik denetim sorunudur. Bugün artık yalnızca bütçe açığını değil, devletin giderek büyüyen gölge bilançosunu da konuşmak zorundayız” dedi

Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Doç. Dr. Ergül Halisçelik, değerlendirme yazısında şu görüşlere yer verdi:

BÜTÇENİN ÖTESİNDEKİ MALİ GERÇEKLİK: Görünen Bütçe İle Gerçek Mali Risk Arasındaki Makas

“2025 yılı sonunda AB tanımlı genel yönetim borç stoku 15 trilyon 14 milyar TL’ye, kamu net borç stoku ise 8 trilyon 564 milyar TL’ye ulaşmıştır. Buna rağmen resmi göstergeler, kamu borç stokunun millî gelire oranının hâlen birçok gelişmiş ülkeye kıyasla daha düşük seviyelerde bulunduğunu göstermektedir.

Öte yandan Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın yayımladığı 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Gerçekleşmeleri ve Beklentiler Raporu, bütçe dengelerinde bozulmanın sürdüğüne işaret etmektedir. Rapora göre yıl sonunda 18.9 trilyon lira öngörülen giderler yıl sonunda 19.6 trilyon liraya, 16.2 trilyon lira olarak tahmin edilen gelirlerin ise 2026 yıl sonunda 17.1 trilyon lira gerçekleşmesi öngörülüyor. Böylece merkezi yönetim bütçe açığının 2 trilyon 508 milyar TL’ye ulaşması beklenirken, faiz giderlerinin 2 trilyon 824 milyar TL seviyesine çıkacağı tahmin edilmektedir.

İlk bakışta bu tablo, kamu maliyesinin yönetilebilir sınırlar içinde kaldığı izlenimini yaratabilir. Ancak kamu maliyesinde asıl mesele borç stokunun büyüklüğünden çok, mali yükümlülüklerin ne kadarının görünür olduğudur. Çünkü merkezi yönetim bütçesi, devlet adına üstlenilen tüm mali riskleri yansıtan kapsamlı bir bilanço değildir. Kamu bankalarının üstlendiği görevler, KİT’lerin finansman yükleri, Hazine garantileri, KÖİ projelerinden kaynaklanan taahhütler ve bütçe dışı fonlar dikkate alındığında karşımıza çok daha geniş bir mali tablo çıkmaktadır.

Başka bir ifadeyle, bugün kamu maliyesinde görünen bütçe açığı ile kamu kesiminin üstlendiği toplam mali risk arasında giderek büyüyen bir makas bulunmaktadır. Resmî rakamlar bütçenin görünen yüzünü ortaya koyarken, mali sistemin görünmeyen tarafında önemli büyüklükte yükümlülükler birikmektedir.

İşte bu alan, literatürde giderek daha fazla tartışılan “gölge kamu maliyesi”nin sınırlarını oluşturmaktadır. Mali risklerin önemli bir bölümünün bütçe dışında şekillenmesi, kamu maliyesinin gerçek görünümünü değerlendirmeyi zorlaştırırken, şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından da yeni soruları beraberinde getirmektedir.

GÖREV ZARARLARI: Tarih Tekrar Mı Ediyor?

Türkiye, görev zararlarının kamu maliyesi üzerindeki yıkıcı etkilerini daha önce ağır bedeller ödeyerek tecrübe etti. Özellikle 1990’lı yıllarda ve 2001 krizi öncesinde kamu bankaları ile bazı kamu iktisadi teşebbüslerinin üstlendiği görev zararları uzun süre bütçe dışında tutulmuş, ancak sonunda Hazine tarafından üstlenilerek kamu borcuna dönüşmüştü. Görünmeyen yükümlülüklerin bir anda kamu maliyesinin üzerine yıkılması, söz konusu dönemin en önemli mali kırılganlıklarından biri olmuştu.

Aradan geçen yıllarda uygulanan yöntemler değişmiş görünse de, maliyetlerin bütçe dışına ötelenmesi anlayışı bütünüyle ortadan kalkmış değildir. Nitekim bütçedeki adı 2021 yılında “görevlendirme gideri” olarak değiştirilen görev zararları, 2026 yılının ilk altı ayında kamu maliyesinin en dikkat çekici harcama kalemlerinden biri hâline gelmiştir. Ocak-Haziran döneminde bu amaçla yapılan ödemeler 1 trilyon 32 milyar TL’ye ulaşmış; söz konusu tutar, aynı dönemde gerçekleşen 1,4 trilyon TL’lik faiz giderlerinin yaklaşık yüzde 70’ine denk gelmiştir. Bu büyüklük, görev zararlarının artık tali bir bütçe kalemi olmaktan çıktığını açıkça göstermektedir.

Görev zararlarının en büyük bölümünü Sosyal Güvenlik Kurumu’na yapılan transferler oluşturmaktadır. Yılın ilk altı ayında SGK’ya yaklaşık 701 milyar TL görev zararı ödenirken, KİT’lere yapılan görev zararı ödemeleri 181,9 milyar TL’ye ulaşmıştır. Bu kapsamda Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) 94,5 milyar TL ile ilk sırada yer alırken, BOTAŞ’a 83 milyar TL, Türkiye Kömür İşletmeleri’ne ise 4,4 milyar TL görev zararı aktarılmıştır.

Benzer şekilde kamu bankalarına yapılan ödemeler de dikkat çekici boyutlara ulaşmıştır. Aynı dönemde Ziraat Bankası’na 101 milyar TL, Halkbank’a ise 33,4 milyar TL görev zararı ödenmiştir. Böylece kamu bankalarına yapılan toplam görev zararı transferi 140 milyar TL’ye yaklaşmıştır.

Kuşkusuz enerji fiyatlarının kontrol altında tutulması, tarımsal üretimin desteklenmesi, ihracatın teşviki veya sosyal politikaların uygulanması kamu otoritelerinin meşru tercihleri arasında yer alabilir. Ancak burada temel mesele, bu politikaların maliyetinin ortadan kalkıp kalkmadığı değil; nerede ve nasıl muhasebeleştirildiğidir. Ekonomik gerçek değişmez: Maliyet bütçede görünmese bile kamu kesiminin üzerinde birikir. Kamu kurumlarının, KİT’lerin veya kamu bankalarının bilançolarında biriken yükler, er ya da geç Hazine'nin üstlenmek zorunda kalacağı mali yükümlülüklere dönüşür.

Görev zararlarının kamu maliyesi açısından taşıdığı en önemli risk de tam olarak budur. İlk aşamada görünmezler, bütçe göstergelerini olduğundan daha olumlu gösterebilirler; ancak zaman içinde kamu borcu ve bütçe harcaması olarak yeniden ortaya çıkarlar. Başka bir ifadeyle, bugün görünmeyen maliyetler yarının bütçe yükü olma potansiyelini taşımaktadır.

TÜRKİYE VARLIK FONU: Fon Mu, Paralel Hazine Mi?

Kamu maliyesinin bütçe dışına taşan alanları arasında en dikkat çekici yapılardan biri kuşkusuz Türkiye Varlık Fonu’dur (TVF). Son yıllarda giderek büyüyen ekonomik ağırlığı, bünyesinde topladığı stratejik kamu kuruluşları ve finansman kapasitesi nedeniyle TVF, kamu maliyesi tartışmalarının merkezinde yer almaktadır.

Bugün TVF çatısı altında Türk Hava Yolları, Ziraat Bankası, Halkbank, BOTAŞ, TPAO, Türksat, PTT ve ÇAYKUR gibi Türkiye ekonomisinin stratejik kurumları bulunmaktadır. Finans, enerji, ulaştırma, iletişim, madencilik, tarım ve gayrimenkul sektörlerinde faaliyet gösteren, 7 farklı sektörden 36 şirketi, 2 lisans ve çeşitli taşınmazları bünyesinde barındıran fon 360 milyar dolarlık aktif büyüklüğü ile birçok kamu kurumundan daha geniş bir ekonomik alanı yönetmektedir.

Ancak burada dikkat çekilmesi gereken husus, fonun büyüklüğünden çok üstlendiği mali işlevdir. Dünyadaki başarılı egemen varlık fonlarının önemli bölümü, petrol gelirleri, doğal kaynak fazlaları veya sürekli dış ticaret fazlası veren ekonomilerin biriktirdiği serveti değerlendirmek amacıyla kurulmuştur. Norveç, Singapur ve bazı Körfez ülkelerindeki fonlar bunun en bilinen örnekleridir.

Türkiye Varlık Fonu ise farklı bir model üzerine inşa edilmiştir. Fonun temel kaynağını yeni yaratılmış mali fazlalar değil, mevcut kamu varlıklarının devri oluşturmaktadır. Bu nedenle TVF'nin işlevi zaman içinde klasik bir yatırım fonunun ötesine geçmiş, kamu adına finansman sağlayabilen ve önemli mali riskler üstlenebilen bir yapıya dönüşmüştür. Tam da bu noktada kritik soru ortaya çıkmaktadır: TVF, Hazine'nin yükünü hafifleten bir finansman aracı mıdır, yoksa bütçe sistemi dışında faaliyet gösteren fiili bir kamu finansmanı mekanizması mı?

Bu soruya verilecek cevap, fonun varlığından çok işleyişine ve şeffaflık düzeyine bağlıdır. Çünkü mesele TVF'nin kurulmuş olması değil; fonun üstlendiği borçlanmaların, verdiği teminatların ve taşıdığı mali risklerin kamu maliyesinin genel görünümü içerisinde ne ölçüde izlenebildiğidir. Dolayısıyla tartışılması gereken konu TVF'nin varlığı değil, kamu adına üstlendiği risklerin hangi ölçüde görünür olduğu ve ne kadarının kamuoyunun denetimine açık bulunduğudur. Çünkü modern kamu maliyesinde şeffaflık, yalnızca bütçede görünen rakamlarla değil, bütçe dışında taşınan yükümlülüklerin de açıklanabilmesiyle ölçülür.

HAZİNE GARANTİLERİ VE GÖRÜNMEYEN BORÇLAR: Bugünün Garantileri, Yarının Borçları

Kamu maliyesinde risklerin tamamı borç stokunda görünmez. Bazı yükümlülükler bugün için doğrudan bir borç niteliği taşımamakla birlikte, belirli koşullar gerçekleştiğinde kamuya önemli maliyetler yükleyebilir. İşte bu nedenle modern kamu maliyesi analizleri yalnızca mevcut borçlara değil, gelecekte borca dönüşme potansiyeli taşıyan yükümlülüklere de odaklanmaktadır.

31 Aralık 2025 itibarıyla Hazine garantili dış borç stoku 19,1 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. 2026 yılının ilk çeyreğinde de bu büyüklük yaklaşık aynı seviyesini korumuştur. Bu veriler kamu adına doğrudan verilen garantilerin önemli bir büyüklüğe ulaştığını göstermektedir.

Ancak asıl dikkat çekici olan, resmi borç istatistiklerinin kapsamı dışında kalan yükümlülüklerdir. Çünkü kamu maliyesinin geleceğini etkileyebilecek riskler yalnızca Hazine tarafından doğrudan garanti edilen borçlardan ibaret değildir. Kamu-Özel İş Birliği projeleri kapsamında verilen gelir ve talep garantileri, kamu bankalarının gelecekte ortaya çıkabilecek sermaye ihtiyaçları, KİT’lerin finansman gereksinimleri, döviz cinsinden üstlenilen yükümlülükler ve çeşitli kamu kuruluşlarının taşıdığı mali riskler de kamu maliyesinin görünmeyen alanını oluşturmaktadır.

Uluslararası kamu maliyesi literatüründe bu tür yükümlülükler “koşullu yükümlülükler” (contingent liabilities) olarak adlandırılmaktadır. Bu yükümlülükler bugün için doğrudan kamu borcu sayılmayabilir. Ancak belirli ekonomik veya finansal koşulların gerçekleşmesi halinde bütçeye ve Hazine’ye yük oluşturma potansiyeline sahiptir. Bu nedenle koşullu yükümlülükler, kamu maliyesinin görünmeyen risk haritası olarak değerlendirilmektedir.

Nitekim geçmişte dünyanın birçok ülkesinde mali krizlerin temel nedenlerinden biri, resmi borç stoklarında görünmeyen ancak kriz dönemlerinde kamu borcuna dönüşen bu tür yükümlülükler olmuştur. Bankacılık sistemi kurtarma paketleri, kamu şirketlerinin borçları, garanti ödemeleri ve çeşitli mali taahhütler birçok ülkede bir gecede kamu borç stokunu önemli ölçüde artırabilmiştir.

Türkiye açısından da benzer bir gerçeklik söz konusudur. Ekonomik büyümenin yavaşlaması, kur oynaklıklarının artması veya kamu destekli bazı projelerin beklenen gelirleri üretememesi halinde bugün bütçe dışında görünen bazı yükümlülüklerin yarın doğrudan Hazine yükümlülüğüne dönüşmesi mümkündür. Bu nedenle mali disiplinin gerçek ölçüsü yalnızca mevcut borç stokunu kontrol altında tutmak değildir. Aynı zamanda gelecekte kamuya yük oluşturabilecek koşullu yükümlülükleri de şeffaf biçimde izlemek, raporlamak ve yönetmektir.

KÖİ PROJELERİ: Köprüler, Hastaneler ve Geleceğe Bırakılan Fatura

Son yirmi yılda Türkiye'nin ulaştırma ve sağlık altyapısında gerçekleştirilen birçok büyük yatırım, Kamu-Özel İş Birliği (KÖİ) modeliyle hayata geçirilmiştir. Şehir hastaneleri, otoyollar, köprüler ve havalimanları gibi projeler, kamu kaynaklarının tek başına karşılamakta zorlanacağı büyük ölçekli yatırımların daha kısa sürede tamamlanmasına önemli katkılar sağlamıştır. Bu yönüyle bakıldığında KÖİ modeli, kamu hizmetlerinin sunumunda alternatif bir finansman yöntemi olarak değerlendirilebilir. Ancak kamu maliyesi açısından mesele yalnızca yatırımların gerçekleştirilmesi değildir. Asıl önemli olan, bu yatırımların hangi mali yükümlülükleri doğurduğu ve bu yükümlülüklerin kamu maliyesi üzerindeki uzun vadeli etkileridir.

KÖİ projelerinin temel özelliği, yatırım maliyetinin ilk aşamada doğrudan bütçeye yüklenmemesidir. Bunun yerine belirli sürelerle verilen gelir, yolcu, araç geçiş veya hizmet kullanım garantileri yoluyla kamu geleceğe dönük mali taahhütler üstlenmektedir. Muhasebe kayıtlarında bu taahhütlerin tamamı kamu borcu olarak görünmeyebilir. Bu nedenle ilk bakışta bütçe üzerindeki yük sınırlıymış gibi algılanabilir. Oysa ekonomik açıdan değerlendirildiğinde durum farklıdır.

Çünkü garanti verilen her proje, gelecekte bütçeden yapılabilecek potansiyel ödemeler anlamına gelmektedir. Beklenen talebin gerçekleşmediği durumlarda aradaki fark kamu tarafından karşılanmakta, böylece başlangıçta özel sektör tarafından üstlenildiği düşünülen risklerin bir bölümü yeniden kamu kesimine dönmektedir.

Bu nedenle KÖİ projeleri yalnızca bugünün yatırımları değil, aynı zamanda geleceğin bütçelerine verilmiş mali taahhütlerdir. Başka bir ifadeyle, bugün kullanılan altyapının maliyetinin bir kısmı geleceğin vergi gelirleriyle finanse edilmektedir. Bu durum tek başına olumsuz bir tercih olarak değerlendirilemez. Ancak söz konusu yükümlülüklerin büyüklüğünün, vadesinin ve olası bütçe etkilerinin kamuoyu tarafından açık biçimde bilinmesi gerekir.

Nitekim uluslararası mali şeffaflık standartları da KÖİ projelerinin yalnızca yatırım tutarlarının değil, garanti yükümlülüklerinin ve gelecekteki ödeme projeksiyonlarının da düzenli olarak açıklanmasını önermektedir. Çünkü kamu maliyesinde risk, yalnızca bugün ödenen tutarlardan ibaret değildir. Gelecekte ödenmesi muhtemel yükümlülükler de mali sürdürülebilirliğin ayrılmaz bir parçasıdır.

BÜTÇE BİRLİĞİ İLKESİNİN SESSİZ TASFİYESİ: Bütçe Birliğinden Gölge Maliyeye

Kamu maliyesinin temel ilkelerinden biri olan bütçe birliği, devlet adına üstlenilen tüm gelir, gider ve yükümlülüklerin tek bir mali çerçeve içerisinde izlenmesini öngörür. Bu ilke yalnızca teknik bir muhasebe tercihi değil, aynı zamanda demokratik denetimin ve mali şeffaflığın temel dayanaklarından biridir. Çünkü vatandaşın kamu kaynaklarının nasıl kullanıldığını görebilmesi, parlamentonun bütçe hakkını etkin biçimde kullanabilmesi ve denetim kurumlarının kamu maliyesini bütüncül olarak değerlendirebilmesi ancak mali işlemlerin mümkün olduğunca aynı sistem içerisinde izlenebilmesiyle mümkündür.

Türkiye'de özellikle 2000'li yılların başında yürürlüğe giren 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile bütçe birliği, mali saydamlık ve hesap verebilirlik alanında önemli adımlar atılmıştı. Amaç, kamu maliyesinin bütün unsurlarını ortak bir mali yönetim anlayışı içerisinde toplamak ve kamu kaynaklarının kullanımını daha görünür hale getirmekti.

Ancak son yıllarda ortaya çıkan tablo, bu anlayışın giderek aşındığına işaret etmektedir. Kamu bankaları, KİT'ler, Türkiye Varlık Fonu, bütçe dışı fonlar, Hazine garantileri ve Kamu-Özel İş Birliği projeleri üzerinden yürütülen mali işlemler, kamu adına üstlenilen yükümlülüklerin önemli bir bölümünün merkezi yönetim bütçesinin dışında şekillenmesine yol açmaktadır.

Sonuç olarak bütçe rakamları ile kamunun gerçek mali yükümlülükleri arasındaki mesafe giderek açılmaktadır. Bu durumun etkileri yalnızca mali göstergelerle sınırlı değildir. Aynı zamanda demokratik denetim mekanizmaları üzerinde de doğrudan sonuçlar doğurmaktadır.

Çünkü bütçe dışında oluşan mali yükümlülükler arttıkça TBMM'nin bütçe hakkının kapsamı daralmakta, millet adına yapılan mali denetimin etkinliği zayıflamakta ve kamuoyunun devletin gerçek mali durumunu değerlendirmesi güçleşmektedir.

Oysa mali şeffaflık yalnızca harcanan paranın açıklanması değildir. Aynı zamanda gelecekte harcanması muhtemel kaynakların, üstlenilen risklerin ve kamu adına verilen taahhütlerin de görünür kılınmasıdır. Şeffaflığın azaldığı yerde belirsizlik artar. Belirsizliğin arttığı yerde risk algısı yükselir. Risk algısının yükseldiği yerde ise borçlanma maliyetleri artar, yatırımcı güveni zayıflar ve ekonomik kırılganlıklar derinleşir. Sonuçta ortaya çıkan maliyet yalnızca kamu kurumlarının değil, toplumun tamamının omuzlarına yüklenir.

ÇÖZÜM: Devletin Konsolide Bilançosunu Açıklamak

Türkiye'nin karşı karşıya olduğu sorun, kamu maliyesinde kullanılan araçların çeşitlenmesi değil; bu araçların doğurduğu mali risklerin bütüncül bir çerçevede izlenememesidir. Kamu bankaları, KİT’ler, Türkiye Varlık Fonu, Hazine garantileri ve KÖİ projeleri tek tek değerlendirildiğinde belirli amaçlara hizmet eden yapılar olarak görülebilir. Ancak bu yapıların tamamı birlikte ele alınmadığında, devletin gerçek mali yükümlülüklerini ve geleceğe ilişkin risklerini sağlıklı biçimde değerlendirmek mümkün değildir.

Bu nedenle Türkiye'nin ihtiyacı yeni fonlar, yeni garantiler veya yeni bütçe dışı mekanizmalar değil; kamu maliyesinin tamamını görünür kılacak kapsamlı bir mali şeffaflık reformudur.

Gelişmiş ülkelerde ve uluslararası kuruluşların önerilerinde giderek öne çıkan yaklaşım, kamu maliyesinin yalnızca bütçe gerçekleşmeleri üzerinden değil, devletin tüm varlık ve yükümlülüklerini kapsayan konsolide mali tablolar üzerinden değerlendirilmesidir. Çünkü modern kamu maliyesinde önemli olan yalnızca yıllık gelir-gider dengesi değil, devletin toplam mali pozisyonudur.

Türkiye'de de merkezi yönetim bütçesini aşan, kamu kesiminin bütününü kapsayan bir “Konsolide Kamu Maliyesi Bilançosu” hazırlanması artık bir tercih değil, bir ihtiyaç haline gelmiştir. Bu kapsamda; Merkezi yönetim bütçesi, Kamu iktisadi teşebbüsleri, Kamu bankaları, Türkiye Varlık Fonu ve bağlı şirketleri, Hazine garantileri, Kamu-Özel İş Birliği projelerinden kaynaklanan yükümlülükler, Diğer koşullu yükümlülükler, tek bir mali çerçeve içerisinde değerlendirilmeli ve düzenli olarak kamuoyuyla paylaşılmalıdır.

Bunun yanında, Türkiye Varlık Fonu’nun borçlanmaları, teminat işlemleri ve üstlendiği mali riskler uluslararası egemen varlık fonu standartlarına uygun şekilde raporlanmalıdır. KÖİ projelerinin toplam garanti yükü, sözleşme süreleri ve gelecekteki ödeme takvimleri düzenli olarak yayımlanmalıdır. Kamu bankalarının üstlendiği görevlerin mali etkileri bütçe üzerindeki muhtemel sonuçlarıyla birlikte açıklanmalıdır.

Aynı şekilde, kamu maliyesinin görünmeyen alanını oluşturan koşullu yükümlülükler için düzenli risk raporları hazırlanmalı ve kamuoyu bu konuda bilgilendirilmelidir. Şeffaflığın amacı yalnızca mevcut tabloyu göstermek değil, gelecekte ortaya çıkabilecek mali riskleri de görünür hale getirmektir. Daha da önemlisi, bu süreç TBMM'nin bütçe hakkını güçlendirecek yeni denetim mekanizmalarıyla desteklenmelidir. Çünkü kamu adına üstlenilen her yükümlülük, hangi kurum üzerinden gerçekleştirilirse gerçekleştirilsin, sonuçta vatandaşın vergileriyle ilişkilidir.

SONUÇ: Görünmeyen Borç da Borçtur

Türkiye'nin kamu maliyesi son yıllarda önemli bir dönüşüm yaşamaktadır. Bu dönüşümün en belirgin özelliği ise mali yükümlülüklerin giderek daha büyük bir bölümünün merkezi yönetim bütçesinin dışına taşınmasıdır.

Görev zararları, kamu bankalarının üstlendiği mali görevler, KİT’lerin finansman ihtiyaçları, Türkiye Varlık Fonu'nun faaliyetleri, Hazine garantileri ve Kamu-Özel İş Birliği projelerinden kaynaklanan yükümlülükler birlikte değerlendirildiğinde, resmi bütçe rakamlarının ötesinde çok daha geniş bir mali alanın oluştuğu görülmektedir.

Elbette burada tartışılan konu bu araçların varlığı değildir. Kamu bankaları ekonomik istikrarı destekleyebilir, KİT’ler stratejik sektörlerde faaliyet gösterebilir, KÖİ projeleri altyapı yatırımlarını hızlandırabilir ve Türkiye Varlık Fonu belirli kalkınma hedeflerine katkı sağlayabilir. Sorun, bu yapıların kamu adına üstlendikleri mali risklerin ne ölçüde görünür olduğu ve kamuoyunun denetimine ne kadar açık bulunduğudur.

Çünkü mali disiplin yalnızca bütçe açığını kontrol altında tutmakla sağlanamaz. Gerçek mali disiplin, devlet adına üstlenilen tüm yükümlülüklerin eksiksiz biçimde ortaya konulmasıyla mümkündür. Bugün bütçe dışında görünen birçok yükümlülük, yarının bütçesinde harcama olarak karşımıza çıkma potansiyeline sahiptir. Bugün farklı kurumların bilançolarında taşınan riskler, yarın Hazine'nin ve dolayısıyla toplumun ortak yükümlülüğüne dönüşebilir. Kamu maliyesinin tarihi, görünmeyen yükümlülüklerin zaman içinde görünür borçlara dönüşmesinin sayısız örneğiyle doludur.

Bu nedenle asıl soru, resmi bütçe açığının ne kadar olduğu değil; devlet adına üstlenilen toplam mali riskin ne kadarının görülebildiğidir. Şeffaflığın olmadığı yerde belirsizlik büyür. Belirsizliğin arttığı yerde güven azalır. Güvenin azaldığı yerde ise maliyet yükselir.

Sonunda bu maliyet daha yüksek vergiler, daha fazla borçlanma, daha pahalı kamu finansmanı veya daha sınırlı kamu hizmetleri olarak vatandaşın karşısına çıkar. Türkiye'nin önünde bugün iki farklı yol bulunmaktadır.

Birinci yol, mali yükümlülüklerin farklı kurumlar ve mekanizmalar içerisinde dağılmaya devam ettiği, kamu maliyesinin giderek daha karmaşık ve daha zor izlenebilir hale geldiği mevcut yapının sürdürülmesidir. İkinci yol ise bütçe birliği, mali saydamlık ve hesap verebilirlik ilkelerini yeniden kamu maliyesinin merkezine yerleştiren; devlet adına üstlenilen tüm yükümlülükleri tek bir mali çerçevede görünür kılan bir reform anlayışının benimsenmesidir.

Tercih yalnızca teknik bir maliye politikası tercihi değildir. Bu tercih aynı zamanda vatandaşın bütçe hakkı, kamu yönetimine duyulan güven ve demokrasinin hesap verebilirlik kapasitesiyle doğrudan ilgilidir. Çünkü kamu maliyesinde değişmeyen temel gerçek şudur: Görünmeyen borç da borçtur. Ve görünmeyen riskler ortadan kalkmaz; yalnızca geleceğe ertelenir.

Bugün Türkiye'nin ihtiyaç duyduğu şey, yeni mali sis perdeleri değil; devletin gerçek bilançosunu bütün açıklığıyla ortaya koyacak daha güçlü bir mali şeffaflık anlayışıdır.”

Eğitim ile sanayi dünyasını buluşturan bu anlamlı iş birliği kapsamında Sunar Yatırım, üniversiteye mutfak ekipmanı ve donanım desteği sağlayarak son derece modern bir uygulama mutfağının kurulmasına öncülük ediyor. Gastronomi ve Mutfak Sanatları alanında öğrenim gören genç yeteneklerin teorik eğitimlerini en üst düzey pratik imkanlarla birleştirebileceği bu özel akademi, sektörel ihtiyaçlara doğrudan yanıt verecek. Öğrenciler, profesyonel mutfak koşullarında dünya mutfaklarından geleneksel Çukurova lezzetlerine kadar geniş bir yelpazede deneyim kazanma şansı yakalayacak.

Üniversite ve Sanayi İş Birliğiyle Adana Gastronomisi Zirveye Taşınıyor

İmzalanan protokolün töreninde taraflar, bu tür ortaklıkların bölge kalkınması açısından taşıdığı kritik öneme dikkat çekti. Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nin akademik birikimi ile Sunar Yatırım’ın sektörel tecrübesini buluşturan Sunar Gastronomi ve Mutfak Sanatları Akademisi, sadece bir eğitim alanı olmanın ötesinde kentin gastronomik değerlerini ulusal ve uluslararası platformlarda tanıtan bir merkez haline gelecektir. Kurulacak modern altyapı sayesinde geleceğin nitelikli şeflerini sektöre kazandıracak olan bu değerli yatırım, Adana'nın adını gastronomi turizminde de hak ettiği üst sıralara taşıyacak.

"Çukurova'nın Toprakları Ülke Gıda Arz Güvenliği İçin Hayati Öneme Sahip"

Program sırasında değerlendirmelerde bulunan Adana İl Tarım ve Orman Müdürü Atilla Bayazıt, Çukurova'nın eşsiz ve verimli topraklarının Türkiye tarımı açısından taşıdığı stratejik değere dikkat çekti. İl Müdürü Bayazıt, yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

"İlimizde kademeli olarak başlayan yağlık ayçiçeği hasadında üreticilerimiz açısından verimli ve bereketli bir sezon geçirilmektedir. Çukurova'nın bereketli topraklarında emekle yetiştirilen her ürün, hem üreticimizin alın terinin karşılığı hem de ülkemizin gıda arz güvenliğine önemli bir katkıdır. Üreticilerimizin özverili çalışmaları sayesinde kaliteli ve yüksek verimli bir hasat dönemi yaşanmasından memnuniyet duyuyoruz. Tüm çiftçilerimize bol kazançlı ve bereketli bir hasat sezonu diliyorum."

Hasat programı, protokol üyelerinin üreticilerle gerçekleştirdiği tarımsal değerlendirmelerin ardından tarladaki hasat çalışmalarının yerinde incelenmesiyle sona erdi.

Tarihin ve doğanın izlerinin sürüldüğü Kadeş Barış Yolu Kültür Rotası kapsamında, bölgenin turizm vizyonuna katkı sunacak ilk deneme yürüyüşü başarıyla gerçekleştirildi. Doğa ve tarih tutkunlarını bir araya getiren bu anlamlı etkinlikte, katılımcılar Adana'nın benzersiz coğrafyasında unutulmaz bir deneyim yaşadı.

Saint James Manastırı ve Avcıpınarı Etaplarında Eş Zamanlı Adımlar

Kadeş Barış Yolu Kültür Rotası'nın en kritik ve dikkat çekici güzergahları arasında yer alan Saint James Manastırı ile Avcıpınarı etaplarında eş zamanlı olarak başlatılan yürüyüş programı, geniş bir katılımla hayata geçirildi. Farklı noktalardan hareket eden doğa kaşifleri, bölgenin tarihi dokusunu yakından inceleme ve coğrafi zenginliklerini yerinde gözlemleme fırsatı buldu. Uzman rehberler eşliğinde gerçekleştirilen yürüyüş boyunca katılımcılar hem spor yapmanın keyfini çıkardı hem de Adana'nın köklü geçmişine tanıklık eden tarihi kalıntıları keşfetti.

Obruk Şelalesi'nde Buluşan Rotalar Coşkuyla Tamamlandı

İki ayrı güzergahtan yola çıkarak adımlarını doğanın kalbine atan yürüyüş grupları, planlanan rotanın sonunda Adana'nın saklı cennetlerinden biri olan Obruk Şelalesi’nde bir araya geldi. Şelalenin muazzam manzarasında buluşan katılımcılar, zorlu ama bir o kadar keyifli geçen yürüyüşün ardından hatıra fotoğrafları çekilerek bu tarihi günü ölümsüzleştirdi. Adana Büyükşehir Belediyesi yetkilileri, kentin eşsiz güzelliklerini keşfetmeye, korumaya ve geleceğe taşımaya yönelik bu tarz kültürel ve sportif faaliyetlerin artarak devam edeceğini vurguladı.

Adana'nın üretim ve katma değeri büyüten vizyonun adı olduğunu ifade eden Faruk Aytek, kentin enerji alanındaki kritik rolüne dikkat çekti. Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Irak-Türkiye Petrol Boru Hatlarının sağlayacağı kapasite sayesinde Ceyhan'ın gelecekte çok daha stratejik bir konuma geleceğini vurgulayan Aytek, bölgeyi günlük 3 ile 3,5 milyon varillik petrol ticaretinin gerçekleştiği küresel bir enerji merkezi haline getirmeyi hedeflediklerini belirtti.

Türkiye Yüzyılı Vizyonuyla Yatırımlar Sürecek

Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde çalışmaların kararlılıkla sürdürüldüğünü dile getiren Aytek, Adana'nın enerjideki gücünün Türkiye Yüzyılı'nın üretim, yatırım ve kalkınma hamlesine dönüştürüleceğini kaydetti. Milletvekili Aytek, Ceyhan'ı ülkenin enerji vizyonunda hak ettiği en güçlü konuma taşımaya devam edeceklerini sözlerine ekledi.

"Kızım Dünyaya Geldi Ama Kimliği Bile Yok"

Birlikte yaşadığı şahsın baskıları yüzünden hayatının altüst olduğunu belirten genç kadın, dünyaya gelen çocuklarının kimliğinin dahi olmadığını söyledi. S.M., "Sürekli başkalarıyla görüşmem için zorluyordu. Görüşmediğim için beni dövüyordu. Ben evden kaçtım. 5 yıldır birlikte yaşıyoruz. Kızım dünyaya geldi ama kimliği bile yok" ifadelerini kullandı.

"Çalışıp Kazandığım Parayı Alıyor, Hastaneden Zorla İşe Gönderiyordu"

Ekonomik olarak da ağır baskı altında kaldığını dile getiren S.M., sanılanın aksine tekstilde çalışarak para kazanmaya çalıştığını ancak kazancına da el konulduğunu belirtti. Genç kadın, "Git para getir diyor. 'Para getirmezsen bu eve gelme' diyor. Beni fuhşa zorluyordu ama ben yapmıyordum. Gidip tekstilde çalışıyordum. Çalışıp kazandığım parayı ona veriyordum. Hem paramı alıyor hem de beni dövüyordu" dedi.

Doğum yaptıktan hemen sonra dahi çalışmaya zorlandığını vurgulayan S.M., yaşadığı korkuyu şu sözlerle aktardı: "Kızım dünyaya geldi. Ben hastanedeydim ama beni zorla işe gönderdi. Çok korktuğum için işe gittim. Daha önce kameralara yansıyan görüntüler de var. Saçımdan tuttu ve beni merdivenlere attı." Güvenlik kameralarına yansıyan şiddet görüntülerinin de delil olarak yer aldığı olayla ilgili adli soruşturma sürerken, mağdur kadının verdiği hukuk mücadelesi devam ediyor.

Çukurova'nın Beyaz Altını Tarihe Karışıyor

Geçmişte pamuk üretiminin merkezi olan Çukurova'da artık pamuğun çok nadir yetiştirildiğine dikkat çeken tecrübeli zanaatkar, el emeği pamuk yorganların yerini sentetik ve hazır ürünlerin aldığını belirtti. Elle toplanan pamuğun bir zamanlar altın değerinde olduğunu hatırlatan Tuncay, geçmişe ve öz değerlere sahip çıkılması gerektiğini vurgulayarak, "Eskiden yataklar yorganlar hep pamuktan olurdu. O zamanlar sıhhat vardı. Nesil değişti, insan değişti, hayat değişti. Çukurova'da pamuk bitti. Eskiden Çukurova demek pamuk demekti. Pamuklar elle toplanırdı. Elle toplanan pamuk altın değerindeydi. Artık ekilmiyor ve biçilmiyor. Pamuk üretimi çok nadir yapılıyor. Eskiden biz köylere giderdik yol boyu her yerin pamuktan bembeyaz olduğunu görürdük. İnsanlar geçmişini unutmasın. Geçmişini unutan her şeyi unutur. Sen bunları unutup dışarıya bağımlı olursan iş biter" diyerek uyarıda bulundu.

Sanata olan ilgisini azmi ve üretkenliğiyle birleştiren Damla Kaya, duygu dünyasını ve hayal gücünü tuvale yansıttığı eserleriyle ziyaretçilerin beğenisini kazandı. Renklerin güçlü anlatımı ve özgün bakış açısıyla hazırlanan eserler, sanatseverlerden tam not alırken, sergi boyunca ziyaretçiler tarafından ilgiyle incelendi. Damla Kaya’nın sanat yolculuğu, sanatın engel tanımayan evrensel bir değer olduğunu bir kez daha ortaya koydu.

Açılışta sergiyi gezen İl Müdürü Emre Duru, Damla Kaya’nın eserlerini inceleyerek sanatçıyı tebrik etti. Sanatın bireylerin kendilerini ifade etmelerinde evrensel bir dil olduğunu belirten İl Müdürü Duru, özel gereksinimli bireylerin kültür ve sanat alanındaki üretimlerinin toplumun kültürel zenginliğine önemli katkılar sunduğunu ifade etti.

Adana Müze Kompleksi’nin yalnızca tarihî eserlerin sergilendiği bir mekân olmadığını, aynı zamanda yaşayan kültür ve sanatın merkezi olduğunu vurgulayan İl Müdürü Duru; kompleksin yıl boyunca resim sergileri, konserler, söyleşiler, atölye çalışmaları ve birçok kültürel etkinliğe ev sahipliği yaparak sanatçılar ile sanatseverleri buluşturduğunu belirtti. Kültürel üretimin desteklenmesi ve farklı yeteneklerin görünür kılınmasının önemine dikkat çeken Duru, bu tür organizasyonların Adana’nın kültür ve sanat hayatına önemli katkılar sunduğunu ifade etti.

Yoğun katılım ve büyük ilgiyle gerçekleşen sergi açılışı, ziyaretçilerin eserleri incelemesi, sanatçı Damla Kaya ile bir araya gelerek eserleri hakkında sohbet etmesi ve emeği geçenlere teşekkürlerini iletmesinin ardından sona erdi.

Bu tür etkinliklerle Adana Müze Kompleksi, geçmişin kültürel mirasını korumanın yanı sıra günümüz sanatçılarına da kapılarını açarak kentin kültür ve sanat yaşamına değer katmaya devam ediyor.

Toplum güvenliğini tehdit eden bireysel silahlanmanın önüne geçilmesi amacıyla mahallelerde vatandaşlarla bir araya gelen jandarma ekipleri; ruhsatsız silah bulundurmanın hukuki sonuçları, silah kullanımının oluşturabileceği riskler ve bireysel silahlanmanın toplum üzerindeki olumsuz etkileri hakkında bilgilendirmelerde bulunuyor.

Gerçekleştirilen faaliyetlerde; düğün, nişan, asker uğurlaması ve benzeri kutlamalarda havaya ateş açılmasının telafisi mümkün olmayan can kayıpları ve yaralanmalara neden olabileceği, ruhsatsız silah bulundurmanın ve kullanmanın ciddi adli ve idari yaptırımlar doğurduğu, silahların çocukların erişebileceği alanlarda bulundurulmaması ve güvenli şekilde muhafaza edilmesinin hayati önem taşıdığı anlatılıyor.

Vatandaşlara, bireysel silahlanmanın yalnızca silahı taşıyan kişiyi değil, tüm toplumu etkileyen önemli bir güvenlik sorunu olduğu hatırlatılırken, ruhsatsız silah bulundurulmaması, kutlamalarda kesinlikle silah kullanılmaması ve silahla ilgili şüpheli durumların vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'ne bildirilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Mahallelerde vatandaşlarla birebir görüşen jandarma ekipleri, suçun oluşmadan önlenmesinde toplumun her kesiminin sorumluluk taşıdığına dikkat çekerek, bilinçli davranışların ve toplumsal duyarlılığın can kayıplarının önlenmesinde büyük önem taşıdığını ifade ediyor. Yüz yüze gerçekleştirilen bilgilendirme faaliyetleriyle özellikle kırsal mahallelerde yaşayan vatandaşların bireysel silahlanma konusunda farkındalık düzeyinin artırılması hedefleniyor.

Edinilen bilgilere göre, Adana Valiliği tarafından yürütülen Adana Kalkınma Programı kapsamında sürdürülen bu çalışmalar il genelindeki jandarma sorumluluk sahasında planlı şekilde devam ediyor. Vatandaşlarla birebir temas kurularak gerçekleştirilen farkındalık faaliyetleriyle ruhsatsız silah kullanımının ve bireysel silahlanmanın azaltılması, toplumsal huzur ve güvenliğin güçlendirilmesi ile can kayıplarının önlenmesine katkı sağlanması amaçlanırken, benzer bilinçlendirme çalışmalarının farklı toplumsal konularda da sürdürüldüğü öğrenildi.

Yaralılar Hastaneye Kaldırıldı

Açılan ateş sonucunda kahvehanede bulunan 3 kişi yaralandı. Çevredekilerin ihbarı üzerine olay yerine çok kısa sürede çok sayıda polis ve sağlık ekibi sevk edildi. Sağlık ekipleri yaralılara olay yerinde yaptıkları ilk müdahalenin ardından 3 kişiyi kentteki çeşitli hastanelere kaldırdı.

Polis Kaçan Şüphelinin Peşinde

Saldırı sonrasında bölgede geniş güvenlik önlemleri alan polis ekipleri, Olay Yeri İnceleme ekipleriyle birlikte kahvehande ve çevresinde detaylı delil çalışması gerçekleştirdi. Emniyet güçleri, olay yerinden kaçan şüphelinin kimliğini belirlemek ve yakalamak için kapsamlı bir operasyon başlattı.

• Toplam 33 bin 428 kişinin Genel Bilgi Toplama (GBT) sorgusu yapıldı.

• Çeşitli suçlardan arandığı tespit edilen 62 şüpheli yakalanarak gözaltına alındı.

Trafik Denetimlerinde 3 Milyon 924 Bin TL Ceza

Trafik ekiplerinin kentin farklı noktalarında gerçekleştirdiği denetimlerde toplam 9 bin 52 araç kontrol edildi. Kurallara uymadığı belirlenen 263 sürücüye toplam 3 milyon 924 bin TL idari para cezası kesilirken, 6 araç trafikten men edildi. Ayrıca gerçekleştirilen kontrollerde 2 çalıntı motosiklet ele geçirildi.

İş Yerleri, Dilenciler ve Ruhsatsız Silahlar Denetlendi

Asayiş ve kamu düzeninin sağlanması amacıyla yürütülen denetimlerde diğer suç unsurları ve usulsüzlükler de es geçilmedi:

• Umuma açık iş yerlerine yönelik yapılan denetimlerde usulsüzlük tespit edilen 20 iş yeri hakkında yasal işlem yapıldı.

• Kavşaklarda dilencilik ve seyyar satıcılık yaptığı belirlenen 21 kişiye toplam 37 bin 66 TL idari para cezası uygulandı.

• Şüpheli araçlarda ve şahıslar üzerinde yapılan aramalarda 3 ruhsatsız tabanca, 4 ruhsatsız av tüfeği, 2 kurusıkı tabanca, 5 kesici ve delici alet, 47 mermi ile 58 adet uyuşturucu hap ele geçirildi.

Emniyet yetkilileri, Adana'daki huzur ve güven ortamının devamını sağlamak amacıyla bu tür kapsamlı uygulamaların aralıksız bir şekilde sürdürüleceğini bildirdi.

Yeni Parti’nin Adana’daki teşkilatlanma çalışmaları sürerken, Seyhan İlçe Başkanlığı için beklenen atama gerçekleşti. Edinilen bilgilere göre, Mehmet Şahin Gümüş, Yeni Parti Seyhan İlçe Başkanı olarak atandı. Gerçekleşen atamayla birlikte Yeni Parti’nin Seyhan’daki teşkilatlanma sürecinin hız kazanması bekleniyor.

Büyük yıkıma neden olan afetin ardından hayatını kaybedenlerin sayısı 235'e, yaralı sayısı ise 4 bin 300'e yükselirken, aralarında Türkiye'nin de bulunduğu çok sayıda ülke arama-kurtarma ve insani yardım ekiplerini bölgeye göndermek için harekete geçti.

316 kişi kurtarıldı, aramalar sürüyor

374 yolcunun bulunduğu feribotta büyük panik yaşanırken, olay yerine çok sayıda arama-kurtarma ekibi sevk edildi. Sahil Güvenlik ekipleri ve yerel balıkçıların desteğiyle yürütülen çalışmalarda 316 kişi sağ olarak kurtarıldı.

Filipinler Sahil Güvenlik Güney Mindanao Bölge Komutanı Romel Dua, yaptığı açıklamada, 15 kişinin cansız bedenine ulaşıldığını, 43 kişinin ise kayıp olarak arandığını duyurdu.

Umutlu bekleyiş sürüyor

Kazanın ardından bölgede geniş çaplı arama-kurtarma operasyonu başlatıldı. Dalgıçlar ve deniz devriyeleri, kayıp yolculara ulaşmak için çalışmalarını aralıksız sürdürüyor. Yetkililer, deniz koşulları ve gece karanlığının çalışmaları zorlaştırdığını ancak umutların henüz tükenmediğini belirtti.

Soruşturma başlatıldı

Feribotun batma nedenine ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmazken, kazanın mekanik arıza mı, aşırı yük mü yoksa hava koşulları mı nedeniyle meydana geldiğinin belirlenmesi için detaylı soruşturma başlatıldığı bildirildi.

Yetkililer, hayatını kaybedenlerden 89 kişinin kimlik tespitinin henüz yapılamadığını ifade ederken, yangının çıkış nedeninin araştırılmaya devam ettiğini duyurdu.

3 Kişi ‘Cinayet’ Suçlamasıyla Gözaltında

Binanın bakım çalışmalarını yürüten Prestige Construction adlı şirketten 3 kişi, güvenli olmayan malzeme kullanıldığı iddiasıyla “cinayet” suçlamasıyla gözaltına alınmıştı. Gözaltına alınanların şirketin iki yöneticisi ile bir mühendislik danışmanı olduğu belirtildi.

Hong Kong’un 1948’den Bu Yana En Ölümcül Yangını

Yetkililer, bu facianın 1948’de 176 kişinin öldüğü depo yangınından bu yana Hong Kong’daki en ölümcül yangın olduğunu bildirdi. 1962’de Sham Shui Po’daki bir binada çıkan yangında 44 kişi hayatını kaybetmiş, depolanan havai fişeklerin alevleri hızla yayması nedeniyle yüzlerce kişi evsiz kalmıştı.

Yerel basına göre kaza sabaha karşı 03.53’te meydana geldi. Dubai’den kalkan uçak, Emirates Havayolları adına gerçekleştirdiği seferin inişi sırasında kontrolden çıkarak pist yakınındaki yer hizmetleri aracına çarptı ve ardından denize sürüklendi. Bu nedenle Hong Kong Uluslararası Havalimanı’nın kuzey pisti geçici olarak trafiğe kapatıldı.

Emirates Havayolları’ndan yapılan açıklamada, uçağın ACT Havayolları’ndan kiralandığı doğrulanarak, “Mürettebatın tamamı güvende ve uçakta kargo bulunmamaktadır” denildi. Kazanın kesin nedeni için soruşturma başlatıldı.

Çin’de uçuşlar iptal edildi, otoyol ulaşıma kapatıldı

Çin’in güneyinde de etkili olan tayfun, ülkenin Guangdong, Hunan ve Jiangxi bölgelerine bir saat içinde 70 milimetreden fazla yağış bırakırken, söz konusu bölgelerde sabah uçuşlarının yüzde 20’sinin de iptal edilmesine neden oldu. Ayrıca, önemli bir tekstil merkezi olan Quanzhou şehrine gerçekleştirilen uçuşların da 3’te 1’inden fazlası ertelendi. Guangdong bölgesindeki Meizhou şehrindeki yetkililer ise şiddetli yağış nedeniyle bölgedeki bütün otoyolların ulaşıma kapatıldığındı açıkladı. Ayrıca, Zhejiang bölgesinde bulunan Shenzen ile Hangzhou kentlerini birbirine bağlayan yaklaşık bin 200 kilometrelik hızlı tren hattında da seferler geçici olarak durduruldu.

Çin’de afet yardımları 5,8 milyar yuan değerine ulaştı

Çin hükümeti tarafından yapılan açıklamada, ülkenin kuzey ve güney bölgelerinde etkili olan rekor yağışlarla mücadele kapsamında ilave kaynak sağlandığı belirtildi. Açıklamada, ülkedeki afet yardımı çalışmaları için 430 milyon yuan değerinde bir bütçe hazırlandığını belirtildi. Son sayılarla birlikte Nisan ayından bu yana hazırlanan afet yardımı bütçesi 5,8 milyar yuan değerine ulaştı.

Tayfun, tropik fırtına seviyesine geriledi

Tayvan üzerinden Çin’e ulaştıktan sonra yavaşlayarak tayfun tropik fırtına seviyesine gerileyerek, saatte 30 ila 35 kilometre hızla ülkenin kuzeybatısına ilerlemeye devam ediyor. Uzmanlar, olumsuz hava şartlarının ekonomi devi ülke için giderek daha büyük bir tehdit oluşturduğu konusunda da uyarıda bulundu.

75 bin kişi tahliye edilmişti

Çin’in güneyinde geçtiğimiz hafta yaşanan yağışlarda ise Hong Kong’da 1884 yılından bu yana Ağustos ayının en şiddetli yağışı kaydedilmiş, 2 Ağustos - 6 Ağustos tarihleri arasında 622.6 milimetre yağışın yaşandığı Guangzhou şehrinde ise 75 bin kişi tahliye edilirken, 7 kişi de hayatını kaybetmişti.

Kerr County Şerifi Larry Leitha, yalnızca kendi bölgelerinde 84 kişinin hayatını kaybettiğini, bunların 28’inin çocuk olduğunu açıkladı.
Komşu bölgelerde de tablo ağır:

• Travis County: 7 ölü, 10 kayıp

• Burnet County: 4 ölü, 2 kayıp

• Kendall County: 6 ölü

• Williamson County: 2 ölü, 1 kayıp

• Tom Green County: 1 can kaybı

Yetkililer, sellerin etkili olduğu bölgelerde su seviyesinin yer yer 2 metreye ulaştığını ve birçok yerleşim biriminin hâlâ tahliye sürecinde olduğunu belirtti.

Merkez Çukurova ilçesine bağlı Salbaş Mahallesi Fadıl köy mevkiinde ormanlık alanda yangın çıktığını gören vatandaşlar durumu ekiplere bildirdi. Bunun üzerine olay yerine Adana Orman Bölge Müdürlüğü ekipleri sevk edildi. Ekiplerin yangını kontrol altına almak için çalışmaları devam ediyor. Yangına havadan iki helikopter karadan ise çok sayıda ekip müdahale ediyor.

Alevlerin sardığı iki katlı otobüs itfaiye ekiplerince yaklaşık bir saatte söndürülürken, yangının nedenine ilişkin inceleme başlatıldı. Görgü tanıkları tarafından yapılan açıklamaya göre otobüs, ön lastiğinin patlaması sonucu otoyoldaki beton bariyere çarpmasının ardından alev aldı. Olay sırasında 48 yaşındaki otobüs şoförünün kaçtığı ve arama operasyonu başlatıldığı bildirildi.

Olay yerine itfaiye ve polis ekipleri sevk edilirken, kazayla ilgili soruşturma başlatıldı.

Dnipropetrovsk Bölge Valisi Serhiy Lysak ise hava kuvvetlerinin bölgede 5 İHA ve 1 füzeyi etkisiz hale getirdiğini açıkladı. Düzenlenen saldırılarda 2 kişinin yaralandığını kaydeden Lysak, 12 ev ile elektrik ve gaz boru hatlarında hasar oluştuğunu söyledi.

Lviv bölgesel yönetimi tarafından yapılan açıklamada da etkisiz hale getirilen insansız hava aracı parçalarının bir sanayi bölgesine düşmesi sonucu 4 kamyonetin alev aldığı ifade edildi. Yangına 32 itfaiyeciden oluşan bir ekibin müdahale ettiği ve saldırıda yaralanan olmadığı bildirdi.

Alaska Valisi Mike Dunleavy, Ketchikan için acil durum ilan etti. Afet bölgesinde riskli alanlar tahliye edilirken, bir lise geçici olarak tahliye merkezine dönüştürüldü. Telefon, internet ve elektrik kesintisi yaşanan bölgede gece saatleri itibarıyla çok sayıda ev ve iş yerine yeniden hizmet verilmeye başlandı.