Bilindiği üzere, Adana’nın kalbi Seyhan... Tarihiyle, kültürüyle, bereketli topraklarıyla sadece bir ilçe değil, aynı zamanda Adana'nın belleğidir. Ancak ne yazık ki bu kadim yerleşim yeri, uzun yıllardır çarpık kentleşmenin pençesinde nefes alamaz hale geldi. Plansız yapılaşma, imar afları, denetimsiz nüfus artışı ve ihmaller zinciri Seyhan’ı adeta bir “beton labirenti” ne çevirdi.
Peki çözüm ne? Seyhan'ı bu kaderden kurtarmanın, yaşanabilir, sağlıklı ve güvenli bir kent haline getirmenin tek yolu kentsel dönüşüm müdür?
Kesinlikle kentsel dönüşüm, sadece binaların yıkılıp yeniden yapılması değildir. Bu süreç aynı zamanda sosyal dokunun korunması, afetlere dirençli yapılar inşa edilmesi, altyapının güçlendirilmesi ve kent estetiğinin yeniden şekillendirilmesidir. Seyhan’da yıllardır biriken sorunları kökünden çözmenin başka bir yolu kalmamıştır.
Bugün ilçenin birçok mahallesinde 50-60 yıllık binalar hala ayakta. Ne deprem yönetmeliklerine uygunlar ne de içinde yaşayanların güvenliğini sağlayabilecek durumda. Giriş katları rutubetli, dar sokaklar, çıkmaz sokaklar, sosyal alan dersen yok. Bu yapılar artık sadece birer "konut" değil, aynı zamanda büyük birer risk.
2023 yılında Kahramanmaraş’ta art arda yaşanan deprem, bize acıyı gösterdi. Diğer şehirlere baktığımızda deprem Adana’yı teyit geçti belki ama olmayacak diye de bir şey yok.
Adana’da Seyhan’da benzer bir tablo yaşanmaması için acil ve planlı bir dönüşüm gerekiyor.
Ancak bu dönüşüm rant odaklı değil, insan odaklı olmalıdır. Halkın yerinden edilmediği, sosyal bağların koparılmadığı, dönüşüm sürecinde halkın söz sahibi olduğu bir model benimsenmelidir.
Kentsel dönüşümde başarı, sadece yasa çıkarmakla değil; uygulamayı sahaya doğru yansıtmakla mümkündür. Seyhan Belediyesi tek başına hiçbir şey yapamaz. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın kesinlikle konuya el atması gerekir.
Aksi takdirde, Seyhan her yıl biraz daha yaşanmaz hale gelecek. Durumu iyi olan başka ilçelere göç edecek ve kent içindeki eşitsizlikler daha da derinleşecek.
Son söz.
Seyhan, Adana’nın geçmişidir ama aynı zamanda geleceği de olabilir. Bu geleceği inşa etmenin tek yolu kentsel dönüşümdür. Geç kalmadan, plansızlıktan ders alarak, bilimin ve toplumun rehberliğinde bir dönüşüm başlatılmalıdır. Çünkü dönüşüm ertelenebilir ama risk ertelenmez.