Bir bankacı olarak, kripto paralarla ilgili yazılanları, ekonomi kanallarında yapılan çeşitli programları takip ederek edindiğim bilgileri sizlerle paylaşmanın yararlı olacağını düşünüyorum. Zira, bu konuyla ilgili son günlerde yakın ve uzak çevremden aldığım çok sayıda soru, insanlarımızın kripto paralarla ciddi bir şekilde ilgilendiğini göstermektedir. Sistemin işleyişini bilmeyen kişilerin zarara uğrama ihtimali beni rahatsız etmektedir. Bitcoin ve ethereum başta olmak üzere sayıları yirmiye ulaşan kripto veya sanal paraların yatırım aracı olarak bir takım riskleri barındırdığının insanımıza anlatılması gerekmektedir.
Öncelikle kripto paralar Blokchain teknolojisiyle üretilmektedir. Peki blockchain zinciri veya teknolojisi nedir? Herhangi merkez yada otoriteye ihtiyaç duymadan, verilerin dağıtık ağ üzerinde saklandığı kayıt teknolojisine blockchain teknolojisi veya zinciri denilmektedir. Anladığımız kripto paraların arkasındaki merkez veya otoriteyi yatımcılar bilmemektedir. Yaşadığımız dünyada tedavüldeki tüm paraların arkasındaki merkez veya otorite bellidir. Örneğin Türk Lirasının arkasında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, doların arkasında F.E.D, Euronun arkasında ise Avrupa Merkez Bankası vardır. Bu durum anılan paralara güven vermektedir. Sanal paralar böyle bir güvenceden yoksun, ciddi riskleri beraberinde taşımaktadır.
Bir diğer husus ise kripto paralarla ilgili henüz yasal mevzuatın oluşturulamamış olmasıdır. Son günlerde Amerika, Avrupa ve Asya’da bazı ülkeler, kripto paraları sistemin içerisine almaya dönük yasal düzenleme çalışmaları yapmaktadır. Sanal paraları piyasaya sürenlerin tam olarak bilinememesi düzenleme çalışmalarını sonuçsuz bırakmaktadır. Çünkü yaşanacak suiistimalde yaptırımların kime uygulanacağı belirsiz olduğundan pratikte bir faydası olmayacaktır. Mağduriyet yaşayacakların haklarını korumak imkansızdır. Bu paraları ilk piyasaya sürenlerin, bir otoriteye bağlı olmak istemediklerini, dolayısıyla denetimden kaçtıklarını unutmamak gerekir. Paraların silah kaçakçılığı, uyuşturucu trafiği, kara para aklamada kullanıldığı başka bir gerçektir.
Dikkatimizi çeken noktalardan birisi de sanal paraların değerlerinde yaşanan yüksek oranlı artış veya düşüşlerin kısa zaman zarfında yaşanmasıdır. Bir takım şahısların piyasayı çıkarlarına göre düzenlediği açıktır. Özellikle küçük yatırımcıların ciddi para kaybetmesi kuvvetle muhtemeldir. Böyle durumlara müdahale edebilecek kamu otoritesi olmadığından, suiistimalin durdurulma veya telafisi olanaksızdır. Kısaca, kripto paralara yatırım yapmayı düşünenlerin uyarılarımızı dikkate alarak hareket etmesinin kendileri açısından yararlı olacağını ifade ederek yazımı sonlandırıyorum.
Saygılarımla,