Ayrıca kamplarda yaşayanların % 21’i, kamp dışında yaşayanların % 19’u, lise ve üstü eğitimlidir. Bu durum, eğitim seviyeleri düşük olan Suriyelilerin inşaat işçiliği, hamallık, araba yıkayıcılığı gibi, gündelik işlere yönelmelerine neden olmaktadır. Katılımcıların Genel Özellikleri Cinsiyet Aylık Toplam Gelir, Asgari Ücret ve Kadın Asgari Ücret, Medeni Durum, Asgari ücret Üstü, Evli, Ailedeki Kişi Sayısı, Bekâr, Eğitim Durumu, Okur-Yazar Değil, İlkokul Mezunu, Türkiye’de Ortaokul Mezunu, Yaşanılan Süre, Lise Mezunu, Üniversite Mezunu, Yaş Durumu, 3 Yıl ve 4 Yıl ve Üstü, gibi, çok farklı başlıklarda inceleme yapıldığında ve ailedeki toplam kişi sayısına bakıldığında, genellikle kalabalık bir nüfusu barındıran haneler, karşımıza çıkmaktadır. Suriyelilerin çok çocuklu olduğu ve 1. derecede aile bireyleri ile yaşamak durumunda olduğu belirtilmektedir. Ayrıca, bekâr Suriyeli bireylerin de istisnalar dışında arkadaşlarıyla kalabalık bir şekilde yaşadığı görülmektedir. Araştırmaya katılanların gelir durumu öğrenilmek istenmiş ancak elde edilen gelir, kimi Suriyeli tarafından net bir şekilde açıklanırken, kimileri sessiz kalmıştır. Özellikle bir işverene, bağlı çalışan kesimin bir kısmı net cevap vermekten kaçınmıştır. Bu kişilerin, daha çok sigortasız bir şekilde ve düşük ücretlerle çalıştırıldığı görülmüştür. Kendi işini kuran Suriyelilerin ise, gelirlerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların 26’sı (% 86.7) Türkiye’de 1-3 yıldır yaşamaktadırlar. Literatürde de belirtildiği üzere, ilk bir iki ay kaybettikleriyle yüzleşen göçmenler, bir iki yıl içinde kaybettiklerini yeniden elde etme çabasına girmektedirler. Bu dönemde iş sahibi olma, barınma, aileyi bir arada tutma gibi konularda, girişimci bir davranış sergiledikleri görülmektedir. Bu teoriye göre, 4-5 yıl sonra ise uyum süreci büyük ölçüde tamamlanmaktadır. Katılımcıların 4’ünün (% 13.3) Türkiye’de 4 yıl ve üzeri süredir yaşadığı tespit edilmiştir. Dilleri, kültürleri, yaşam tarzları farklı olan Suriyeli sığınmacıların, sosyo-ekonomik düzeylerinin ve eğitim seviyelerinin de, düşük olduğu görülmektedir. Bu durum, evrensel mülteci / sığınmacı profili ve Türkiye’deki Suriyeli profilinin benzer özellikler taşıdığını doğrulamaktadır. Mülakat gerçekleştirilen katılımcılar da gerek evrensel gerekse Türkiye’ye göç eden Suriyeli profili ile uyum sergilemektedir. 3.2.2. Toplumsal Kabul ve Uyum Sürecine İlişkin Mülakat Bulguları, Mülakat gerçekleştirilen Suriyeli katılımcıların, uyum sürecinin hukuki boyutuna ilişkin sorulara verdikleri cevaplar incelendiğinde ortaya çıkan tablonun, olumlu olduğu ancak bu boyuta ilişkin beklenti içinde olduklarını söylemek mümkündür. Türkiye’deki Suriyelilere tanınan imkânlara bakıldığında, zorla geri gönderilmeme ve zorla geri gönderilmeye karşı koruma imkânı, sağlık hizmetlerinden yararlanma ve eğitim hizmetlerinden yararlanma imkânı, seyahat edebilme imkânı, çalışma imkânı, ticari iş yeri açma imkânı, oturma, konut edinme imkânını saymak mümkündür. Uluslararası mevzuatta, birçok ülkede hak olarak verilen bu hizmetler, Türkiye’de imkân olarak sunulmaktadır. Katılımcıların yasal izin durumları incelendiğinde, % 19’unun geçici koruma kimlik belgesine, % 17’sinin ise ikamet ve çalışma iznine sahip olduğu tespit edilmiştir. Katılımcı Suriyelilerin çoğunluğu ‘geçici koruma kimlik belgesi’ne sahiptirler. Bu belge koruma’ statüsündeki Suriyelilere kayıtlı olduğu illerde verilmektedir. Bir diğer değinilmesi gereken konu; ikametgâh iznidir. Pasaport ve vize prosedürleriyle yasal bir yolla gelen Suriyelilere, belli periyotlarda yenilemek şartıyla, ikametgâh izni verilmektedir.
Yarın devam edeceğiz…