2020 yılının nisan ayından itibaren ülkemizde dövize olan talebin hızlı bir artış trendine girdiğine tanık olduk.Bu talep artışı; yabancılar, yerli sektör firmaları, kamu kurumları ve hatta ilk bakışta dövizle işi olmadığı düşünülen hane halkından geldi. Döviz kurlarında bir yükselme olacağını herkes sezinlemişti. Kısa sürede bankalardaki mevduatın % 53’ü dövize döndü. Sözü edilen gelişmelere paralel olarak avro kuru 10 tl’yi dolar kuru 8tl’yi aştı. Başta ekonomi yönetiminde olmak üzere hepimizde tedirginlik yaşandı. Ardından, Merkez Bankası Başkanı, Maliye Bakanı değiştirildi. Asıl değişim faiz politikasında oldu. Enflasyon oranının altında verilen faizden, piyasanın istediği oranın verildiği faiz politikasına geçildi.
Yukarıda özetlenen gelişmelerin ardından, ülkemizden çıkan paraların bir kısmının geri dönmesiyle, döviz kurlarında % 15’e yakın düşüşler meydana gelmiştir. Tüm kesimlerde yaşanan panik havası şimdilik dağılmış gözükmektedir. Merkez Bankasının son faiz artışı ile bankalarımızın Türk Lirası mevduata % 17-18 arasında faiz verdiği duyumları alınmaktadır. Kullandırılan kredilerde ise faiz oranının % 20’leri aştığı hepimizin malumudur. Bundan sonra, faiz oranlarında yaşanan hızlı artışın, ekonomimize olumsuz etkilerini kısa sürede gözlemleyeceğiz. Burada unutulmaması gereken, faiz oranlarının da artabileceği bir sınırın olmasıdır. Sonsuza kadar faiz oranı arttırımı yapılamayacaktır.
Bütün bunlara rağmen Ayşe Hanım Teyze ile Rıza Bey Amcanın dövize olan talebinin sürmesi bizleri şaşırtmaktadır. Nitekim, geçen hafta yurt içi hane halkının döviz tevdiat hesapları yaklaşık iki milyar dolara yakın artmıştır. Ülkemizdeki döviz cinsi mevduatların toplamı 258 milyar dolara ulaşmıştır. Mevduat faizlerinin neredeyse ekonomimizin kaldırabileceği sınıra dayanmasına rağmen, halkımızın hala döviz alması can sıkıcıdır. Ekonomi yönetimimizin bunun çaresini kısa sürede bulması elzemdir. Aksi halde, ülkemiz ekonomisinin faiz artışı-kur artışı sarmalına girmesi kaçınılmaz olacaktır. Bu durumun nelere yol açtığını 1990-2000 yılları arasında yaşadığımızı hatırlatmak istiyorum.
Saygılarımla