Türkiye neden suç cenneti?
İnsanların kırmızı ışıkta geçmesini önleyemiyorsanız, yaşadığınız ülkenin bir “suç cenneti”ne dönüşmesini de önleyemezsiniz.
Nasıl mı?
Yakından görelim.
Kırmızı ışık bir sembol.
Kurallara uymayı belirleyen bir sembol.
Aslolan şu.
Bir ülkede devlet tarafından konulan kurallar rahatlıkla ihlal edilebiliyorsa, o ülkede suç işlemek alelade bir alışkanlık ve üstün bir davranış haline gelir.
Zira sarsılan devlet otoritesidir.
Akabinde dejenere olan bilinç altımızdaki “kurallara saygı” duygusudur.
Otoritesini koruyamadığınız devletin hiçbir fonksiyonunu da koruyamazsınız.
Güvenlik ve kanunlar buna dahildir.
KIRIK CAMLAR TEORİSİ
“Suçlarla mücadeleyi nasıl başardın?” sorusuna, Newyork’un efsane belediye başkanı Giuliani’nin cevabı şöyle olmuştu;
“Metruk bir bina düşünün.
Binanın camlarından bir tanesi kırıldığında, o camı hemen tamir ettirmezseniz; kısa sürede yoldan geçen herkes eline bir taş alıp, binanın tüm camlarını kırar.
Benim yaptığım şey,ilk cam kırıldığında, onu hemen tamir ettirmek oldu.
Bir elektrik direğinin dibine, ya da bir binanın köşesine, biri bir torba çöp bıraksın.
O çöpü hemen oradan kaldırmazsanız, bir süre sonra geçenler de çöpünü oraya bırakır.
Çok kısa bir sürede dağlar gibi çöp birikir.
Çünkü; siz bunu yapmadığınızda, insanlar o bölgede, düzeni sağlayan bir otorite olmadığını düşünüyor, diğer camları da kırıyorlar.
Ardından daha büyük suçlar geliyor.
Bakıyorsunuz bir süre sonra, o sokak polisin giremediği bir mahalleye dönüşmüş.
Bunu anlayan New York polisi, önce küçük suçların peşine düşmüş.
Metro’ya bilet almadan binenleri, hatta içki şişelerini yola atanları bile yakalayıp haklarında işlem yapmış.
“Kırık Cam Teorisi” ABD’li suç psikologu Philip Zimbardo’nun, 1969’da yaptığı bir deneyden ilham alınarak geliştirilmişti.
Zinbardo, suç oranının yüksek olduğu yoksul Bronkx ve daha yüksek yaşam standartlarına sahip Palo Alto bölgelerine birer 1959 model otomobil bıraktı.
Araçların plakası yoktu, kaputları aralıktı.
Zinbardo, olup bitenleri gizli kamera ile izledi.
Bronx’taki otomobil, 3 gün içinde, baştan aşağıya yağmalandı.
Diğerine ie bir hafta boyunca kimse dokunmadı.
Ardından; Zimbardo ile 2 öğrencisi sağlam kalan otomobilin yanına gidip, çekiçle kelebek camını kırdılar.
Daha ilk darbe indirilmişti, ki çevredeki insanlar (yani zengin beyazlar da) olaya dahil oldular.
(Devam Edecek)