SİYASETNAMELER

24/04/2019 22:51 1132

 Atalarımız eski Türkler, anayurtları Orta Asya’dan çıkıp Anadolu’ya, Avrupa’ya, Çin’e, Hindistan’a kadar gidip oralarda uzun ömürlü, güçlü devletler kurdular. Barış ve huzur içinde yaşadılar.

         Bunun nedeni de, bütün inançlara saygı göstermeleri, ele geçirdikleri yerlerin insanlarını kendi yurttaşlarından ayırmamaları, adil ve şefkatli davranmalarıydı.

         Osmanlı imparatorluğu, özgür ve efendi olarak 603 yıl hüküm sürdü. Sadece sömürmeyi düşünen İngiltere İmparatorluğu ise, 100 yıldan fazla yaşayamadı. Ama Türkler, Hindistan’da 900 yıl saltanat sürdüler. Çünkü hükümranlık bir yetenek ve de sanat.

         Türk ve İslam geleneğinde hükümdarlara hesap sorulamaz anlayışı hakimdi. Bu demek değildir ki, hakanlar yanlışta olsa her istediğini yapabilirler. Onların otoritesini sağlayan, haksızlığa karşı durmaları ve adil oluşlarıdır.

         İslam dünyasında ilk günlerden beri devleti yönetenler için hazırlanmış, tavsiye ve öğütleri içeren siyasetnameler varmış.

         Hz. Ali’nin Mısır valisi Malik El Ester’e gönderdiği mektup, ilk siyasetnamedir. Bu mektupta, valinin görevinde uyması gereken kurallar, en ince detayına kadar anlatılmış.

         Siyasetnamelerde; Devlet başkanında olması icap eden özellikler, onların sorumlulukları, devlet görevlilerinin atama ve denetiminin nasıl yapılacağı, bütçenin kullanılma şekli gibi hususlar net bir biçimde belirtilmiştir. Ayrıca, tarihten örnekler verilerek tavsiyelerde bulunulmuştur.

         Siyasetnamelerin hükümdarın otorite sınırlarını gösteren bir rehber olduğu anlaşılıyor. Parlamentoların olmadığı o devirler için, siyasetnameler bir yenilik ve de  bir rehber.