Ay'daki kraterin adı “Atatürk”

08/07/2019 06:16 440

 

Yıl 1929.

Lise 3 ders kitabı

Adı “Kozmoğrafya”

Yazarı Ordinaryus Prof. Dr. Ali YAR.

Atatürk’ün isteği ile yazıldı.

Büyük önderdeki öngörüye bakar mısınız..?

Hikayesi ise inanılmaz.

Bu kitabı bulabilmek için uzun zamandır çaba sarf ediyordum.

Sonunda bir sahafta buldum.

Türkiye’deki ilk astronomi kitabı.

İlk baskısı 1929’da yapıldı.

Benim bulduğum ise 1933 baskısı.

Yazarı, Ordinaryus Prof. Dr. Ali YAR.

Bu kitap yazılmadan 8 sene önce, Ankara Hükümetinin kasasında sadece 48 kuruş vardı.

İşğal güçleriyle birlikte, fakirlikle, cehaletle ve hastalıkla mücadele ediliyor, savaş sonrası Osmanlı’nın borçları ödeniyor, diğer yandan, bilimle, sanatla Cumhuriyet inşa ediliyor, fabrikalar yapılıyor, operalar temsil ediliyor, yurt dışına eğitim için öğrenciler gönderiliyor, örnek bir ülke yaratılıyordu.

O dönem insanlar, Dünya’nın düz olduğunu, ya da bir boğanın boynuzları üzerinde durduğunu düşünüyordu. Astronomi nedir kimse bilmiyordu.

Ama bir kişi bunun önemini biliyordu.

Bir devlet adamının astronomi kitabı yazdırmasının, Dünya’da başka örneği yoktur.

Gezegenler, mevsimler nasıl oluştu, kara delik nedir, Aristo’dan başlayarak, Kopermik’ten Galileo’ya tüm uzmanların düşünceleri, Samanyolu haritasına kadar her şey bu kitaba konulmuştu.

1933’ten başlayarak tüm liselerde, zorunlu ders olarak okutulmuştur.

Ta ki, 1979’a kadar.

Kitabın yazarı Ali Yar bey, Mektebi Sultani’yi (yani Galatasaray Lisesini) bitirdikten sonra 1912 Temmuzunda, Paris Yüksek Tayyarecilik Mektebinden mezun olur ve “Dünya’nın ilk uçak mühendisinden biri” ünvanını elde eder.

Darülfünun, yani İstanbul Üniversitesi’nin o dönem “Zeynep Hanım Konağı” diye bilinen konakta cebir ve astronomi dersleri verir.

Atatürk’ün isteği ile de bu kitabı yazar.

Sahaftan gelen tarihi “Kozmoğrafya Kitabı”nı açtığımda beni bir sürpriz bekliyordu.

Kapağın hemen arkasına, kime ait olduğunu gösteren bir isim yazılıydı.

1933’te İstanbul Yüksek Öğretmen Okulu’nda 275 okul numaralı bir kişiye aittir bu kitap.

Adı, Fahrettin Akbulut.

Kim mi bu kişi?

O günler çok tanınmayan bu kişi sonradan önemli bir matematik Profesörü olacak ve Ege Üniversitesi’nde dersler verecektir.

Atatürk askeri zaferlerden sonra, yüzünü bilime dönmüş “İstikbal Göklerdedir” demiştir.

Belki de en güzeli, yazdırdığı kitabın içindeki, ay fotoğrafındaki kraterlerdir.

Neden mi?

1956 senesinde Dr.Hugh Percy Wilkins, Ay’daki bir kratere, büyük saygı duyduğu Atatürk’ün adını vermiştir.

Sahi siz; Ay’daki bir kratere Atatürk’ün adının verildiğin biliyor muydunuz?