Reklamı Kapat

T.C. MERKEZ BANKASI’NIN BAĞIMSIZLIĞI

T.C. Merkez Bankası devletimiz en önemli kurumlarından birisidir. Ekonomimizin temel direğidir, alternatifi yoktur. Faiz oranlarını ve para tabanını belirleme, “fiyat istikrarını koruma” gibi görevleriyle ekonomimiz için hayati derecede önemli işlevi vardır. Değinilen fonksiyonları icra ettiğin dolayı vazgeçilmez bir konumdadır. Tüccarın, sanayicinin, esnafın, banka ve finans kurumlarının, sigorta şirketlerinin, aracı kurumların, kısaca ekonominin tüm aktörlerinin gözü-kulağı Merkez Bankası’nın üzerindedir. Aldığı ve alacağını ima ettiği kararlarla, hepimizin işini, aşını önemli ölçüde etkiler.

Doğal olarak, böylesi bir kurumun “itibarlı” ve “inanılır” olması gerekir. Merkez Bankalarının “güvenilirliğini” kaybeden ülkeler, başta “enflasyon”, “büyüme” ve  “istikrar” gibi temel ekonomik hedeflerini gerçekleştiremez. Merkez Bankalarının itibarını korumak, güvenilirliğini yükseltmek için gelişmiş ülkelerin bulduğu çözüm, onları “özerk” bir yapıya kavuşturmaktır. İktidarlar, Başkan ve Kurul üyelerini atarlar, Bankanın alacağı “kararlara” karışmazlar. Başkan ve Kurul Üyeleri görev sürelerini doldurana kadar azledilemez. (görevden affını istemezler.) Yasal güvence içinde, her türlü baskından uzak, kanunen kendisine verilen görevi yaparlar.

Şayet Merkez Bankası “özerk” değilse, siyasi iktidarların oyuncağı olurlar. Ülkedeki faiz oranları ekonominin gereklerine göre değil, iktidarın inanç, ideoloji veya kendi çıkar gruplarına göre belirlenir. Karşılıksız para basılarak (parasal taban genişletilerek) hazine veya kamu kuruluşlarının akıl dışı aşırı borçlandırılmasına olanak sağlanır. İktidara yakın iş insanlarına piyasaya göre ucuz kredi verilir veya onların dış ülkelerden aldığı ve ödeyemediği kredileri, Banka kaynaklarından ödenir. Merkez Bankası böyle davranınca ülkedeki faizler, döviz kurları, enflasyon, cari açık, iç ve dış borçlar akıllara durgunluk verecek şekilde artar. Ülkemiz ne yazık ki böyle bir sürecin acılarını yaşamaktadır.

Ülkemizde siyasetçilerin, sıklıkla, T.C. Merkez Bankası’na yukarıdaki paragrafta izah edilen tarzda müdahale ettikleri, bunun acı sonuçlarını topluma ödettikleri görülmektedir. 2001 yılında yaşanılan ekonomik krizin ardından, uygulamaya konan İMF destekli istikrar programının en can alıcı noktası T.C. Merkez Bankası’nın “özerk” statüye kavuşturulması idi. Yapılan düzenleme olumlu sonuç vermesine rağmen, ne yazık ki 2018 yılından itibaren, T.C. Merkez Bankası’nın hukuki yapısı “özerklikten” uzaklaşılacak şekilde değiştirilmiştir. Yapılan atamalarda “liyakat” yerine “itaat” tercih edilmiş, alınacak faiz kararları iktidarın en tepesi tarafından belirlenmiştir. Enflasyonun kontrolden çıkmasına neden olacak kadar karşılıksız para basılmış, döviz rezervleri “döviz kurlarını” sabit tutma hayali (inadı) uğruna heba edilmiştir.  Merkez Bankası anlayışı rafa kaldırılmış, neticede ekonomimiz bu günkü sıkıntılara sürüklenmiştir.

Sonuç itibariyle; yaşadığımız tecrübeler T.C. Merkez Bankasının mutlak surette gelişmiş ülkelerdeki gibi “özerk” bir yapıya tekrar kavuşturulması gerektiğini bize öğretmiştir. Aksi halde Banka’nın, asli görevi olan “fiyat istikrarını sağlamak” için alması gereken kararları alamadığı, işin en vahimi de siyasi iktidarın güdümüne girdiğini göstermektedir. Bu tarz yanlış uygulamanın devamı halinde, ülkemizin bu günleri arayacağı acı bir gerçektir.

Saygılarımla, 

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mustafa Maden - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak 5 Ocak Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan 5 Ocak Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler 5 Ocak Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı 5 Ocak Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Yüreğir Belediye Başkanı Olarak Kimi Görmek İstersiniz?
Tüm anketler