Facianın ardından bölgede adeta can pazarı yaşandı. Kazaya çevrede bulunan otomobil ve motosikletlerin de karıştığı öğrenildi. Çarpmanın hemen ardından otobüs alev alırken, yangın sırasında zaman zaman patlamalar meydana geldi. Olay yerine çok sayıda itfaiye, sağlık ve kurtarma ekibi sevk edildi. Ekiplerin yoğun müdahalesi sonucu yangın yaklaşık 10 dakika içerisinde kontrol altına alındı.

Tayland basınında yer alan bilgilere göre hayatını kaybedenlerin tamamının otobüs yolcuları olduğu belirtildi. Yaralılar çevredeki hastanelere kaldırılırken, bazı yaralıların durumunun ağır olduğu ifade edildi.

Kaza sonrası bölge güvenlik çemberine alınırken, sivil trafik tamamen durduruldu. Polis ekipleri ve ilgili kurumların olay yerindeki incelemelerinin sürdüğü bildirildi. Yetkililer, kazanın kesin nedeninin yapılacak teknik incelemenin ardından netleşeceğini açıkladı.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, bazı Filistin yanlısı yürüyüşlerin yasaklanmasının “haklı gerekçeleri olabileceğini” belirterek tartışma yaratan açıklamalarda bulundu. Starmer, ülkede son dönemde artan Yahudi karşıtı olayların ardından güvenlik önlemlerinin gözden geçirildiğini ifade etti.

Özellikle Kuzey Londra’daki Golders Green bölgesinde iki kişinin bıçaklanması gibi olayların ardından hükümete baskı artarken, bölgenin büyük bir Yahudi topluluğuna ev sahipliği yaptığı biliniyor. Starmer, bazı Yahudi vatandaşların protestoların “tekrarlayan niteliğinden” ciddi şekilde etkilendiğini kendisine ilettiğini söyledi.

Eski bir insan hakları avukatı ve başsavcı olan, eşi Yahudi kökenli Starmer, BBC’ye yaptığı açıklamada ifade özgürlüğü ve barışçıl protestoları savunduğunu vurguladı. Ancak “İntifadayı küreselleştirin” gibi sloganların kabul edilemez olduğunu belirterek, bu tür söylemlere karşı daha sert önlemler alınması gerektiğini ifade etti.

“İntifada” teriminin 1987–1993 ve 2000’li yılların başında İsrail’e karşı Filistinli sivillerin ayaklanmalarını ifade ettiğini hatırlatan Starmer, bu tür sloganların Yahudi toplumu tarafından “çok tehlikeli” olarak görüldüğünü söyledi.

Başbakan ayrıca, yürüyüşlerde kullanılan dilin daha sıkı denetlenmesi gerektiğini ve bazı durumlarda protestoların tamamen yasaklanmasının gündeme gelebileceğini dile getirdi. Geçtiğimiz yıl Aralık ayında Londra ve Manchester’da polis, “İntifadayı küreselleştirin” sloganını atan kişilerin tutuklanacağını açıklamıştı.

Lübnan resmi ajansı Ulusal Haber Ajansı (NNA) tarafından aktarılan bilgilere göre, İsrail güçleri Nabatiye’ye bağlı Adshit kasabasına hava saldırısı düzenledi. Ayrıca Kfardjal-Nabatiye yolu üzerinde seyreden bir araç, insansız hava aracıyla hedef alındı. Söz konusu yolun daha önce de benzer saldırılara maruz kaldığı, İsrail’in bu araçların Hizbullah mensuplarını taşıdığı iddiasında bulunduğu ifade ediliyor.

Bölgedeki gerilim yalnızca hava saldırılarıyla sınırlı kalmadı. Froun, Ghandoorieh ve Wadi al-Slouqi kasabalarının çevresinde topçu bombardımanının yeniden başladığı bildirildi. Şafak vakti itibarıyla saldırıların şiddetlenerek devam ettiği kaydedildi.

Öte yandan İsrail ordusunun Ramya ve Qouzah kasabalarına ağır makineli tüfeklerle ateş açtığı, Froun kasabasının ise yoğun topçu atışlarına maruz kaldığı belirtildi. Tüm bu gelişmeler, bölgede daha önce ilan edilen ateşkese rağmen çatışmaların sürdüğünü ortaya koydu.

İsrail ordusunun, güney Lübnan’daki sivillere yönelik uyarılar yaparak bölge halkını evlerini terk etmeye zorladığı da bildirildi. Yaşanan son gelişmeler, bölgede tansiyonun yeniden yükseldiğine işaret ediyor.

Donald Trump’ın da katıldığı etkinlik, Washington’daki Washington Hilton Oteli’nde düzenlenirken, konuşma öncesi silah seslerinin duyulmasıyla salonda büyük panik yaşandı. Görgü tanıkları, davetlilerin masaların altına saklandığını ve koruma ekiplerinin sahnede uzun namlulu silahlarla pozisyon aldığını aktardı.

Gizli Servis ekipleri, Trump’ın yanı sıra First Lady Melania Trump ve kabine üyelerini de hızla salondan çıkardı. Olayda herhangi bir yaralanma olmadığı ve Trump’ın güvende olduğu bildirildi.

Güvenlik güçleri, saldırı girişiminde bulunduğu belirlenen 30 yaşındaki şüpheliyi kısa sürede etkisiz hale getirdi. Şüphelinin üzerinde birden fazla şarjör, uzun namlulu tüfek, tabanca ve çok sayıda bıçak bulunduğu açıklandı. Saldırganın California’dan geldiği tespit edildi.

ABD Başkanı Trump, olay sonrası yaptığı açıklamada Gizli Servis ve güvenlik güçlerinin hızlı müdahalesini överek, saldırganın yakalandığını duyurdu. Trump ayrıca olayın siyasi bir bağlantısı olduğuna dair bir bulgu bulunmadığını ifade etti.

Olayın ardından sosyal medyada saldırgana ait olduğu belirtilen görüntüler paylaşılırken, yetkililerin soruşturmayı sürdürdüğü bildirildi. Etkinliğin gerçekleştirildiği otelin, daha önce de 1981 yılında benzer bir suikast girişimine sahne olduğu hatırlatıldı.

Denizcilik kaynakları, saldırının ardından bölgede güvenlik riskinin arttığını belirtirken, İran Devrim Muhafızları’nın daha önce ABD ablukası kaldırılmadıkça boğazın kapatılabileceği yönünde açıklama yaptığı hatırlatıldı.

Trump ise İran ile barış görüşmeleri sonuçlanana kadar ateşkesi uzattığını açıklarken, ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukasının da süreceğini ifade etti. ABD yönetimi, Tahran’dan “birleşik bir teklif” beklediklerini ve müzakerelerin ilerlemesi için İran’ın net bir tutum ortaya koyması gerektiğini savundu.

ABD ile İran arasında süren gerilim yalnızca diplomatik alanda değil, deniz sahasında da etkisini artırdı. ABD güçlerinin, İran bağlantılı olduğu değerlendirilen tanker ve kargo gemilerine yönelik operasyonlarını yoğunlaştırdığı bildirildi. Son günlerde Hint Okyanusu’nda bir petrol tankerine el konulurken, İran bayraklı başka bir kargo gemisinin de ABD Donanması tarafından durdurulduğu aktarıldı.

Washington yönetimi, bu operasyonların yaptırım uygulanan gemilere yönelik küresel denizcilik kolluk faaliyetlerinin bir parçası olduğunu belirterek, “Uluslararası sular yaptırım uygulanan gemiler için sığınak değildir” açıklamasını yaptı.

Öte yandan İran tarafı, ABD’nin ablukasını “savaş eylemi” olarak nitelendirirken, müzakerelere yönelik tutumunu sertleştirdi. İranlı yetkililer, Washington’ın baskı politikası sürerken görüşmelere dönülmesinin mümkün olmadığını ifade etti.

Bölgedeki gelişmeler, Hürmüz Boğazı ve çevresinde ticari gemi trafiğini olumsuz etkilerken, enerji sevkiyatının yoğun olarak geçtiği bu stratejik hattın küresel ekonomi açısından kritik riskler taşıdığı değerlendiriliyor. ABD ile İran arasındaki gerilimin seyrinin, önümüzdeki günlerde diplomatik ve askeri gelişmelere bağlı olarak daha da tırmanabileceği ifade ediliyor.

İran Devrim Muhafızları Ordusu Hürmüz Boğazı'nda iki gemiyi ele geçirdi

Çarşamba günü yayınlanan bir açıklamada, İran Devrim Muhafızları (İran Devrim Muhafızları), gemilerin İsrail rejimine ait olduğunu belirttiği MSC-Francesca ve Epaminodes olduğunu açıkladı.

Açıklamada, gemilerin izinsiz olarak faaliyet gösterdiği, tekrar tekrar ihlallerde bulunduğu, seyir yardım sistemlerine müdahale ettiği ve boğazdan gizlice çıkmaya çalışarak deniz güvenliğini tehlikeye attığı belirtildi.

İran Devrim Muhafızları Donanması, "Güçlerimizin istihbarat üstünlüğü sayesinde, bu gemiler tespit edilerek durduruldu ve böylece Hürmüz Boğazı'nda asil İran milletinin hakları korunmuş oldu" açıklamasını yaptı.

Açıklamada, gemilerin kargo ve belgelerinin incelenmesi için İran karasularına transfer edildiği belirtildi.

İran Devrim Muhafızları Donanması, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçiş için açıkladığı yasaların uygulanmasını aksatmaya yönelik her türlü girişimin veya bu stratejik su yolundan güvenli geçişle bağdaşmayan her türlü faaliyetin sürekli olarak izleneceğini ve ihlal edenlere karşı kararlı ve yasal işlem başlatılacağını yineledi.

İran’a yakınlığıyla bilinen Tasnim Haber Ajansı’nın aktardığına göre, İran Silahlı Kuvvetleri ABD donanmasına ait bazı unsurlara insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırı düzenledi. Saldırıların kapsamına ilişkin resmi ve bağımsız kaynaklardan doğrulama ise henüz netleşmiş değil.

ABD’nin müdahalesi krizi tetikledi

Gerilimin fitilini ateşleyen olayın, ABD’nin “Touska” isimli İran bayraklı kargo gemisine yönelik müdahalesi olduğu belirtiliyor. ABD tarafı, geminin yapılan uyarılara rağmen durmadığını savunurken, müdahale sırasında geminin makine dairesinin hedef alınarak durdurulduğu ifade edildi.

ABD Başkanı Donald Trump da yaptığı açıklamada operasyonu doğrulayarak, geminin ABD Deniz Piyadeleri tarafından kontrol altına alındığını söyledi.

İran’dan misilleme iddiası

İran'ın yarı resmi haber ajansı Tasnim'in bildirdiğine göre, ABD donanmasının Umman Körfezi'nde İran bayraklı bir konteyner gemisine el koymasının ardından İran, Umman Körfezi'ndeki ABD askeri gemilerine insansız hava aracı saldırıları düzenledi.

Görünen insansız hava aracı saldırılarından kaynaklanan herhangi bir hasar raporu bulunmuyor.

Daha önce, İran'ın silahlı kuvvetlerini koordine eden en yüksek operasyonel komuta birimi olan Hatem el-Enbiya Merkez Karargahı, ABD deniz operasyonunu ateşkes ihlali olarak nitelendirmiş ve "ABD Donanması'nın bu silahlı korsanlık eylemine misilleme yapacağını" söylemişti.

Kritik bölge: Hürmüz Boğazı

Gelişmelerin özellikle Hürmüz Boğazı ve çevresinde yoğunlaşması, küresel enerji güvenliği açısından da endişe yaratıyor. Bölge, dünya petrol ticaretinin önemli bir kısmının geçtiği stratejik bir nokta olarak öne çıkıyor.

Son haftalarda iki ülke arasında karşılıklı askeri hamlelerin arttığına dikkat çekilirken, doğrudan çatışma ihtimalinin yükselmesi uluslararası kamuoyunda kaygıları artırıyor.

Hürmüz Boğazı’nda tansiyon yeniden yükseldi. İran, ABD ile yürütülen görüşmelere ilişkin yeni bir tarih belirlenmediğini açıklarken, stratejik su yolunun kapalı olduğunu duyurdu. Bölgedeki gelişmeler küresel enerji ve ticaret akışını doğrudan etkilerken, gerilim uluslararası kamuoyunda endişe yaratıyor.

İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’nın kapalı olduğunu ve ABD’nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasını kaldırmaması halinde geçişlere izin verilmeyeceğini bildirdi. Açıklamada, boğazdan geçmeye çalışan gemilerin “hedef alınabileceği” uyarısı da yapıldı.

İranlı yetkililer, ABD’nin uyguladığı deniz ablukasını “şantaj girişimi” olarak nitelendirirken, müzakerelerde henüz yeni bir görüşme tarihi üzerinde anlaşmaya varılmadığını ifade etti. İran tarafı, “maksimalist taleplerden vazgeçilmediği sürece ilerleme olmayacağı” görüşünü yineledi.

ABD Başkanı Donald Trump ise İran’ın adımlarına sert tepki göstererek, herhangi bir anlaşma sağlanmadan deniz ablukasının kaldırılmayacağını ve Washington’ın baskıya boyun eğmeyeceğini açıkladı.

Bölgedeki gerilim yalnızca diplomatik cepheyle sınırlı kalmadı. Uluslararası deniz ticaretinde kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda bazı ticari gemilerin ateş altında kaldığı, bölgedeki tanker trafiğinde ciddi aksamalar yaşandığı bildirildi. Bazı gemilere ise Devrim Muhafızları tarafından geçiş uyarısı yapıldığı aktarıldı.

İranlı üst düzey yetkililer, boğazın kontrolünün Tahran’da olduğunu vurgulayarak, “ABD’nin uygulamalarının kabul edilemez olduğu” mesajını verdi. Öte yandan İran yönetimi, bölgedeki askeri varlığını artırarak olası geçişlere karşı caydırıcı önlemler alındığını duyurdu.

Gerilim Lübnan ve Gazze’deki gelişmelerle de paralel ilerlerken, bölgedeki ateşkes süreçlerinin kırılgan yapısı dikkat çekiyor. Uluslararası gözlemciler, Hürmüz Boğazı’ndaki krizin küresel petrol fiyatları ve enerji güvenliği üzerinde ciddi etkiler oluşturabileceği uyarısında bulunuyor.

Diplomatik temasların ne zaman yeniden başlayacağı belirsizliğini korurken, Hürmüz Boğazı’ndaki durumun önümüzdeki günlerde de uluslararası gündemin en kritik başlıklarından biri olması bekleniyor.

İran ile ABD arasında gerilim yeniden tırmanırken, Hürmüz Boğazı’na ilişkin açıklamalar ve bölgedeki askeri hareketlilik dikkat çekti. İran’ın, ABD’nin “korsanlık” olarak nitelendirdiği uygulamaları nedeniyle Hürmüz Boğazı’nın yeniden kapatıldığı yönündeki açıklamaları uluslararası gündemde geniş yankı uyandırdı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD’nin İran limanlarına yönelik devam eden ablukası nedeniyle boğaz üzerindeki kontrolün “eski haline döndüğünü” duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump ise İran ile anlaşma sağlanana kadar deniz ablukasının tam olarak devam edeceğini ifade etti.

Öte yandan İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi daha önce yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın ticari gemilere “tamamen açık” olduğunu belirtmişti. Ancak bölgedeki çelişkili açıklamalar, enerji ve deniz ticareti açısından belirsizliği artırdı.

Bu gelişmeler sürerken, Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO), Hürmüz Boğazı’nda bir tankerin savaş gemileri tarafından ateş altına alındığına dair bir ihbar aldıklarını açıkladı. Raporda, İran Devrim Muhafızları ile bağlantılı olduğu belirtilen iki savaş botunun, herhangi bir telsiz uyarısı yapmadan tankere ateş açtığı, ancak gemi ve mürettebatın güvende olduğu bilgisi paylaşıldı.

Diplomatik cephede ise İran ile ABD arasındaki görüşmelere ilişkin belirsizlik sürüyor. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Said Hatibzade, iki ülke arasında ortak bir çerçeve üzerinde anlaşma sağlanmadan yeni müzakere tarihinin belirlenemeyeceğini söyledi. Hatibzade, İran’ın uluslararası hukuk çerçevesindeki haklarından vazgeçmeyeceğini vurguladı.

İranlı bir kaynak ise Tahran’ın ABD ile planlanan ikinci tur görüşmelere henüz onay vermediğini belirtti. Kaynak, Washington’un aşırı taleplerde bulunduğunu savunarak, İran’ın bu şartlar altında müzakerelerin sürdürülmesini kabul etmediğini ifade etti.

Taraflar arasındaki gerilim sürerken, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler küresel enerji piyasaları ve deniz ticareti açısından yakından takip ediliyor.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada İran’ın nükleer programına ilişkin gerekli taahhütleri vermediğini belirterek, “Bir anlaşmaya varamadık. Bu durum İran için daha olumsuz sonuçlar doğuracaktır” ifadelerini kullandı. Vance, ABD’nin taleplerinin net olduğunu ancak İran’ın bu şartları kabul etmediğini söyledi.

ABD tarafı, İran’ın nükleer silah geliştirmeyeceğine dair uzun vadeli ve açık bir güvence talep ederken, bu konuda somut ilerleme sağlanamadığı vurgulandı. Vance ayrıca ABD Başkanı Donald Trump ile süreç boyunca temas halinde olduklarını ve nihai teklifin İran’a sunulduğunu ifade etti.

İran cephesi ise görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının sorumluluğunu ABD’nin “aşırı taleplerine” bağladı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, bazı başlıklarda ilerleme sağlandığını ancak iki kritik konuda yaşanan anlaşmazlık nedeniyle sürecin tıkandığını belirtti. Tahran yönetimi ayrıca ABD’nin nükleer faaliyetler konusunda gerçekçi olmayan şartlar sunduğunu savundu.

Müzakerelerin ardından ABD heyeti İslamabad’dan ayrılırken, yeni bir görüşme takviminin bulunmadığı bildirildi. Görüşmelerde ayrıca Hürmüz Boğazı ve nükleer materyallerin ülke dışına çıkarılması gibi kritik başlıklarda uzlaşma sağlanamadığı ifade edildi.

Sürecin ardından arabulucu rol üstlenen Pakistan, taraflara gerilimin tırmanmaması ve ateşkesin korunması yönünde çağrıda bulundu.

Diplomatik sürecin tıkanmasıyla birlikte bölgedeki gerilim artarken, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’dan da dikkat çeken açıklamalar geldi. Netanyahu, İran’a yönelik operasyonların devam edeceğini belirterek, “İran’a saldırılarımız bitmedi, yapacak daha çok işimiz var” ifadelerini kullandı.

Netanyahu ayrıca Lübnan ile olası bir barış süreci için Hizbullah’ın tamamen silahsızlandırılması şartını öne sürerek, kalıcı barışın ancak bu koşullarla mümkün olacağını savundu. İsrail Başbakanı, İran’ın nükleer silah eşiğine geldiğini iddia ederek bölgedeki güvenlik risklerine dikkat çekti.

ABD-İran görüşmelerinin başarısızlıkla sonuçlanması, İsrail’in sert mesajları ve bölgedeki karşılıklı açıklamalar, Orta Doğu’da tansiyonun yeniden yükselmesine neden oldu. Diplomatik girişimler sürse de sahadaki gelişmeler, krizin derinleşebileceğine işaret ediyor.

Aynı açıklamada, Kuzey Kore’nin mobil kısa menzilli uçaksavar sistemi ve elektromanyetik silah sistemini de test ettiği belirtildi. Yetkililer, bu denemelerin ordunun gelişimi ve rutin savunma faaliyetlerinin bir parçası olduğunu vurguladı.

Testler, Kore İşçi Partisi Merkez Askeri Komisyonu Üyesi General Kim Jong Sik yönetiminde gerçekleştirildi. Kuzey Kore lideri Kim Jong-un’un sahada bulunup bulunmadığına dair bilgi paylaşılmadı.

Güney Kore ordusunun açıklamalarına göre, Kuzey Kore son günlerde Doğu Denizi’ne art arda kısa menzilli balistik füzeler fırlattı. Salı günü yapılan denemenin ise fırlatmadan kısa süre sonra başarısız olduğu bildirildi.

Uzmanlar, Kuzey Kore’nin bu adımlarını bölgedeki askeri dengeyi test etme ve uluslararası mesaj verme amacıyla attığını değerlendiriyor. Bu yeni füze testleri, özellikle bölgedeki güvenlik ve diplomasi dengelerini yakından ilgilendiriyor.

İran’ın 10 Maddelik Teklifi

İran’ın ABD’ye sunduğu teklif, sadece geçici bir ateşkesi değil, aynı zamanda bölgesel gerilimi azaltmayı amaçlayan kapsamlı adımları içeriyor:

• ABD'nin ilkesel olarak saldırmazlık garantisi vermesi
• Hürmüz Boğazı'ndan geçişin, İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon içinde kontrollü şekilde yapılması
• Uranyum zenginleştirmenin kabul edilmesi
• İran'a tüm yaptırımların kaldırılması
• İran'a birincil yaptırımların kaldırılması
• BM Güvenlik Konseyi kararlarının sona erdirilmesi
• Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı kararlarının sona erdirilmesi
• İran'a verilen zararların hesaplamalara göre tamamen tazmin edilmesi ve dondurulmuş tüm İran varlıklarının serbest bırakılması
• ABD savaş güçlerinin bölgedeki tüm üs ve konuşlanma noktalarından çekilmesi
• Lübnan dahil tüm cephelerde müttefik gruplara karşı savaşın sona ermesi

Trump, teklifin uygulanabilir bir temel oluşturduğunu belirterek, “İran’ın Boğazı tamamen ve güvenli biçimde açmasıyla saldırıları iki hafta boyunca askıya almayı kabul ettik. Bu süre, kalıcı bir anlaşma için kritik bir adım olacak” dedi.

İsrail ve Pakistan’dan Destek

İsrail Başbakanı Netanyahu, ateşkesi desteklediğini ancak Lübnan’daki durumun kapsam dışında olduğunu vurguladı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ise tarafların 10 Nisan’dan itibaren İslamabad’da yüz yüze görüşmeler yapacağını duyurdu ve anlaşmazlıkların kalıcı şekilde çözülmesini amaçladıklarını belirtti.

Hürmüz Boğazı Açılıyor

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, iki haftalık ateşkes süresince Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin güvenli ve koordineli olacağını açıkladı. Bu, bölgedeki enerji akışını güvence altına alırken, taraflar arasında diplomatik diyalog için önemli bir fırsat sunuyor.

Beyaz Saray: Geçici Zafer

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, iki haftalık ateşkesi ABD için önemli bir diplomatik kazanım olarak nitelendirdi. Trump’ın Orta Doğu özel temsilcisi Steve Witkoff, Başkan Yardımcısı James David Vance ve Jared Kushner’in de katılacağı müzakereler, iki ülke arasındaki gerilimi kalıcı olarak azaltmayı hedefliyor.

Videoda Hamaney, askeri yetkililer eşliğinde operasyon odasına ilerlerken görülüyor. Odaya yerleştirilmiş büyük bir ekranda, Dimona nükleer reaktörüne ait olduğu belirtilen detaylar yer alıyor. Bu, İran’ın İsrail’in nükleer altyapısını doğrudan hedef alabileceği yönünde bir mesaj olarak değerlendirildi.

Uzmanlar, videonun yalnızca bir “görüntü paylaşımı” olmadığını, psikolojik ve stratejik bir hamle niteliği taşıdığını söylüyor. İsrail’in geçmişte İran’daki nükleer tesislere yönelik saldırıları göz önüne alındığında, Dimona’nın işaret edilmesi “misilleme sinyali” olarak yorumlandı.

Hamaney’in savaş sürecinde nadiren görüntülenmesi ve sağlık durumu hakkındaki tartışmalar, videonun uluslararası gündemde geniş yankı bulmasına yol açtı. İran yönetiminin, liderin aktif görevde olduğunu vurgulamak amacıyla bu videoyu yayımladığı belirtiliyor.

ABD, İsrail ve İran arasındaki gerilim ise bölgede artarak devam ediyor. Karşılıklı tehditler ve kritik askeri hedeflerin açıkça işaret edilmesi, olası geniş çaplı bir çatışma riskini güçlendiriyor.

60 DOĞUMLULAR DİKKAT: EMEKLİLİKTE BEKLEME SÜRESİ UZADI

İngiltere’de devlet kanalıyla ödenen emekli aylıkları için yaş sınırının 67’ye çıkarılma süreci resmen start aldı. Yeni sistemden ilk etapta 1960 yılının bahar aylarında dünyaya gelenler etkilenecek. Bu kişiler, daha önceki planlarına göre bir ay veya daha fazla bir süre boyunca sistemde kalarak prim ödemeye devam edecekler. İki yıllık bir geçiş süreciyle desteklenen bu reform, kademeli olarak tüm yaş gruplarını 67 yaş sınırına çekecek. Devletin bu hamlesi, artan sağlık harcamaları ve kamu borç yükü karşısında alınan bir önlem olarak nitelendirilirken, çalışma hayatının sonundaki vatandaşlar için yeni bir adaptasyon süreci başlıyor.

EKONOMİK DENGE: YÜKSEK MAAŞA KARŞILIK DAHA FAZLA MESAİ

Yeni düzenleme sadece yaş sınırını değil, aynı zamanda ödeme miktarlarını da yeniden belirliyor. Yapılan yüzde 4,8'lik zamla birlikte, haftalık emekli geliri 241 sterlin seviyesine ulaştı. Eski sistemde kalanlar için bu rakam 184 sterlin bandında seyrederken, yeni modelde yıllık bazda ciddi bir gelir artışı vaat ediliyor. Öte yandan, 35 yıl boyunca kesintisiz prim ödeme şartının ağır bir yük olduğunu belirten sendikalar, özellikle bedensel güçle çalışan işçilerin 67 yaşına kadar verimli olamayacağını savunuyor. Hükümet ise bu adımın İngiliz ekonomisine yıllık 10 milyar sterlin kazandıracağını ve kamu maliyesini güçlendireceğini savunarak kararın arkasında duruyor.

Trump, ABD’nin Suudi Arabistan ve Rusya’nın birleşiminden daha fazla petrol ürettiğini belirterek, Hürmüz Boğazı’na ihtiyaçları olmadığını söyledi: “Dünyadaki ülkeler Hürmüz’den petrol alıyorlarsa bunu kendileri yapmalı, liderlik etmeliler. İran’ın petrolü satmak dışında seçeneği yok.” Ayrıca, operasyonlarda 13 ABD askerinin hayatını kaybettiğini açıkladı.

ABD Başkanı, İran’ın nükleer programını ve askeri kapasitesini hedef alan operasyonların gerekli olduğunu savunarak, “İran artık tehdit değil. Bu çocuklarımız için bir yatırım, ABD daha güvenli ve güçlü olacak” ifadelerini kullandı.

Tahran’dan Karşı Sert Mesaj

Trump’ın açıklamalarına Tahran’dan da yanıt geldi. İran Silahlı Kuvvetleri Sözcüsü İbrahim Zülfikari, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının karşılıksız kalmayacağını belirterek, “Karşı taraf kalıcı bir pişmanlık ve teslimiyetle karşılaşacak. Operasyonlarımız daha yoğun, etkili ve yıkıcı şekilde sürecek” dedi.

İran lideri Mücteba Hamaney’in Başdanışmanı Ali Ekber Velayeti ise Hürmüz Boğazı ile ilgili uyarıda bulunarak, “Hürmüz, düşmanlarımıza ve onların üslerine kapalı kalacaktır” ifadelerini kullandı.

Husilerden Babülmendep Uyarısı

Yemen’deki İran destekli Husiler de bölgedeki gerginliğe dahil oldu. Husi Enformasyon Bakan Yardımcısı Muhammed Mansur, Körfez ülkelerinin ABD ve İsrail’in yanında askeri operasyonlara katılması halinde Babülmendep Boğazı’nı kapatabileceklerini açıkladı. Mansur, “Yaşananlara sessiz kalmamızı engelleyen dini, ahlaki ve insani bir sorumluluğumuz var” dedi.

Uzmanlar, ABD-İran hattındaki çatışmaların Hürmüz ve Babülmendep Boğazları üzerinden küresel petrol piyasalarını doğrudan etkileyebileceğine dikkat çekiyor. Tarafların sert açıklamaları ve olası yeni operasyonlar, Orta Doğu’daki gerilimin daha da artabileceğinin sinyalini veriyor.

Saldırıların odak noktası, bölgenin kritik dijital altyapılarından biri olan AWS veri merkezleri oldu. Batelco’nun bulunduğu alan, hem bölgesel hem de küresel bulut sistemleri açısından stratejik öneme sahip. Saldırılar nedeniyle bölgede elektrik kesintileri yaşandı, yapısal hasarlar meydana geldi ve yangın söndürme sistemlerinin devreye girmesiyle su baskınları oluştu.

Amazon’dan yapılan açıklamada, bulut hizmetlerindeki aksaklıkların bankacılık işlemlerinden havayolu rezervasyonlarına kadar birçok kritik hizmeti etkilediği belirtildi. Şirket, kullanıcıları alternatif veri merkezlerine yönlendirmek zorunda kaldı. Uzmanlar, olayın, bulut teknolojilerine aşırı bağımlılığın savaş ve kriz koşullarında ne kadar kırılgan olabileceğini bir kez daha gözler önüne serdiğini söylüyor.

Analistler, İran’ın hedef olarak küresel teknoloji altyapılarını seçmesinin, dijitalleşen dünyada yeni bir “siber ve fiziki çatışma boyutu” açtığını vurguluyor. Tek bir bölgeye yoğunlaşan veri merkezlerinin, uluslararası krizler sırasında ciddi risk taşıdığı bir kez daha ortaya çıktı.

(Görsel Temsilidir)

ABD’nin son hava harekâtlarının beklenen etkiyi yaratamaması ve Başkan Donald Trump’ın kara harekâtı için baskı uygulaması, bölgedeki gerilimi artırmış durumda. Bu durum, ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü operasyonların giderek yoğunlaştığı bir dönemde gerçekleşiyor.

Çatışmalar, 28 Şubat’ta İran’da bazı üst düzey komutanların yanı sıra, Minab’daki 170’den fazla öğrencinin de yaşamını yitirmesiyle tırmandı. Buna karşılık İran, Basra Körfezi’ndeki ABD üsleri ve İsrail askeri noktalarına yönelik 86 dalgalı füze ve insansız hava aracı saldırısı gerçekleştirdi.

Öte yandan Ukrayna güçlerinin ABD ve İsrail saflarında İran’a karşı operasyonlara destek verdiği belirtiliyor. Bu durum, Moskova açısından bölgedeki savaşın gidişatıyla ilgili ciddi bir uyarı olarak yorumlanıyor.

İran’ın BM Daimi Temsilcisi Amir Said İravani, BM Genel Sekreteri António Guterres ve BM Güvenlik Konseyi Başkanı’na yazdığı mektupta, Ukrayna’nın bölgeye “uzman personel” gönderdiğini ve ABD-İsrail tarafından yürütülen askeri harekâta aktif katılım sağladığını ifade etti.

İran resmi ajansına konuşan Pezeşkiyan, ülkenin askeri direnişi ve halkın birlik içinde hareket etmesinin kritik önemde olduğunu belirterek, “Her türlü ateşkes ya da sonlandırma kararı, ulusal çıkarlarımızın güvence altına alınmasına bağlıdır” mesajını verdi. Ülke genelinde düzenlenen destek gösterilerine de değinen Pezeşkiyan, İran’ın “özgür insanlara ilham verdiğini” ifade etti.

Öte yandan savaşın seyrine ilişkin ABD cephesinden de farklı sinyaller geliyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı büyük ölçüde kapalı kalsa bile İran’la savaşı sona erdirmeye hazır olduğu iddia edildi. ABD basınına yansıyan bilgilere göre Trump, askeri hedeflerin büyük ölçüde tamamlanmasının ardından çatışmayı bitirip diplomatik baskıya ağırlık verilmesini istiyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise mevcut operasyonların birkaç hafta içinde tamamlanabileceğini belirterek, Hürmüz Boğazı’nın geleceğine ilişkin kararın kritik olacağını söyledi. Rubio, gerekirse uluslararası bir koalisyonun boğazın açık kalmasını sağlamak için devreye girebileceğini ifade etti.

Küresel enerji ticaretinin kalbi olarak görülen Hürmüz Boğazı ise krizin merkezinde yer almayı sürdürüyor. İran’ın boğaz üzerindeki kontrolünü artırmaya yönelik adımları ve geçişleri kısıtlama ihtimali, dünya genelinde enerji fiyatlarını yükseltirken ticaret zincirlerini de tehdit ediyor.

Bu kapsamda İran Meclisi’nde, boğazdan geçen gemilere yönelik yeni düzenlemeler içeren bir yasa tasarısı da gündemde. Tasarı; ABD ve İsrail’e geçiş yasağı, yaptırımlara katılan ülkelere kısıtlamalar ve geçiş ücretlerinin artırılması gibi dikkat çekici maddeler içeriyor. Yasalaşması halinde Hürmüz Boğazı’nın yalnızca bir geçiş noktası olmaktan çıkıp daha sıkı kontrol edilen siyasi ve ekonomik bir koridora dönüşebileceği değerlendiriliyor.

İran ile ABD arasındaki çatışma, 30. gününe girerken Körfez bölgesinde ve ötesinde giderek daha tehlikeli bir hal alıyor. İran Parlamentosu Başkanı Muhammad Bağher Ghalibaf, yaptığı açıklamada, Washington’un müzakere sinyalleri verirken aslında kara saldırısı planladığını öne sürdü. Ghalibaf, “Düşman kamuoyuna müzakere sinyali verirken, gizlice kara saldırısı planlıyor” ifadelerini kullandı.

Kara Harekatı Mümkün mü?

Washington, İran ile müzakerelerin sürdüğü iddialarına rağmen bölgeye binlerce asker konuşlandırdı. Bu güçler arasında, son olarak Asya’dan gelen 3.500 asker de yer alıyor. ABD güçlerinin özellikle İran’ın Basra Körfezi’ndeki stratejik Harg Adası’nı ele geçirme olasılığı tartışılıyor. Adanın kontrolü, İran’ın petrol ihracatından elde ettiği finansmanı kısıtlamayı ve küresel enerji piyasalarını etkileyecek bir hamle olarak değerlendiriliyor.

Ayrıca ABD’nin İran’ın nükleer tesislerine operasyon düzenleyerek yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarını ele geçirebileceği yönünde spekülasyonlar bulunuyor. Ancak uzmanlar, ABD kara birliklerinin olası müdahalesinin büyük risk taşıdığını, İran’ın hazırlıklı savunma pozisyonları nedeniyle ağır kayıplar yaşanabileceğini belirtiyor.

İran, bölgedeki ABD üslerini hedef alabilecek füzeler ve insansız hava araçları ile karşılık vereceğini açıkladı. Ghalibaf, Tahran’ın saldırı hazırlıklarını sürdürdüğünü ve ABD birliklerinin karaya çıkmasını bekleyerek üstün ateş gücüne rağmen ağır kayıplar verebileceğini vurguladı.

Piyasalar Bu Savaşa Daha Ne Kadar Dayanabilir?

Ekonomik riskler de büyük boyutta. İran’ın Körfez’deki petrol tesislerini hedef alması veya Hürmüz Boğazı’nı kapatması, bölgesel ve küresel enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açıyor. Örneğin Mart ayı ortasında İran’dan gelen iki balistik füze, Katar’daki Ras Laffan doğalgaz tesisine isabet etti ve uluslararası enerji piyasalarında şok yarattı. Piyasalar şu an kendini en kötü senaryoya göre hazırlıyor. Bu senaryo kuşkusuz savaşın uzaması ve ABD'nin kara harekatı.

Diplomatik Çabalar Sürüyor

Diplomatik çabalar da devam ediyor. Pakistan, Suudi Arabistan, Türkiye ve Mısır’ın katılımıyla İslamabad’da taraflar arasında görüşmelerin kolaylaştırılması için bir girişim başlatıldı. Ancak hem ABD hem de İran’ın talepleri birbirinden uzak ve savaşın gidişatına dair belirsizlik sürüyor. ABD’nin sunduğu 15 maddelik plan, İran’dan koşulsuz teslimiyet talep ederken, Tahran’ın 5 maddelik karşı planı da gerçekçi bulunmuyor.

Savaşın ekonomik ve askeri etkileri hâlâ ağır. ABD ve İsrail’in hava ve deniz saldırıları İran’ın hava kuvvetleri ve donanmasını büyük ölçüde zayıflattı; ancak rejim hâlen dayanıklılığını koruyor. İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü ve Yemen’deki Husiler aracılığıyla gerçekleştirdiği füze saldırıları, bölgesel stratejik dengeyi değiştirdi.

ABD’de ise Başkan Donald Trump savaşın getirdiği maliyetlerle karşı karşıya. Onay oranları düşerken, ekonomik göstergeler olumsuz etkileniyor. Trump, askeri operasyonları büyük savaş yerine kontrollü girişimler olarak sunuyor ve diplomasi için zaman kazanmaya çalışıyor. Ancak kara harekâtı, nükleer tesislere müdahale veya İran’ın enerji altyapısına operasyon riskleri yüksek.

Uzmanlar, tarafların diplomasi aracılığıyla bir “gri alan” yaratmasının, çatışmayı yavaşlatmak ve müzakereler için zemin sağlamak açısından önemli olduğunu belirtiyor. Her iki taraf da mutlak zafer elde edemeyecek olsa da, savaşı kontrol altına alacak bir çıkış yolu oluşturulması hâlâ mümkün görünüyor.

Özetle, savaşın 30. gününde İran ve ABD arasındaki çatışma hem sahada hem de diplomatik alanda kritik bir dönemeçte bulunuyor. Taraflar, ağır kayıplar ve ekonomik kriz riskine rağmen çatışmayı yönetmeye çalışıyor; ancak kalıcı bir çözüm için diplomatik beceri ve esnekliğe ihtiyaç duyuluyor.

Uzmanlar, Husilerin saldırılarını Suudi Arabistan’a veya Kızıldeniz’deki gemi trafiğine genişletip genişletmeyeceğinin belirsiz olduğunu, ancak bu hamlenin bölgedeki çatışmayı önemli ölçüde tırmandırabileceğini belirtiyor.

Husiler Kimdir?

Husiler, Yemen’deki Şii Zeydi topluluğunu temsil eden Ensar Allah (“Allah’ın Taraftarları”) olarak bilinen bir grup. 1990’larda silahlı bir hareket olarak ortaya çıkan Husiler, 2011 Arap Baharı’ndan sonra kuzey Yemen’deki vilayetleri ve başkent Sana’a’yı kontrol altına aldı. İran ile yakın ilişkiler kuran grup, füze ve insansız hava aracı teknolojileriyle güçlendi.

Gazze’deki çatışmaların ardından 2023’te İsrail’i hedef alan Husiler, Kızıldeniz’deki gemilere de saldırılar düzenledi. İsrail, hava operasyonlarıyla yanıt vermesine rağmen, Husi liderliği büyük ölçüde zarar görmedi.

Neden Şimdi?

Cumartesi günü yapılan saldırılar, analistler tarafından sembolik bir hamle olarak yorumlansa da Husiler, İran’a olan bağlılıklarını ve Filistin davasına verdikleri önemi göstermek istiyor. Husi lideri Abdülmalik Husi, Yemen halkının İran’ın desteğiyle kendini savunduğunu belirterek, Suudi Arabistan’dan tazminat talebinde bulundu.

Yemenli uzman Mohammad Basha, Husilerin asıl hedefinin Filistin olduğunu, Suudi Arabistan’a yönelik açıklamaların ise provokasyon değil, uyarı niteliğinde olduğunu söylüyor.

İsrail’in Yanıtı

İsrail ordusu, çok cepheli bir çatışmaya hazırlıklı olduklarını açıklarken, operasyon planları hakkında detay vermedi. Savunma sözcüsü Nadav Shoshani, gerekli önlemlerin alındığını ve her cephede savunma hazırlıklarının sürdüğünü belirtti.

Kızıldeniz ve Küresel Ekonomi Risk Altında

Husilerin Kızıldeniz’deki Bab el-Mandeb Boğazı’na yönelik tehditleri, küresel deniz taşımacılığı ve petrol ticareti için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Boğazdan geçen küresel ticaretin yaklaşık %15’i, kritik petrol ve konteyner taşımacılığı ise doğrudan bu geçişe bağlı.

Husiler, Yemen’in Kızıldeniz kıyılarının büyük bölümünü kontrol ediyor ve gemisavar füzeleri ile insansız hava araçlarıyla gemilere zarar verebilecek kapasiteye sahip. Hürmüz Boğazı’nda yaşanan sıkıntılar göz önüne alındığında, Kızıldeniz’deki aksaklık, dünya genelinde deniz taşımacılığını ve petrol fiyatlarını ciddi şekilde etkileyebilir.

Büyük nakliye şirketleri, özellikle Maersk, güvenlik endişeleri nedeniyle Bab el-Mandeb Boğazı’ndan geçişi kısıtladı. Analistler, Husilerin tırmanışı geciktirse de uzun vadeli riskin sürdüğünü belirtiyor.

Husilerin İsrail’e füze saldırısı ve Kızıldeniz’deki stratejik tehditleri, Ortadoğu’daki gerilimi ve küresel deniz taşımacılığı risklerini artırıyor. ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışma devam ederken, Husilerin hamleleri dünya ticareti ve enerji piyasaları üzerinde doğrudan etkiler yaratabilir.

Yapılan resmi açıklamada, füze ve insansız hava araçlarının birlikte kullanıldığı operasyonun, ABD ve İsrail’in İran’ın sanayi altyapısını hedef alan saldırılarına karşılık olarak düzenlendiği belirtildi. Operasyonun, Devrim Muhafızları’nın Hava ve Deniz Kuvvetleri tarafından koordineli şekilde yürütüldüğü ifade edildi.

Açıklamaya göre saldırılarda, Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Emirates Alüminyum (EMAL) tesisi ile Bahreyn’de faaliyet gösteren Bahreyn Alüminyum (ALBA) fabrikası hedef alındı. EMAL’ın yıllık 1,3 milyon ton üretim kapasitesiyle dünyanın en uzun alüminyum üretim hatlarından birine sahip olduğu vurgulanırken, ALBA’nın ise Amerikan yatırımlarıyla bağlantılı stratejik bir tesis olduğu öne sürüldü.

Birleşik Arap Emirlikleri merkezli Emirates Global Aluminum (EGA) şirketi, Abu Dabi’deki önemli üretim tesisinin saldırılar sonucu ciddi hasar gördüğünü ve olayda çok sayıda çalışanın yaralandığını açıkladı.

İran Devrim Muhafızları açıklamasında, bundan sonraki süreçte verilecek karşılıkların yalnızca “göze göz, dişe diş” anlayışıyla sınırlı kalmayacağına dikkat çekilerek, düşmanların askeri ve ekonomik altyapısına daha kapsamlı darbeler indirileceği vurgulandı.

Söz konusu gelişmelerin, ABD ve İsrail’in geçtiğimiz ayın sonlarında İran’daki çeşitli altyapı tesislerine yönelik saldırılarının ardından geldiği belirtildi. Bu saldırılarda çelik üretim tesisleri, üniversiteler, hastaneler ve yerleşim alanlarının da hedef alındığı iddia edildi.

İran tarafı, 28 Şubat’ta başlayan bu saldırılara karşılık olarak yüzlerce balistik ve hipersonik füze ile insansız hava araçları kullanarak bölgede çeşitli stratejik hedeflere yönelik misilleme operasyonları başlattığını bildirdi.

(Fotoğraf temsilidir.)