Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmî Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelik değişikliği, serbest bölgelerin yönetim ve işletme modelinde önemli düzenlemelere gidiyor. Özellikle bölge işletmecilerini (B.K.İ.) ve mülkiyeti Hazineye ait alanları ilgilendiren bu değişiklikler, mali şeffaflığı artırmayı ve mülkiyet süreçlerini netleştirmeyi hedefliyor.
Ruhsatlar Ayrılıyor, Muhasebe Kayıtları Karışmayacak
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici maddesi, serbest bölgeleri yöneten şirketlerin faaliyetlerine yönelik getirilen "ayrıştırma" kuralı oldu. Buna göre; işletici şirketlerin yürüttüğü iş yeri kiralama ve depo işletmeciliği gibi faaliyetler, artık ana faaliyet ruhsatından ayrı ek ruhsatlar altında yürütülecek.
En kritik nokta ise bu faaliyetlerin finansal takibiyle ilgili: Ana ruhsat ile ek ruhsatların muhasebe kayıtları hiçbir şekilde birleştirilemeyecek. Bu hamleyle, her bir faaliyet alanının gelir ve gider dengesinin Bakanlık tarafından daha şeffaf bir şekilde denetlenmesi amaçlanıyor.
Hazine Arazilerindeki Üstyapılar Devlete Geçiyor
Yönetmelikte, arazisi Hazineye ait olan serbest bölgelerdeki binalar (üstyapılar) için de net bir sınır çizildi. İşletici şirketler tarafından inşa edilen bu binalar, mevcut ruhsat süreleri dolduğunda otomatik olarak Hazineye intikal edecek. Ruhsat süresinin yeniden uzatılması, bu binaların devlete geçiş tarihini öteleyemeyecek.
İşleticilere 49 Yıllık "Kiralama" Kapısı Aralandı
Ancak Bakanlık, mevcut işletmecilere bir açık kapı da bıraktı. İşletme sözleşmesini toplam 49 yıla tamamlamak isteyen şirketler, mülkiyeti Hazineye geçen bu binaları işletmeye devam edebilecek. Bunun için belirlenen şartlar ise şöyle:
-
İşletici şirket, söz konusu alan için devletin belirlediği tarifeden kira ödeyecek.
-
Binalardan elde edilen brüt kiranın en az yüzde 20’si, hiçbir kesinti yapılmadan devletin "Özel Hesabı"na aktarılacak.
-
Binaların her türlü bakım ve onarım sorumluluğu işletici şirkette olacak.
Yayımlandığı andan itibaren yürürlüğe giren bu yeni kurallar, mevcut sözleşme ve ruhsat süreleri bitene kadar eski düzenle devam edebilecek. Ancak süre uzatımı yapılacağı anda yeni şartlar devreye girecek. Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülecek olan bu düzenleme, serbest bölgelerdeki ticari ekosistemin çok daha disiplinli ve kayıtlı bir yapıya kavuşmasını sağlayacak.