Toplumsal kabul ve uyum sağlama süreci içinde olan Suriyeli sığınmacılar, Türkiye için üzerinde hassasiyetle durulması gereken bir toplumsallaşma süreci yaşamaktadırlar. Bu çerçevede Suriyelilerin, göç ettikleri ve kalıcı olma eğilimi taşıdıkları yeni çevreye uyum göstermeleri ve ev sahibi toplum tarafından hoşgörü, anlayış, sosyal içermeye dayalı bir kabul yaşayabilmeleri için, her iki tarafın bakış açısını ortaya koymak, sorunları belirlemek önem arz etmektedir. Bu çalışma, toplumsal kabul ve uyum sürecini Suriyeli sığınmacıların bakış açısıyla değerlendirmeyi ve sürecin sorunlu alanlarını tespit ederek çözüm önerileri sunmayı amaçlanmaktadır. Bu amaçla Türkiye’de kamplardan ayrılarak İstanbul’a yerleşen 30 Suriyeli sığınmacı ile biçimsel mülakat gerçekleştirilmiştir. Mülakat soruları, uyum sürecinin yapısal unsurları ile ilişkilendirilerek hukuki, ekonomik ve sosyo-kültürel boyutları karşılayacak nitelikte hazırlanmıştır. Uyum değerlendirmesi yapılırken zaman boyutu da dikkate alınmıştır. Hukuki uyuma yönelik, Suriyeli sığınmacılara, vatandaşlık hakkı, geçici kimlik sahibi olma, oturma izni, çalışma izni ve temel kamu hizmetlerinden yararlanma gibi haklara ilişkin sorular; ekonomik ölçüte ilişkin bir iş sahibi olma durumu, gelir getirici faaliyette bulunma, barınma imkânı, sosyal yardım ve sosyal hizmetlerden yararlanmalarına gibi yaşamı idame ettirmeye yönelik sorular; sosyo-kültürel uyum için kendini ifade etme, ayrımcılığa maruz kalma, eşitsizlik yaşama, arkadaşlık komşuluk ilişkileri, sosyal yaşama katılımı içeren sorular yöneltilmiştir. Sosyal uyumun yanı sıra Türk toplumunun kendilerine yönelik toplumsal kabul düzeyi hakkındaki düşünceleri de analiz edilmiştir. ‘Araştırmanın Bulguları.’ Araştırma bulguları, katılımcıların genel özellikleri ve mülakat bulguları olmak üzere iki alt başlıkta ele alınmaktadır. Suriyeli Katılımcıların Genel Özellikleri Katılımcıların genel özellikleri arasında yer alan cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, yaş, gelir düzeyi, toplam hane halkı gibi değişkenler uyum süreci için değerlendirme yapmayı anlamlı kılarken, Türkiye’de yaşanılan süre “zaman boyutunda uyum” değerlendirmesi yapmaya imkân vermektedir. Katılımcıların genel özellikleri incelendiğinde; görüşülen kişilerin büyük bir çoğunluğunu erkeklerin oluşturduğu görülmektedir. Bunun nedeni, Suriyeli kadınların mülakat yapmaktan çekinmeleri ve erkeklere ev dışında ulaşmanın daha kolay olmasıdır. Ayrıca Suriyeli erkekler çalışırken, kadınlar ev işleriyle, çocuk bakımıyla ilgilenmektedir. Bu durum, Türkiye’deki ataerkil toplumla benzerlik göstermektedir. Medeni durum incelendiğinde; görüşülen kişilerin büyük çoğunluğunun evli olduğu görülmektedir. Yaş durumuna bakıldığında; mülakata katılanların çoğu 35-44 yaş aralığında yer almakta, bunu 25-34 yaş aralığı takip etmektedir. Bu durum her yaş grubundan Suriyelinin Türkiye’ye giriş yaptığını ancak mülakata katılanlar arasında gençlerin oranının önemli bir yer tuttuğunu göstermektedir. Araştırmaya katılan Suriyelilerin büyük bir kısmı okur-yazar olmakla
birlikte ,eğitim düzeyleri düşüktür. Görüşülen kişilerin büyük çoğunluğunun lise altı bir eğitime sahip oldukları ve lisans düzeyinde eğitime sahip kişilerin çok az sayıda olduğu görülmektedir. AFAD (2014) tarafından hazırlanan rapora göre, kamplarda yaşayan Suriyeli sığınmacıların, % 54’ü, kamp dışında yaşayanların % 61’i ilkokul mezunu ve alt eğitimlidir…
13 Temmuz Çarşamba günü devam edeceğiz…
Bu arada; tüm okuyucularımın ve değerli, eş, dost, tanıdık ve arkadaşlarımın Kurban Bayramını kutlar, sağlık ve esenliklerle mutluluklar dilerim…