Bu Kanunla, Başkanlıkla ilgili mevzuat tek metinde toplanmıştır. Daha sonraki yıllarda da ihtiyaca binaen, Eğitim Merkezi Müdürlüğü, Hac İşleri Müdürlüğü gibi yeni birimler Bakanlar Kurulu kararlarıyla teşkilata ilave olmuştur.
26 Mart 1976 tarihli ve 1982 sayılı Kanunla, 633 sayılı Kanunda bazı önemli yenilikler ve değişiklikler yapılmış, ancak bu Kanun, Anayasa Mahkemesi’nin 18/12/1979 tarihli ve E.79/25-K:79/46 sayılı kararıyla usul yönünden iptal edilmiştir. Meydana gelen hukukî boşluk, ancak 01/07/2010 tarihli ve 6002 sayılı Kanun ile 31 yıl sonra doldurulabilmiştir.
24/02/1978 tarihli ve 7/14656 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile bazı birimler Daire Başkanlığına dönüştürülmüş, eğitim merkezlerinin sayısı 5’e çıkarılmış ve ilk defa 10 adet yurtdışı Din Hizmetleri Müşavirliği kadrosu ihdas edilerek, Başkanlığın yurtdışında da teşkilatlanması sağlanmıştır.
14/12/1983 tarihli Resmî Gazete’nin mükerrer sayısında yayımlanan 190 sayılı KHK’nin eki sayılan cetvellerde Başkanlığımıza tahsis edilen kadrolar da yayımlanmış ve 3046 sayılı “Bakanlıkların Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun”a uygun olarak, Başkanlık yeniden teşkilatlandırılmıştır. Bu çerçevede, merkez teşkilatı 1 Başkan, 5 Başkan Yardımcısı, beş danışma ve denetim birimi, 5 ana hizmet birimi ve 4 yardımcı hizmetler birimi şeklinde; taşra teşkilatı 67 il (şimdilerde 81 İl)müftülüğü, 582 ( şimdilerde 922 iken, statü değişikliği ile 519)ilçe müftülüğü ve 7 eğitim merkezi müdürlüğü şeklinde; yurt dışı teşkilatı ise 16 din hizmetleri müşavirliği ve 17 din hizmetleri ataşeliği şeklinde oluşturulmuştur.
Başkanlığın mevcut teşkilat yapısı büyük çapta, 633 sayılı Kanun’da değişiklikler yapan 01/07/2010 tarihli ve 6002 sayılı Kanun ile belirlenmiştir. Başkanlık, hiyerarşik olarak genel müdürlük seviyesinden Müsteşarlık seviyesine yükseltilmiş, 2 sürekli Kurula ilaveten 9’u Genel Müdürlük seviyesinde olmak üzere, 14 hizmet birimi oluşturulmuştur.
20/11/2017 tarihli ve 696 sayılı KHK ile, Başkan yardımcılarının sayısı 5’e çıkarılmıştır.
Anayasada yapılan değişiklik uyarınca, 2018 yılında Cumhurbaşkanlığı yönetim sistemine geçilmesi ile birlikte 09/07/2018 tarihli Resmi Gazete’de (3. Mükerrer) yayımlanan 703 sayılı KHK ile Başkanlık, Cumhurbaşkanlığına bağlanmıştır. Mezkur KHK, 633 sayılı teşkilat kanununda Başkanlığın görev alanı ve yetkileriyle ilgili önemli değişiklikler getirmiştir.
Buraya kadar olan anlatımımız, Diyanet İşleri Başkanlığının, geçirdiği süreçleri ifade etmek içindi. Gelelim, Atatürk’ün neden böyle bir kuruluşa ihtiyaç duyduğuna;
Atatürk, Diyanet İşleri Başkanlığını Neden Kurdu?
Şimdi düşünün… Sağlık Bakanlığının iki katından fazla bütçeye sahip olan bir kurum…130 bin civarına personeli var. Devlet 19 milyardan fazla bütçe veriliyor. Bu kadar büyük bütçeye ve personel kadrosu olan bir kurumdan mantıken çok büyük hizmetler beklersiniz değil mi? Peki Diyanet İşleri ne iş yapıyor? Hiçbir şey… Günde 2 saat çalışan imamların ve başlarında açılışlarda boy gösterip açıklamalar yapan bir Diyanet işleri başkanı…
Her yıl bu kadar büyük bir bütçe Diyanet’e neden ayrılıyor? NASA, Diyanet’in yarısı kadar bütçeyle Pluton gezegenine uzay aracı yolladı. Bizim Diyanet ne iş yaptı? Yaptıkları tek şey halka fetva vermek… Fetvaların içeriği ise ayrı bir felaket… Oysa Diyanet ilk kurulduğunda bugünkü halinden çok farklıydı…
Diyanet İşleri 1924 yılında Atatürk’ün kurduğu bir kurum… Kuruluş amacı ise yüzyıllarca dini duyguları sömürülen halkı dini açıdan aydınlatmak ve sahtekar hocalara engel olmak amacıyla aydın din adamları yetiştirmek… Yani kurulurken milleti cahillikten ve din istismarından kurtarmak için kurulmuş bir devlet kurumu. İlk başkanı da, Kurtuluş savaşının kahraman hocalarından, Ankara müftüsü Rıfat Börekçi hoca…
Yarın devam edeceğiz…