Geçmişte günlük yaşamın vazgeçilmezleri arasında yer alan su cereleri, testiler ve geleneksel toprak kapların ham maddesini oluşturan özel topraklar yerinde tespit edilerek analiz süreçleri başlatıldı. Yürütülen bu kapsamlı çalışmalar sayesinde, cerecilik mesleği yeniden canlandırılarak bölgenin en önemli kültürel miraslarından biri olarak yaşatılacak.
"İstanbul'un Taşı Toprağı Altınsa, Kozan'ın Toprağı da Altındır"
Cerecilik mesleğinin ilçedeki son temsilcilerinden biri olan Ali Cereci, bu geleneksel sanatın yok olmaması ve genç kuşaklara öğretilmesi gerektiğini vurguladı. Her topraktan cere üretilemeyeceğine dikkat çeken usta Ali Cereci, mesleğin geçmişine dair şu anıları ve bilgileri paylaştı:
"Özlü toprak dediğimiz özel toprakları belirli oranlarda karıştırarak üretim yapıyoruz. Bu topraklar özellikle Kozan Kalesi etekleri ile Sır Elif bölgesinde bulunuyor. Cerecilik atalarımızdan kalan önemli bir miras. Bir dönem Kozan, cere üretiminin merkeziydi ve buradan Türkiye'nin birçok yerine ürün gönderiliyordu. 1970'li yıllarda ilçede dört usta ve üç ocak faaliyet gösteriyordu. O yıllarda üretimde kullanılacak toprağı eşeklerle taşıyorduk. İstanbul'un taşı toprağı altın derler ama Kozan'ın toprağı da bu sanat için altın değerindedir."
Geleneksel Bilgi ve Üniversite Analizi Bir Arada
Kozan Belediyesi Kültür ve Sanat Cere Atölyesi bünyesinde çalışmalarına devam eden seramik sanatçısı Nermin Elmalı ise geleneksel üretimi bilimsel yöntemlerle desteklediklerini ifade etti. Amaçlarının hem kültürü korumak hem de dayanıklılığı artırmak olduğunu belirten Elmalı, yürütülen teknik süreci şu sözlerle özetledi:
-
4 Farklı Bölgeden Numune: "Kozan Kalesi etekleri, Sır Elif, Manastır bölgesi ve Kadirli yolu üzerindeki alanlardan alınan numuneler üniversitede analiz ediliyor."
-
Özel Toprak Reçetesi: "Yapılan çalışmalar sonucunda çatlamayı önleyecek en uygun toprak reçetesi belirlenmeye çalışılıyor. Amacımız hem geleneksel üretim yöntemlerini korumak hem de daha kaliteli ve dayanıklı cereler üretmek."
-
Gelecek Kuşaklara Aktarım: "Bu topraklarda yüzyıllardır süregelen bir kültürün yeniden canlanması için çalışıyoruz. Geleneksel bilgi ile bilimsel verileri bir araya getirerek cereciliği gelecek kuşaklara aktarmayı hedefliyoruz."
Kozan'ın toprak yapısındaki zenginliği asırlık bir zanaatla birleştiren bu proje, ilçenin hem ekonomik hem de kültürel dinamizmine yeni bir soluk getirecek.