Bir şehir düşünün… İçinden geçen çay, bir zamanlar gri betonların arasında boğulmuş, atıkla kirlenmiş, çevresi ilgisizlikten nasibini almış. Sonra bir el dokunmuş, o çay kıymete binmiş. Bugün gondollar süzülüyor yüzeyinde, ördekler dans ediyor suyla, insanlar çayın kıyısında soluklanıyor. Bu şehir: Eskişehir. Bu çay: Porsuk Çayı.
Porsuk, bir mucizenin adı gibi artık. Yerel yönetimin vizyonuyla, şehircilik anlayışıyla, doğaya ve estetiğe saygı duyan bir bakış açısıyla yeniden doğdu. Avrupa’nın küçük Venedik’i deniyor artık Eskişehir’e; sadece gondollar yüzünden değil, şehir halkına hissettirdiği aidiyet, huzur ve yaşam kalitesi yüzünden.
Şimdi dönüp güneyin sıcak, bereketli topraklarına bakalım: Adana. Türkiye’nin en büyük nehirlerinden biri olan Seyhan Nehri, binlerce yıllık bir geçmişe sahip bu toprakların ortasından akar. Üzerinde dünyanın en eski köprüsü var Taş Köprü, ama nehir değil sanki bir iç acısı. Ekosistemi kaybolmuş, çevresi bakımsız. Kuşların, balıkların, insanın birlikte var olması gereken bir alan, adeta uzaklaştırılmış hayattan.
Seyhan Nehri, ne yazık ki şehrin “içinden geçen” ama şehre “dahil edilemeyen” bir nehir olarak kaldı.
Eskişehir bunu başardıysa, Adana neden başaramasın?
Cevap basit ama can yakıcı: Vizyon eksikliği.
Yerel yönetimler seçimle gelir, ama tarih karşısında hesap vererek gider. Porsuk’ta çiçekler açarken Seyhan’da plastik şişeler yüzüyorsa, burada sadece çevresel bir sorun değil, aynı zamanda bir yönetimsel sorunu vardır.
Burada DSİ’nin suçu var, bürokratların suçu var, Milletvekillerinin suçu var, STK’ların suçu var, Adanalının suçu var, bizim suçumuz var.
Seyhan, yalnız bırakılmış bir nehir gibi. Şehri taşımak yerine, sanki yük olmuş ona. Oysaki Adana gibi kadim bir şehre yakışan, bu nehri hayata katmak; sadece “akan” değil, yaşayan bir su yapmak.
Yeter ki o niyet, o vizyon, o irade ortaya konsun.
Bugün Porsuk Çayı’nda gondolla süzülen biri, Eskişehir’e methiyeler dizerken, Seyhan kenarında yürüyen bir Adanalı iç çekiyorsa, bu sadece bir nehir kıyası değil, bir şehircilik sınavıdır.