KÜLTÜR ETKİLEŞİMİ

21/02/2019 23:47 839

 

İnsanlığın hafızası olan tarih geçmişin değerli bir hazinesi, ona tutulan, onu yansıtan bir ayna. Geçmişi yargılama, değerlendirme, dersler çıkarma da. Bu denli önemli olmasına karşın, tarih bir hurdalık, bir mezarlık.

Her şey ölümlü, geçici ve de ödünç. Sadece ebedi ve ölümsüz olan yüce Tanrı ve hiç bitmeyen bir şimdi olan zaman.

Hz. Muhammed insan ölünce amel defteri kapanır. Üç kimse bundan müstesnadır. Sadaka-i cariye sahibi olanlar, topluma yararlı ilim ve eser bırakanlar, kendisine hayır dua eden hayırlı çocuklar yetiştirenler” buyurmuş. 

Sadaka- i cariye, sürekli ecir yani sevap getiren sadaka demek. Hastane, okul, yurt, cami, köprü, çeşme, kütüphane, hamam gibi tesisler kurma. Bunları kuranlar ölseler de eserlerinden yararlanıldığı için sevap almaya devam ederler. Dünyayı terk ederler ama geride bıraktığı eserleri yaşar, insanlığa hizmet eder.

Ünlü İslam alimi İbni Haldun “devletler de insanlar gibidir. Doğar, büyür, gelişir ve ölürler” demiş, devletlere de 120- 130 yıl gibi ömür biçmiş.

Devletler, uluslar kaybolsa da geride düşüncelerini, duygularını anlatan ölümsüz kılan bilim, sanat eserleri kalıyor.

Kültür; bir toplumun, bir ulusun gelenek-görenek-sanat-düşünce yapısını, tarihsel birikimini, sosyal kurumlarının tümünü kapsayan, bireyleri arasındaki duyuş-düşünüş birliği sağlayan şekilleşmiş tüm ortak-kollektif-maddi-manevi değerlerdir.  

Toplumsal yaşamın bir ürünüdür kültür. Benimsenmiş, geçerli düşünce tarzı, dünya görüşü ve yaşam biçimidir. Yedikleri, içtikleri, giydikleri, yazdıkları, okudukları, eğlenceleri, bayramları, sanat eserleri, sevdikleri-sevmedikleri, öfke ve hasret duyduklarıdır.

Kültürel farklılıklar toplumlara kimlik, zenginlik kazandıran, toplumları birbirinden ayıran işaretleridir, sembollerdir.

Toplumsal pratikler olan kültürler canlıdır, gelişir, değişir, birbirinden etkilenir. Zamana da uyum sağlar.

Özenle korunan, saklanan kültürel değerler, bir miras gibi sonraki kuşaklara aktarılır.

Müzeler`, sanat bilim, tarih, kültürle ilgili eserlerin toplanıp sergilendiği mekanlardır. Eski ve değerli kültür hazineleridir.

Çağımızda iletişim çok yaygın ve hızlı. Bu da kültürlerin birbirinden daha fazla etkilenişine, kültürel farklılıklarının ortadan kalkışına neden oluyor. 

Ekonomik gücü yüksek ulusların kültürleri, tüm dünyayı etkilemekte. Bu hem iyi hem de kötü. Örneğin; Amerikan kültürünün etkisi sadece caz müziği, fast food, coco cola ile sınırlı kalmadı ki!

Özgürlük adı altında bir çok değer yargısını, manevi-ulusal değerleri yerle bir etti. Gençliği, bazı kültür yozlaşması değil de ne?

Batı kültüründen yararlanalım ama kendi öz değerlerimizi koruyalım, yitirmeyelim. Bu önemli ve çözümü güç bir sorun. Aile, okul, toplum ve devlet dahil hepimize tarihi görev ve sorumluluk düşüyor bu konuda. Umarım geç kalmayız.