Her insanın olduğu gibi, her toplumunda kendine has bir ahlak anlayışı vardır.
Şüphesiz ki bu ahlak anlayışı, toplumdan topluma değiştiği gibi, insandan insana da değişebiliyor. Bunun bir ölçüsü, terazisi yok. Yıllara dayalı uygulamalar, din ve milli değerler, ailenin anlayışı, bunda büyük rol oynar.
Buna tipik örnek: Ahlaksız Teklif filmidir.
Hatırlayın lütfen, çok güzel bir film vardı; 1993 senesinde yapılan. Baş kadın oyuncu Diane rolünde Demi Moore ve eşi David rolünde ise WoodyHarrelson’un oynamıştı. Film LasVegas'da başlar. Yeni evlenen WoodyHarrelson ile Demi Moore balayı için geldikleri bu kumar şehri LasVegas’da, bir birine delice aşık bir çifti canlandırırlar. Filmin esas adı IndecentProposal’dır. Yaşlı milyarder John Gage rolündeki Robert Redford, bir şekilde bu genç mutlu çiftle kumarhanede tanışırlar. Diane'nin güzelliğine kapılan John Gage , genç kadınla bir gece geçirmek için 1 milyon dolar teklif eder.
Bu teklife önce hayır demeye çalışırlar. Daha sonra aralarında konuşarak paranın gücüne kapılarak, fikirleri çelişir. O para ile ne yapabileceklerini aralarında tartışırlar. David konuya yaklaşmak istemez, ne de olsa yeni evli ve eşini bir geceliğine bir başkasına vermek ağır gelir. Diana ise bu paranın çok büyük bir meblağ olduğundan, bir geceye değer, demeye getirir. Kocasını ikna eder. Hani mezhepleri geniş olan insanların düşünebileceği bir bakış açısından, böyle bir paraya neden olmasın diyerek kabullenilecek bir durum mudur?
Bunu bilmemekle birlikte, bizim toplumumuzu zorlayan bir konu olsa gerek. Bir televizyon kanalında her gün yayınlanan, çarpık ilişkilerin yaşandığı bazı ailelerin böyle bir durumu ancak kabul edebilecek bir konum olarak görmekteyim. Diana kocasını ikna ederek John Gage‘e kabul ettiğini bildirir. Otelin pistine inen helikoptere binmeden önce yaşlı adam 1 milyon dolarlık çeki kadının kocası, David'de takdim eder. Helikopter otelden havalanırken heliporta koşarak gelen David, vazgeçtiğini söylemek ister, ancak geç kalır. Denizde bekleyen yatta geceyi geçirmek üzere hareket ederler. Bütün irtibatların kesilmesi için telefonları geride bırakırlar. Hüzünlü genç koca, eşini eli ile ateşe attığını anlar, fakat köprünün son çıkışının çoktan kaçırılmış olduğunu idrak eder.
Genç kocanın ne yaşadığından ziyade, genç kadının yaşlı Milyarder ile neler yaşadığı filmin ana konusu olur. Bir gecede evli bir kadının, yaşlı bir adama aşık olup aklı değişebilir mi? Cevap kişiden kişiye değişebileceğini düşünülebilir. Milyarder bir insan size aşık oluyor, eşinizi bırakıp büyük bir para ile yeni bir hayata merhaba der misiniz? Neden olmasın, dünyaya bir defa geliyoruz, refah içinde yaşamak bizim de hakkımız diyebilir misiniz?
Aksi de söylenebilir, manevi değerlerim benim için olmazsa olmazımdır, bu nedenle 1 milyon doları geri çevirebilirim, diyebilirsiniz? Bu konularda 1 milyon dolara ahlak değerlerinizi satabilirsiniz?
Filmin sonucunu söylememe gerek olmadığını düşünüyorum. Teklif ahlaksızdır, kabul etmekle, davet çıkarılan bu ahlaksızlığa ortak olmak aynı düzeydedir.
Her konuda olduğu gibi siyasette de ahlaksız teklifler olması bence normal görünmeye başladı. Kişinin doğrudan ahlaksız olduğunu toplum önünde haykırarak bağırdıktan sonra, onunla kol kola yürümek, bu ahlaksızlığa ortak olmayı anlatmaz mı? Dün dündür bugün bu gündür, diyerek geçmişe bir sünger çekebilir misiniz? Hani akraba, kardeş gibi bir ilişkiniz varsa, kulak arkası edebilirsiniz ancak, hedefleri, manevi değerleri, ilkeleri tam tamına zıt iki siyasi kurumun birbirlerini ağır itham edip daha sonra aynı ayakkabıcıdan kutuları alıp kol kola yürümeleri, mezheplerinin geniş olduğuna işaret midir? Bu başlı başına bir mide genişliği ve hazım kabiliyeti değil midir?
Siz birbiriniz hakkında en ağır hakaretleri yapın, ağıza alınmayacak sözler sarf edin, sonrada hiçbir şey olmamış gibi el ele tutuşun, kol kola girin. Ve bunun adı siyaset olsun.
Sosyal medya da dolaşan, fink atan bu tip videoları gördükçe, kalitesizliğin ve seviyesizliğin nasıl dip yaptığını üzülerek görüyorsunuz. Ne yazık ki, politikanın cilveleri böyle tezahür ediyor. Oysa, yaşamın, sanatın, kültürün, sporun, ticari ve ekonomik faaliyetin ,sosyal hayatın ya da politikanın da bir etiği, bir namusu vardır.
SON SÖZ:’’ ADALET VE AHLAK, İKİZ KARDEŞ GİBİDİR.’’